De geur van oude boeken is niet alleen romantisch

De ervaring van geur is voor iedereen anders. Toch is het wetenschappers gelukt de geur van oude boeken te benoemen, te onttrekken en te bewaren. Conclusie: oude boeken ruiken naar rook, hout en aarde.


Toch liet de geur van oude boeken zich niet zo makkelijk vangen. Voor de proefpersonen was de geur niet universeel te vertalen. Zij benoemden de geur van een oud boek als 'chocolade', 'regen', 'azijn' of 'gewoon oud'. Uit al deze antwoorden werd een 'geurenpalet' gemaakt. De geuren werden ingedeeld in groepen en elke groep werd gekoppeld aan een samenstelling van stoffen in het oude papier en perkament. Van een specifiek boek (een exemplaar van 'Ulysses' van James Joyce uit de jaren twintig) is het gelukt een 'extract van een oud boek' uit de vezels te onttrekken en te bewaren.


Leuk, maar wat hebben we er aan? Elke geur betekent iets. Ruikt een boek naar chocolade, dan komt er waarschijnlijk vanilline, benzaldehyde en furfural vrij, wat duidt op de afbraak van cellulose en lignine in papier. Daar weten de conservatoren dan weer raad mee.


Ook cultuurhistorisch zijn de geuren interessant. "Door de woorden vast te leggen die geuren omschrijven, brengen we dat vocabulaire in kaart", zegt onderzoeker Cecilia Bembibre in de Britse krant The Guardian. Zo wijst de geur van chocolade niet alleen op de afbraak van cellulose, maar ook op een positieve associatie met het boek. Historici zullen Bembibre dankbaar zijn. Zij zullen ooit de geuren uit het verleden kunnen herscheppen. De onderzoekers hebben hun neus alvast in een nieuw project gestoken: de geur van twee leren handschoenen die werden gedragen tijdens de kroning van koning George IV van Engeland.


Charlot Verlouw

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden