De Geus rekent zich rijk met reïntegratie

door Wybo Algra

Met de aantrekkende economie nemen de kansen van gedeeltelijk arbeidsongeschikten op werk ’verder toe’, denkt minister De Geus (sociale zaken). Dat is wel erg optimistisch.

De demissionaire bewindsman baseert zich op een rapport van de Inspectie Werk en Inkomen (IWI) dat hij eind vorige week naar de Tweede Kamer stuurde. Hij las hierin vergenoegd dat meer gedeeltelijk arbeidsongeschikten weer aan het werk komen – en vooral ook blijven – dan eerder werd aangenomen: 44 procent van de arbeidsgehandicapten die in 2001 een reïntegratietraject toegekend kregen, had vier jaar later een baan.

Voor alle duidelijkheid: het gaat niet om de reïntegratie van bijstandsklanten. Die was onderwerp van een vernietigend rapport van de Amsterdamse Rekenkamer, waarover eerder deze week ophef ontstond. Reïntegratiebedrijven in de hoofdstad blijken maar 11 procent van de mensen uit de bijstand aan een vaste baan te helpen.

De landelijke reïntegratie van gedeeltelijk arbeidsongeschikten verloopt in elk geval beter dan de reïntegratie van Amsterdamse bijstandsklanten. Maar beter dan verwacht? De Geus verwijst naar de eerdere, schaarse onderzoeken over deze categorie, met slagingspercentages van 33 en 29: inderdaad minder dan de 44 procent in het jongste onderzoek.

Maar dat is een wankele basis voor het enthousiasme van De Geus over het langetermijn-succes van de 600 reïntegratiebedrijven, die arbeidgehandicapten met bijscholing, sollicitatietrainingen, coaching en proefplaatsing weer aan het werk proberen te krijgen.

Zo laten die eerdere, minder gunstige cijfers zich niet zo makkelijk vergelijken met het nieuwe succespercentage. Alleen al omdat ze over latere lichtingen arbeidsgehandicapten gaan: mensen die in respectievelijk 2002 en 2003 een reïntegratietraject begonnen.

De inspectiedienst heeft ook cijfers over 1999 en 2000 verzameld. Van de gedeeltelijk arbeidsongeschikten uit die jaren wist respectievelijk 54 en 47 procent een baan te vinden. Zodoende ontstaat – voor zover er al een vergelijking te maken valt – een veel minder rooskleurig beeld dan De Geus schetst: sinds het einde van de vorige eeuw gaat het alleen maar bergafwaarts, van 54 procent (1999) naar 29 procent (2003).

Met De Geus valt te hopen dat de aantrekkende economie gedeeltelijk arbeidsongeschikten een zetje in de rug geeft. Zij zullen het in de magere eerste jaren van het nieuwe millennium extra moeilijk hebben gehad: zeker toen moesten ze met gezonde werklozen knokken om de schaarse vacatures.

De Geus, de Inspectie Werk en Inkomen en uitkeringsinstantie UWV wijzen daarnaast op de verbeterde reïntegratiepraktijk: toenemende professionalisering van de reïntegratiebureaus, extra inspanningen voor minder kansrijken, maatwerk, reïntegratiecoaches.

Maar sinds najaar 2004 loopt ook een grote herkeuringsoperatie, waardoor tal van WAO’ers weer op zoek moeten naar werk. En begin vorig jaar werd de WIA ingevoerd, de opvolger van de WAO, die er eveneens op is gericht gedeeltelijk arbeidsongeschikten weer aan de slag te krijgen.

De mensen die zich bij de reïntegratiebureaus aandienen, zullen als gevolg daarvan gemiddeld genomen een slechtere gezondheid hebben – zodat de effectiviteit van reïntegratietrajecten verder zal afnemen, vreest de Inspectie Werk en Inkomen.

Weinig optimistisch stemt ook een recent rapport van de Stichting van de Arbeid. Zelfs de helft van de lichtste categorie arbeidsongeschikten – tot 35 procent afgekeurd – staat binnen twee jaar na de eerste ziekmelding op straat, bleek hieruit. Omdat ze zichzelf te ziek voelen om te werken, omdat er geen geschikt werk voor hen te vinden is, en misschien ook wel omdat werkgevers gewoonweg geen trek in hen hebben. Het vertrouwen van De Geus dat het met een aantrekkende economie wel goed komt, is al met al op zijn minst voorbarig.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden