Deja Vu

De Generaal was te streng voor de klagende Duitsers

Rinus Michels tijdens een van de eerste trainingen van FC Köln, 1980. Beeld ANP

Het had zo mooi kunnen zijn. Wereldkampioen voetbal worden in het gehate buurland. Het mocht niet zo zijn. Nota bene Duitsland zelf voorkwam in de finale van 1974 vervolmaking van het voetbalsprookje van Oranje.

Nederland was dat trauma in oktober 1980 nog lang niet te boven. De bondscoach van destijds, Rinus Michels, had de teleurstelling wel genoeg verwerkt om aan de slag te gaan bij het eerste elftal van FC Köln.

Net als Peter Bosz, die deze week bij Borussia Dortmund tekende, had de Generaal Ajax ver gebracht in Europa, zelfs tot aan de eerste Europacup I voor de Amsterdammers.

Michels was inmiddels een aantal clubavonturen verder. Vanaf 1978 had hij twee jaar lang de Los Angels Aztecs getraind. Nu verlangde hij terug naar 'het grote Europese voetbal'. De Bundesliga was volgens hem dé competitie op het oude continent, waar ook nog eens 'de meest gedisciplineerde spelers' te vinden waren. "Dat spreekt mij aan."

Het Keulse elftal van die dagen beschikte over topspelers, maar hing ook als los zand aan elkaar. De club had de reputatie 'een wespennest' te zijn. Michels' voorganger Karl-Heinz Heddergott had langdurig in de clinch gelegen met een aantal van zijn belangrijkste spelers. Onder hen Bernd Schuster, die kort daarvoor was verkast naar Barcelona, de oude club van de Nederlander.

Wonderdokter

Michels was niet de eerste Nederlandse trainer in de Bundesliga. Die primeur had oud-international Jan Notermans. De Limburger coachte in 1972 een tijdje Arminia Bielefeld, nadat hij eerder ervaring had opgedaan op een lager niveau bij SV Arminia Hannover.

Michels ging in het najaar van 1980 voor 25.000 Duitse mark per maand werken in Keulen. Als technisch leider, want voor trainer had hij niet de vereiste Duitse diploma's. Zijn assistent, die wel over de juiste kwalificaties beschikte, diende in eerste instantie als stroman. Later verleende de voetbalbond DFB Michels dispensatie vanwege zijn staat van dienst en beheersing van de Duitse taal.

Michels werd bij Köln binnengehaald als een soort wonderdokter. Een training werd normaal bijgewoond door enige tientallen fans, bij zijn eerste stonden zelfs tweeduizend aanhangers langs de lijn.

Maar Michels kreeg de Keulse club nauwelijks aan de praat. Het winnen van de Duitse beker in 1983 werd zijn enige aansprekende succes. Spelers morden: de Nederlander zou hen te hard laten trainen en slecht communiceren. Na een zeer matig begin van het Bundesliga-seizoen 1983-1984 nam Michels ontslag.

Hoge verwachtingen

Minder dan een jaar later tekende Michels bij de KNVB. Het begin van de verbintenis die Oranje naar het winnen van het EK van 1988 leidde. In Duitsland, na een historische 2-1 tegen 'die Mannschaft' in de halve finale.

Drie dagen na de rondvaart en huldiging in Amsterdam begon Michels' contract bij een nieuwe Duitse werkgever, Bayer Leverkusen. Daar had hij in januari van dat jaar al getekend.

De club had net de UEFA Cup gewonnen. Dat schiep hoge verwachtingen voor het nieuwe seizoen, al te hoge verwachtingen. Voorjaar 1989 vatte een Duitse krant samen wat er gebeurde: "De verzameling deels veel te duur betaalde spelers luisterde, maar scheen hem niet te begrijpen. Ze vonden dat er te veel van hen werd verlangd en kwamen in opstand. Na de laatste nederlagen kwam de knik. Michels raakte tussen de molenstenen van de boulevardbladen". Bild en soortgelijke media juichten het vertrek van de Nederlander toe. Serieuzere dagbladen spraken van 'een publieke terechtstelling'.

Michels ging opnieuw aan de slag bij de KNVB, aanvankelijk als bestuurslid technische zaken. Na het desastreus verlopen EK van 1990 met Leo Beenhakker als bondscoach nam Michels nogmaals voor twee jaar plaats op de bank van Oranje.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden