De Fundatie moet vooral ’leuk’ zijn

Museum De Fundatie wil bezoekers verrassen door werken die met elkaar contrasteren naast elkaar te hangen. (FOTO'S DE FUNDATIE) Beeld Gerlinde Schrijver
Museum De Fundatie wil bezoekers verrassen door werken die met elkaar contrasteren naast elkaar te hangen. (FOTO'S DE FUNDATIE)Beeld Gerlinde Schrijver

Drie Nederlandse musea voor beeldende kunst maken kans op de prestigieuze Museumprijs 2010. Het meest publieksvriendelijke museum wint. Trouw brengt ze een bezoek. Vandaag: Museum De Fundatie in Zwolle.

De strijd om de Museumprijs laait op. De Fundatie ging lange tijd aan kop, maar is inmiddels met een krappe voorsprong ingehaald door Boijmans van Beuningen in Rotterdam. Toch is Ralph Keuning (1961) – directeur van De Fundatie in Zwolle – goed gemutst. „Wij zijn heel blij met de vele stemmen. Het museum bestaat nog maar sinds 2004. Wij zijn dus nog maar net uit de luiers, maar trekken enorm veel bezoekers aan.”

Een deel van deze populariteit dankt het museum volgens Keuning aan de investering in het ’maatschappelijk draagvlak’. „Het is heel belangrijk dat de bakker en school op de hoek ons museum ook leuk vinden. Ik gebruik bewust het woord ’leuk’, in plaats van de termen interessant, leerzaam of boeiend. Die gelden overigens ook voor ons, maar De Fundatie is meer. De collectie is entertaining en de verbinding met het publiek is hierbij bijzonder belangrijk.”

Het Zwolse museum is jong – in zijn huidige vorm bestaat het sinds 2004 – maar de collectie beslaat vier eeuwen kunst: van de lokale schilder Ter Borch tot werk van Canova, Stoskopf, Van Gogh, Citroen, Rodin, Turner en natuurlijk de doeken van Vermeer, die toch niet van Vermeer bleken, al bleef de eigenaar en kunstverzamelaar Dirk Hannema (1895-1984) steevast hun echtheid verdedigen. De grote privécollectie van Hannema vormt de basis van De Fundatie, waar topstukken, pseudotopstukken en werk van volstrekt onbekende makers naast elkaar hangen. De bezoeker wordt telkens verrast. Na een schilderij met dreigende roze wolkenpartijen van Turner uit circa 1830, verwacht de bezoeker misschien een ander romantisch doek, maar niet zo snel een strak omlijnd stilleven uit 1920 van Sevirini. Toch hangen deze werken in een en dezelfde ruimte. Hannema verzamelde volgens zijn motto ’al wat esthetisch boeit’ en deze contrasten boeien zeker.

Keuning: „De collectie is verbrokkeld. Dat komt door de persoonlijke en onfeilbare smaak van Hannema. Het is ondoenlijk om alle gaten op te vullen. Daarom gebruiken we de excentrieke werken als aanleiding voor tentoonstellingen.” Zo wordt binnenkort rondom het kleien vrouwenbeeld van Canova – een van de favorieten van Keuning – ook ander werk van deze achttiende-eeuwse Italiaan getoond. De prins van Liechtenstein Hans-Adam II leent zijn privécollectie uit voor de tentoonstelling Neoclassicisme en Biedermeier, die binnenkort in De Fundatie te zien is.

Momenteel zijn de paar werken van Georg Grosz aangevuld met werk uit de Berlijnse Akademie der Künste. Tekeningen, montages, foto’s en kranten geven Grosz’ visie op het roerige interbellum. Een visie die er niet om loog. Hij werd jarenlang vervolgd wegens godslastering en de prent ’Christus mit der Gasmaske’ (1928) – die inderdaad Christus aan het kruis toont met een gasmasker en aureool – droeg daar niet in positieve zin aan bij.

Wie na de collectie in het centrum van Zwolle nog niet voldaan is, kan ook nog terecht in het idyllisch gelegen Kasteel het Nijenhuis in Heino, waar Hannema woonde. Dit is de tweede locatie van het museum en hier contrasteren Hannema’s originele meubels met wisselende moderne kunstwerken. Rondom het kasteel ligt een grote beeldentuin.

De musea in Zwolle en Heino zijn genomineerd vanwege de heldere opstelling en het enthousiaste personeel. Als ze winnen, willen zij de 100.000 euro besteden aan een ambitieuze uitbouw. Een ellipsvormige koepel zou het gebouw in Zwolle – het voormalige paleis van justitie uit 1838 – moeten kronen. Volgens Keuning zouden hierdoor de museale allure en brutaliteit van Hannema pas echt tot hun recht komen.

Het museumgebouw in het centrum van Zwolle. (Trouw) Beeld
Het museumgebouw in het centrum van Zwolle. (Trouw)
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden