De ’flow’ komt als alles in evenwicht is

Uit het rijke aanbod van spirituele boeken, cursussen en workshops kiest Trouw de belangrijkste trends en thema’s. Deze week op 2 in de Spirituele Toptien: meditatie.

De zomervakantie loopt ten einde. Om het nieuwe werkjaar ’lekker ontspannen’ te beginnen, hebben 31 mannen en vrouwen zich ingeschreven voor de driedaagse zencursus ’Back to Business’. Locatie: klooster ZIN in Vught, met royale, rustige zalen, en buiten eindeloze grasvelden, oude bomen, een vijver met eenden en ganzen. Alles is onderhouden door de Fraters van Tilburg, die hun klooster met het organiseren van cursussen over zingeving een nieuwe bestemming hebben gegeven.

Na de eerste dag kennen de cursisten elkaar al een beetje. Ze dragen een kaartje met hun voornaam. Achternamen en bedrijfsnamen zijn even onbelangrijk, maar niemand doet daar geheimzinnig over: een meditatietraining bezoeken is niet meer iets om je voor te schamen.

Trainer Rients Ritskes heeft de ’leerdoelen’ geïnventariseerd. Innerlijke rust, zeggen de meesten. Gezondheid, concentratie, energie. Ritskes: „Stress noemen jullie niet. In mijn werk heb ik juist veel te maken met mensen die in hun beroep met de stress van anderen te maken krijgen, zoals interim-managers, psychologen, psychiaters.”

In de koffiepauze vertelt Gré van Doorn (61), financieel administrateur bij Delta Visie International, een bureau voor bedrijfstrainingen, dat ze vorig jaar kennismaakte met zenmeditatie. „We zijn toen met het hele bedrijf een dag bij Rients Ritskes geweest. Onze directeur wil dat niet alleen werknemers van ándere bedrijven, die door ons bureau getraind worden, voor honderd procent op hun werkplek functioneren, maar dat ook zijn eigen personeel lekker in z’n vel zit.”

Tweemaal per jaar krijgen ze bij Delta Visie bijscholing. Van Doorn mocht kiezen. Ze koos weer zen. „Ik krijg hier inzicht in de rust die je in jezelf kunt brengen. Ik doe al tien jaar yoga, maar dat is toch iets anders. Yoga noem ik gymnastiek van binnen: je bedénkt wat je gaat doen. Meditatie is juist níet denken.”

Van Doorn heeft een zware tijd achter de rug; ze is vorig jaar weduwe geworden. Haar doel in Vught: „Ik wil graag open zijn, al mijn zintuigen trainen, zodat ik volop van het leven kan genieten.”

Aan een belendende tafel ontspint zich een gesprekje over de zwarte bladzijde uit de geschiedenis van de Japanse zen, de Tweede Wereldoorlog, waarin grote zenmeesters zich schuldig hebben gemaakt aan collaboratie. Excuses kwamen er pas in 2001. Daan van der Starre (30) staat ervan te kijken. En hij móest al zo’n hoge drempel overwinnen. „Mijn ouders hebben in het jappenkamp gezeten. Daardoor ben ik zeer anti-Japan opgevoed.”

Zijn gesprekspartner vertelt hem over het militaristische karakter van de Japanse zen en over het gevaar van de macht van een leraar over diens leerling. Ze zijn het roerend eens: je moet altijd jezelf blijven en hoort niemand te vereren, ook je leermeester niet.

Van der Starre rijdt voor zijn eigen bedrijf, Business Class Chauffeursdiensten, zakenlieden naar afspraken toe. „Past eigenlijk wel in zen: we sturen mensen door de woeste stromen zonder stress en ergernis; we creëren een oase van rust.” Hij wil iets doen aan zijn ’tekortkomingen’. „Ik ben onrustig, fladder van het ene naar het andere idee. Daardoor heb ik minder succes.”

Ritskes wisselt de meditatiesessies, die ’s morgens om halfacht al beginnen, af met ’leergesprekken’. Daarin legt hij uit hoe lichaam, gedrag, inzicht en emotie op elkaar inwerken. „Hoe meer ze met elkaar in evenwicht zijn, hoe meer flow, hoe meer energie.”

Een deelneemster is bang dat haar emoties zullen vervlakken door het ’zitten’. „Het tegendeel is waar”, weet Ritskes. „In za-zen word je op den duur niet meer gehinderd door oude emoties, maar ervaar je alleen de emoties van dit moment. De zuivere, werkelijke emotie. Die emotie gaat je leven beïnvloeden. Daardoor neemt het vermogen toe om te huilen met mensen die huilen en blij te zijn met wie blij is – zoals het ook in de Bijbel staat.”

Gemeenteambtenaar Thérèse Mol (46) en Leendert Mulder (39), eigenaar van een communicatie- en evenementenbedrijf, zoeken in Vught naar innerlijke rust. Mol heeft een gezin met jonge kinderen. Mulder weet wel wat hij in zijn werk moet doen, maar kan zich moeilijk concentreren. „Mensen om mij mediteren en hebben er profijt van. Ik wil het ook graag leren. Dit is geen trucje waarvan het effect na een paar weken wegebt, zoals bij een andere training die ik ooit gedaan heb. Dit is iets voor je leven.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden