De generatiekloof verklaart het succes van de Duitse Groenen

De Groenen behaalden zondag in Duitsland een verrassend succes: met 20,5 procent van de stemmen werden ze de tweede partij van het land. Dat succes legt een groeiende kloof in de samenleving bloot, klinkt het in de Duitse pers: die tussen jong en oud. 

Maandenlang demonstreerden honderdduizenden tieners tegen het klimaatbeleid van de regering-Merkel. Mede door die druk van de jonge generatie werd de EU-stembusgang de eerste echte ‘klimaatverkiezing’, schrijft Bernd Ulrich in weekblad Die Zeit. De uitslag toont een ongekende ‘splitsing tussen de jonge generatie en de oudere’.

Duitsers die voor het eerst stemden – jongeren dus – kozen overwegend voor de Groenen, aldus Ulrich. Alleen ‘de 60-plussers, die geloven dat ze niet meer zelf door de klimaatverandering worden getroffen, hebben SPD en CDU voor de totale blamage behoed’, schrijft hij.

Kantelpunt

Dat is misschien erg kras gesteld, maar hij heeft wel een punt. De statistieken laten zien dat de Groenen jonge kiezers trokken en de CDU oude. Van de 18- tot 24-jarigen stemde 34 procent op de Groenen en 11 procent op CDU. Bij de dertigers is dat verschil kleiner.

Bij de veertigers en vijftigers is er geen verschil en daarna is het andersom: bij de zestigers stemde 32 procent op de CDU en 19 procent op de Groenen. Bij de 70-plussers is dat 46 versus 10 procent. Het kantelpunt ligt bij midden veertig.

Het conflict tussen jong en oud dringt steeds vaker door in de maatschappelijke discussies. Jongeren voelen zich slecht vertegenwoordigd. Er klinkt de vraag of de stemgerechtigde leeftijd naar 16 moet, zoals in enkele deelstaten al het geval is. Veel tieners, twintigers en dertigers verdenken de regerende partijen ervan hun politiek toe te snijden op hun grootste kiezersgroep, namelijk de gepensioneerden, die zich te weinig zouden bekommeren om de wereld die ze achterlaten.

YouTube-sensatie

Op zijn heftigst werd de ‘opstand’ van de jongere generaties vertolkt door de 26-jarige YouTuber ‘Rezo’. Vorige week publiceerde hij een video waarin hij gehakt maakt van de CDU van Angela Merkel en Annegret Kramp-Karrebauer. De urgentie van klimaatverandering is nog steeds niet doorgedrongen, stelt hij, de partij leidde het land slecht. ‘De vernietiging van de CDU’ noemde hij zijn video – de vernietiging van het klimaat en van het land dóór de CDU, welteverstaan.

Zijn film werd een sensatie: gisteren was die 12 miljoen keer bekeken. Ook andere YouTube-sterren adviseerden niet op CDU/CSU of SPD te stemmen. De CDU-partijcentrale worstelde met een reactie op Rezo’s tirade. Eerst klonk afkeuring. Welja, vroeg voorzitter Annegret Kramp-Karrenbauer (‘AKK’) sarcastisch, waarom wordt de partij ook niet meteen voor de ‘zeven plagen in Egypte’ verantwoordelijk gemaakt?

Wat bij jongeren weer hoon wekte, want ten eerste spreekt het bijbelboek Exodus van tien plagen, en ten tweede nam AKK hen dus weer niet serieus. Eerder verwees ze de ‘Friday for future’-tieners al eens terug naar de schoolbanken.

De partij nodigde Rezo uiteindelijk uit voor een gesprek en zette een lange weerlegging van zijn stellingen online. De partijleiding had het enige CDU-parlementslid van onder de dertig ook gevraagd een filmpje te maken, maar besloot dat niet op internet te zetten. Het zag er allemaal stuntelig uit. Gisteren erkende de generaal-secretaris van de CDU, Paul Ziemiak, tegen Bild dat de partij ‘te langzaam’ op de video reageerde en ‘te weinig middelen’ heeft voor online communicatie om met ‘jonge mensen in contact te treden’.

Of Rezo’s video het verlies van de CDU nu wel of niet (mede) verklaart, het laat in ieder geval zien hoe de toon tussen de generaties verhardt en hoe weinig aansluiting er is. Die kloof is niet zomaar gedicht.

Lees ook:

In Duitsland scoren de Groenen zelfs in het oosten

De Duitse groenen boeren goed: nog nooit had de linkse ecologiepartij zoveel leden als nu, blijkt uit cijfers die de partij in maart naar buiten bracht. Vorig jaar sloot een recordaantal nieuwe leden zich aan, ook in de oostelijke deelstaten van Duitsland.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden