De gemeente laat zelfs haar eigen inwoners stikken

Ze is weggezet als tokkie, zegt ze zelf, als 'boze blanke vrouw' en als racist. "Dat doet me niets", zegt Karin Welgraven (48), beheerster van de facebookpagina 'Geldermalsen zegt nee tegen azc'. "Maar het klopt niet. Ik bén geen tokkie, ik bén geen racist."

De raadsvergadering waarin over een azc in Geldermalsen zou worden gesproken, in december vorig jaar, werd verstoord door zo'n duizend betogers - 32 relschoppers werden later veroordeeld. Welgraven was er even bij, maar ze vertrok toen het uit de hand liep. "Ik heb ervaring met geweld, ik had een man die sloeg. Ik dacht: wegwezen hier."

Wat precies haar bezwaar tegen het azc was? Daar is ze duidelijk over. "De burgemeester zei over de opvang van asielzoekers: wij kunnen dit. Nou, echt niet! De gemeente laat zelfs haar eigen inwoners in nood stikken. En dan nog eens 1500 mensen erbij die hulp nodig hebben? Dat kunnen ze hier niet."

Welgraven weet over wie ze het heeft als het gaat om mensen in nood. Zelf is ze niet gezond (diabetes en een longziekte) en sinds haar man naar het buitenland verdween, zit ze in de bijstand. De schulden die hij achterliet, worden op haar verhaald. Maar voor schuldhulpverlening komt ze niet in aanmerking, omdat ze aan een paar bureaucratische regeltjes niet voldoet.

Maar het gaat haar niet alleen om haarzelf. Drie jaar geleden begon ze 'Gratis Shoppen Geldermalsen', een project waarmee ze minima in het dorp helpt aan gratis gebruikte kleren en schoenen. Via Facebook zijn er vijftienhonderd mensen bij aangesloten. Dus ja, ze kent nogal wat inwoners van Geldermalsen die krap zitten.

Uit die kring kwam vorig jaar de vraag: kan jij niet meediscussiëren over dat azc, jij kan het zo goed verwoorden. "Lang wachten op een woning, slechte zorg, dat wordt alleen maar erger met 1500 asielzoekers in het dorp", legt ze uit. "Dat raakt mensen die het toch al niet breed hebben. En veiliger wordt het er ook niet op. Het politiebureau is al wegbezuinigd, op straatverlichting wordt ook al bezuinigd."

De gemeenteraad heeft uiteindelijk eind juni besloten dat er geen azc komt in Geldermalsen. De burgemeester hield in de loop van het voorjaar gesprekken met inwoners om iets te doen aan de diepe verdeeldheid die vanaf december bloot was komen liggen. "In één keer mochten we overal komen, iedereen wilde met ons praten, ons verhaal horen", zegt Welgraven.

Maar haar vertrouwen in het gemeentebestuur is nog steeds niet groot. "Laat ze allemaal opstappen: raad, burgemeester en wethouders. Dat zou helpen. Veel mensen zijn nog steeds wantrouwend. Het zijn boeren hier, die laten niet met zich sollen. Bij een nieuwe poging om hier een azc te vestigen, staan ze met hark en riek aan de dorpsgrens."

Toch heeft het verzet tegen het azc haar iets opgeleverd. "Een tijd geleden, toen er 26 statushouders naar Geldermalsen zouden komen, heb ik bij de gemeente aangeboden om spullen te leveren. Maar ik werd weggewuifd, heel hooghartig. Nu zien ze me wél staan." Zozeer zelfs dat de gemeente onderdak verzorgde voor 'Gratis Shoppen' in een leegstaande bedrijfsruimte. "Kijk", zegt ze met een gebaar naar de overvolle kledingrekken. "Dit was vanuit mijn huiskamer niet meer te doen."

Hier wil ze op 16 december Kerst vieren - inderdaad, precies een jaar na de rellen - met cadeautjes en hapjes en drankjes voor haar twaalf vrijwilligers en haar klanten, gesponsord door de kerk en lokale ondernemers. "Het wordt een positieve dag", zegt ze. "Hé, moet je zien, een vlindertje, dat is een teken. Alles komt goed."

Maar vandaag nog niet. Twee uur later belt ze op. Ze was in haar auto op weg naar haar dochter, vertelt ze, en toen zag ze de deurwaarder, een bekend gezicht voor haar. Die achtervolgde haar en hield haar uiteindelijk met de hulp van de politie aan. En nam haar auto in beslag. "Die heeft m'n schoonzoon voor me gekocht. Ik heb hem nodig om mijn gehandicapte zoon naar school te brengen en op te halen." Een overlever, had ze zich eerder die dag genoemd. Nu is ze in tranen. "Wat moet ik nou nog? Wat is dit voor leven?"

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden