PLEIN 2

De galerij der oud-Kamerleden krijgt vorm

Vaste bezoekers van de Tweede Kamer kennen de beeldengalerij in de hal van het gebouw. Inmiddels zijn de beelden, al dan niet tijdelijk, verwijderd. Beeld ANP, Bart Maat

De rubriek van drie ­weken geleden, waarin we u de vraag stelden welk oud-Kamerlid een borstbeeld verdient in het Kamergebouw, leverde talrijke reacties op. Daarover straks meer. Want er kwam ook kritiek.

Tot voor kort stuitten bezoekers in de hal van de Tweede Kamer op een beeldengalerij: achttien wit marmeren bustes op een sokkel. Het was een bijzonder gezelschap van dichters, schilders, wetenschappers en een enkele verdwaalde politicus. Volgens oud-griffier Willem Hendrik de Beaufort heeft de galerij te weinig met het parlement te maken. Hij pleit voor borstbeelden van belangrijke Kamerleden, om te voorkomen dat ze worden vergeten.

De kritiek komt van Reinder van der Heide, oud-archivaris van de Tweede Kamer. Hij mailt dat zo ongeveer alle beelden wel degelijk een link hebben met de politiek. Over de schilders Bosboom en Rochussen: ‘Interesseerden zich zeer voor de geschiedenis en politiek. Ze deden daar regelmatig schilderkunstig verslag van.’ Over de stadhouders Frederik Hendrik en Willem II: ‘Bemoeiden zich (te) graag met politiek.’ Over Michiel de Ruyter: ‘Had als bijnaam Der Staten Rechterhand en Redder van het gevallen Vaderlant. Mij dunkt een ook politiek gezien niet onverdienstelijk man, nietwaar?’

Daar neemt niet iedereen genoegen mee. Bericht van Joop van den Berg, de emeritus hoogleraar parlementaire geschiedenis en voormalig PvdA-senator: ‘Goed idee om het te hebben over mogelijk vergeten politici wier beeltenis in de Tweede Kamer zou thuishoren. Om te beginnen zou ons dat voor goed afhelpen van die lachwekkende uitdragerij van marmeren bustes die tot voor kort in de hal stonden en die trouwens een aanfluiting waren van het architectonische werk van Pi de Bruin.’

Pieter Paulus

Van den Berg doet zelf enkele suggesties. Hij noemt Pieter Paulus, in 1796 de eerste voorzitter van de Nationale Vergadering en de man die, in de woorden van Van den Berg, ‘in mei 1795 de beslissende onderhandelingen leidde met de Fransen over de Nederlandse onafhankelijkheid’. Oftewel, iemand om te onthouden. En toch zijn we hem vergeten. Van den Berg weet waarom: ‘Het Moment van Paulus duurde te kort.’ Vlak nadat hij in de eerste Nationale Vergadering had voorgezeten liep Paulus als goed revolutionair ‘bloodshoofds’ (zonder pruik) naar zijn woning. ‘Dat had hij in de snerpende koude van die 1ste maart 1796 beter niet kunnen doen.’ Hij kreeg een longontsteking en stierf.

Nog zo’n vergeten man, aldus Van den Berg, is ds. Willem Ockerse: ‘De belangrijke auteur van de Staatsregeling van 1798, voor die eerste Nederlandse grondwet even belangrijk als Van Hogendorp voor de grondwetten van 1814 en 1815 en Thorbecke voor de versie van 1848.’ Tot slot: Alexander Gogel, ‘die de vaderlandse financiën (na 1795 een enorme bende van te hoge uitgaven en schulden waartegen het huidige Italië zuinig afsteekt) saneerde en de eerste effectieve nationale belastingen invoerde.’

Enige overlevende

Paulus, Ockerse, Gogel. Daar kun je nog geen fatsoenlijke beeldengalerij mee vullen. Gelukkig stroomden de suggesties de afgelopen weken binnen. Oud-griffier De Beaufort deed in de rubriek van 28 november zelf al een voorzet en noemde toen onder anderen Joop Wolf, Aart Geurtsen, Ria Beckers, Dick Dees en Joop Voogd. Het resulteerde in een reactie van Dick Dees zelf, die vaststelde dat hij volgens zijn eigen waarneming ‘de enige overlevende’ van het rijtje is.

Op verzoek van de Plein 2-redactie noemt Dees twee kandidaten voor de galerij: VVD’er Els Veder-Smit en ARP’er Maarten Schakel. Die laatste is ook door diverse lezers gesuggereerd.

De galerij is nog niet compleet. Inzendingen blijven welkom: parlement@trouw.nl

De rubriek Plein 2 behandelt de belangrijke en minder belangrijke bijzaken in politiek Den Haag, beschreven door de parlementaire redactie van Trouw.

Lees ook:

Welk Kamerlid verdient een borstbeeld?

De beeldengalerij in de Tweede Kamer is een klassiek geval van gemiste kans. Want waarom staan daar niet de bustes van grootheden die wél iets met het parlement te maken hebben?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden