De FNV levert niet meer alleen politici aan linkse partijen

Beeld ANP XTRA

Onder de nieuwe Kamerleden zijn opvallend veel vakbondslui. En niet alleen bij de PvdA en de SP, ook bij de VVD en 50Plus. Het vakbondsnetwerk weet elkaar te vinden, al zijn ze vandaag niet allemaal op de 1 mei-viering in Amsterdam.

We spreken Gijs van Dijk van de PvdA, Dennis Wiersma van de VVD, Cem Laçin van de SP en Corrie van Brenk van 50Plus. Alle vier zijn zij een maand geleden vers de Tweede Kamer in gewandeld. Ze zoeken nog wat tastend hun weg door procedures en gebouw. Dat sommigen elkaar al jaren kennen, geeft ze een soort van houvast.

Gijs van Dijk, nu Kamerlid voor de PvdA, kent Dennis Wiersma (VVD) van borrels bij de landelijke studentenvakbond, waar ze beide in verschillende jaren het bestuur zaten. Wiersma: "Het is ongetwijfeld handig dat we elkaar al kennen. Al is het maar omdat ik hier lang nog niet iedereen ken. Nu kan ik iemand uit mijn vakbondsnetwerk sms-en met de vraag: 'Heb jij het nummer van die-en-die?'".

Wiersma, die nu net als Corrie van Brenk van 50Plus in de Commissie Onderwijs zit, zat al regelmatig naast haar bij vergaderingen van de federatieraad van de FNV. "We kennen elkaar goed. We hebben elkaar gekust na de maidenspeech", zegt Van Brenk. "Al hebben we qua standpunten altijd wel verschil van mening gehad."

Tekst loopt door onder afbeelding

Dennis Wiersma (31) is geboren in Franeker. Hij werkte bij pensioenuitvoerder PGGM en was voorzitter van FNV Jong. Hij was ook vicevoorzitter van de Landelijke studentenvakbond. Verder was hij projectleider jeugdwerkloosheid op het ministerie van sociale zaken en werkgelegenheid. Hij is Kamerlid voor de VVD.Beeld Hollandse Hoogte

Dennis Wiersma kent behalve Gijs van Dijk ook Lisa Westerveld bij GroenLinks, die ook ooit voorzitter van de studentenvakbond was. Martin van Rooijen van 50Plus is ook een oude bekende. "Hij was bij bondsactiviteiten altijd ongelooflijk druk met de belangen van ouderen. Lilian Marijnissen, nu SP-Kamerlid, ken ik ook van de FNV, maar alleen van naam. Met haar had ik niets te maken."

Gijs van Dijk kent Lilian Marijnissen wèl. "Zij en ik hebben samen de actie 'Red de Zorg' geleid. Cem Laçin, nu SP-Kamerlid, was organisator bij de actie 'Young and United', voor afschaffing van het minimumjeugdloon. Corrie van Brenk zat in het AbvaKabo-bestuur en ik in het nieuwe bestuur van de FNV. Het is allemaal heel dichtbij. Je weet elkaar makkelijker te vinden. Als ik iets met de VVD wil en ik heb geen ingang, dan kan ik het altijd even via Dennis proberen. Al verschillen we van mening, het helpt dat we elkaar persoonlijk kennen en normaal met elkaar om kunnen gaan."

Cem Laçin: "Ik moet nog zien of we er iets aan hebben dat we elkaar al kennen. We zijn wel vertegenwoordigers van verschillende partijen, en het partijbelang staat voorop." Dag van de arbeid

Tekst loopt door onder afbeelding

Corrie van Brenk (56) is geboren in Bilthoven. Zij was voorzitter van AbvaKabo, vakbond voor werknemers in de publieke sector. Zij was ook cao-onderhandelaar en regiobestuurder in de sector zorg. Tot 2014 was zij lid van de PvdA en voert nu voor 50Plus in de Tweede Kamer het woord.Beeld Hollandse Hoogte

Cem Laçin zou willen dat het voor iedereen een vrije dag was, zoals ook de wens van zijn SP. "De Dag van de Arbeid is heel belangrijk", zegt hij. "Ik vind het dubbel om het een viering te noemen. Er is nog zoveel strijd nodig. Maar het is mooi om stil te staan bij wat er is bereikt. Een 40-urige werkweek, het vrije weekend. Vijftig jaar geleden was dat niet zo normaal als het nu is, daar mogen we best een dag bij stilstaan."

Laçin zal zelf de 1 mei-viering van de vakbond bijwonen, in Amsterdam. Dat de Dag van de Arbeid sinds een paar jaar weer met vlagvertoon gevierd wordt, is de verdienste van zijn collega Gijs van Dijk.

Van Dijk is er vanzelfsprekend ook. "Het was in Nederland een beetje weggelopen", zegt Van Dijk. "Ik leidde toen ik bij de FNV werkte de campagne Echte Banen. Ik keek jaloers naar het buitenland hoe ze daar 1 mei vieren. In Duitsland en Spanje komen tienduizenden mensen op die dag bij elkaar. Het is een feest, een dag van iedereen, want we vinden werk allemaal belangrijk. Het is een dag om stil te staan bij de verworvenheden die we hebben. Dat je beschermd wordt als je ziek bent en dat we gezamenlijk in staat zijn om lonen af te spreken. We staan stil bij de verborgen groep die dat niet heeft: de mensen met flexcontracten en onvoldoende rechten." Ook Corrie van Brenk kijkt met jaloezie naar het buitenland. "In België lopen ze met die prachtige vaandels. En Frankrijk! Daar hebben ze vlaggen, alpinopetjes en zetten ze gezamenlijk en strijdlied in - schitterend. Hier ontbreekt die cultuur."

Zelf zal Van Brenk overigens ontbreken in Amsterdam -ze viert vakantie. Ook VVD'er Dennis Wiersma is in het buitenland. "Ik vind het wel mooi dat je op zo'n dag kan nadenken over hoe goed we het met elkaar hebben. Dat je terugdenkt aan de strijd die de arbeidersbeweging heeft geleverd. Dat is waardevol aan zo'n dag, maar je moet wel uitkijken. Het geldt voor elk instituut, maar zodra je gaat strijden om niet te verliezen, dan hou je het oude te krampachtig vast."

Tekst loopt door onder afbeelding

Gijs van Dijk (36) is geboren in Leiden. Hij werkte als filiaalhouder in een kledingwinkel, was vicevoorzitter van de Landelijke studentenvakbond en werkte bij de Algemene Onderwijsvakbond (AOb). Daarna was hij vier jaar vicevoorzitter van de vakbond FNV. Hij was lid van GroenLinks maar stapte over naar de PvdA en zit voor die partij in de Tweede Kamer.Beeld Hollandse Hoogte

Arbeid in de Kamer

Wiersma: "Dit is een tijd van kansen. Er zijn veel mensen die een baan hebben en ooit nog wel iets zouden willen. Mijn vader werkte jaren in de zorg, maar is tien jaar geleden een snackbar begonnen. Je kunt ook twee dagen in de week ondernemer worden, of juist twee dagen mantelzorg gaan doen. De tijd dat je veertig jaar bij één baas zit is voorbij." Wiersma beseft dat de anderen de combinatie FNV en VVD vreemd vinden. "Maar de FNV is er voor iedereen. Zeker tien procent van de leden stemt VVD. Toen ik net bij FNV Jong zat, schreef het Financieele Dagblad: 'VVD-mol in vakbond'. Er werden bestuurders geciteerd die liever niet met mij in één ruimte wilden zijn."

"Maar ik wist dat ik daar moest zijn. Ik kom uit Friesland en ben opgeklommen van de mavo naar de universiteit. Mijn vrienden van destijds willen net als iedereen een huis kunnen kopen, een gezin stichten. Ik wilde voorkomen dat er alleen gestreden werd voor mensen met een vast contract, waarmee je het misschien wel lastiger maakt voor de jongere die dat niet heeft."

"Ik was betrokken bij een actie om nog iets te doen voor de verkoopsters van V&D, omdat ze zomaar ineens weg moesten. Er waren erbij die hadden tijdens hun loopbaan recent nog iets anders geleerd, zodat ze nog een kans hadden op de arbeidsmarkt. Maar sommigen hadden nog nooit een vorm van bijscholing gehad. Nu zitten ze met de gebakken peren. Ik houd niet van gebakken peren."

"Dennis zegt dat iedereen zijn eigen onderneminkje moet zijn", reageert zijn PvdA-collega Gijs van Dijk, die er moeilijk bij kan dat een vakbondsman bij de liberalen terecht komt. "Gezonde arbeidsvoorwaarden moet je collectief regelen. De VVD wil dat de afspraken die wij maken voor bedrijfssectoren, de cao's, niet langer voor alle bedrijven in de sector gelden. Nu is het nog zo dat die 'algemeen verbindend' zijn. Daar wil de VVD vanaf. Juist jongeren en ouderen zijn daarvan de dupe. Het wordt wild-west op de arbeidsmarkt. Ieder voor zich."

Wiersma: "Er is niets mis met collectieve afspraken, maar ze passen niet altijd bij wat er op de werkvloer gebeurt. Het is niet meer van deze tijd om alle werkenden door dezelfde mal te persen."

"Ik begrijp het niet dat iemand uit de FNV voor de VVD kiest", zegt ook Van Brenk. "Er is nog altijd klassenstrijd. Er werken nog altijd mensen voor bedragen van 2 euro per uur. Bij de VVD is marktwerking de heilige koe, dat heeft Nederland en de werknemers hier niet veel heil gebracht."

Gijs van Dijk zegt over Van Brenk: "Die heeft het hart op de goede plek." Hij vindt het wel raar dat zij kiest voor een partij die uitsluitend het ouderenbelang voorop stelt. "Welnee", reageert Van Brenk. "Ik vind het leenstelsel voor studenten ook bagger. Maar nu hebben ouderen inderdaad even prioriteit." Het allerliefst wil ik dat er deze kabinetsperiode beweging komt in de pensioenleeftijd. Dat die niet automatisch meer stijgt met de levensverwachting."

Tekst loopt door onder afbeelding

Cem Laçin (31) is geboren in Rotterdam. Hij werkte bij Sezer Consult, een bureau dat zich bezighoudt met communicatie tussen diverse bevolkingsgroepen. Daarna werkte hij FNV Bondgenoten. Eerst in de schoonmaaksector, daarna bij als onderhandelaar financiële instellingen. Hij zit in de Tweede Kamer voor de SP.Beeld Hollandse Hoogte

Hoe het zover kwam

Corrie van Brenk werd 's ochtend vroeg eens gebeld door Martin van Rooijen. "Of ik op de kandidatenlijst van 50Plus wilde. Ik dacht 'wat een vreemdeling'. Geen haar op mijn hoofd. Maar later polste iemand van de Brabantse ouderenbond me ook - 'is dat niet iets voor ons?- ging ik denken. Van binnenuit dingen veranderen was zo'n gek idee nog niet."

Dennis Wiersma: "Ik ben niet gevraagd. Ik heb gewoon gesolliciteerd, omdat je in de politiek echt iets kunt veranderen. Van huis uit heb ik het niet echt meegekregen: mijn ouders zeggen 'Wat heb je daar nou aan'. Ik zie steeds meer het belang van wat hier in Den Haag wordt besloten. Ik wil vooral mijn generatie een stem geven."

Gijs van Dijk en Cem Laçin werden wel gevraagd. Van Dijk door vicepremier en PvdA-leider Lodewijk Asscher: "Ik was tot tien jaar geleden lid van de PvdA", zegt Van Dijk. "Daarna ben ik een tijdje partijloos geweest, tot mijn goede vriend Rutger Groot Wassink me overhaalde lid te worden van GroenLinks. De afgelopen jaren had ik veel met Lodewijk Asscher te maken. Hij als minister en ik als vice-voorzitter van de FNV hebben veel samen gedaan. Een hoger minimumjeugdloon, de wet tegen schijnconstructies, Lodewijk strijdt tegen onzeker werk. Dat is dezelfde strijd die ik bij de FNV voerde."

"Ik ben al zeven jaar lid van SP", zegt Cem Laçin. "Het was voor velen en ook voor mij verrassing dat ik op nummer tien op de kandidatenlijst kwam. Ik werd gevraagd door Ron Meijer, partijvoorzitter van de SP. Die zat net als ik bij de FNV. Ik moest wel het hele sollicitatietraject door lopen, hoor. Ik dacht: dan kan wel nummer twintig worden op de lijst, maar het werd nummer tien."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden