De flexwerkende ambtenaar rukt op binnen de Nederlandse gemeenten

Beeld ANP

Het aantal ambtenaren dat op flexibele basis werkt bij gemeenten blijft groeien, vorig jaar al tot 20 procent.

In 2017 was 20 procent van het personeelsbestand op gemeentekantoren niet in vaste dienst. Dat was een jaar eerder nog 17 procent. Bij de gemeenten met meer dan 100.000 inwoners bestaat de flexibele schil zelfs uit 24 procent.

Dat zijn medewerkers die op uitzendbasis werken, of via een payrolconstructie of detacheringsovereenkomst, het zijn zzp’ers of medewerkers met een contract voor bepaalde tijd met een maximum van een jaar.

Dat blijkt uit de Personeelsmonitor 2017 van het A+O-fonds Gemeenten dat dit samen met onderzoeksbureau Panteia in kaart heeft gebracht. Opvallend is dat bijna de helft van de gemeenten zegt het beleid juist te richten op het verkleinen van het flexibele deel. Dat zeggen ze overigens al enkele jaren, maar het tegenovergestelde gebeurt.

Flexibele arbeid wordt bij gemeenten voor een breed scala van functies, niveaus en typen werkzaamheden ingezet, blijkt uit eerder onderzoek van Regioplan. Het meeste voor uitvoeringswerkzaamheden, maar ook voor beleidsmatig en beleidsondersteunend werk zet nagenoeg iedere gemeente flexibele krachten in. Oftewel, ook structureel werk wordt door flexkrachten gedaan.

Structureel werk

Vorig jaar is in de cao die de gemeenten met de vakbonden heeft afgesloten, opgenomen dat structureel werk in principe alleen mag worden gedaan door mensen met een vaste aanstelling. Dus dat het inhuren van mensen alleen gebeurt bij piekperiodes en ziekten.

De uitgaven aan externe inhuur stijgen ook al enkele jaren. In 2017 besteedden gemeenten hier 17 procent van de totale loonsom aan. Vijf jaar geleden gaven gemeenten nog maar 11 procent uit aan externen. Vooral in de grootste gemeenten wordt er veel geld uitgegeven aan kennis van buiten. Daar liggen de uitgaven op 20 procent.

Ook hier is het opvallend dat een meerderheid van de gemeenten zegt actief te proberen de uitgaven aan externe inhuur terug te dringen.

Gemeenten hebben inmiddels de bezuinigingen van de afgelopen jaren definitief achter zich gelaten. Door de uitbreiding van het aantal taken en een stijging van het budget is er bij gemeenten voor het tweede jaar achtereen weer groei in de bezetting.

Bij de 388 gemeenten werkten vorig jaar ruim 160.000 ambtenaren, dat is 2,2 procent meer dan het jaar ervoor. Bij maar 18 procent van de gemeenten kromp het personeelsbestand, vooral doordat ze werkzaamheden privatiseerden. De meeste gemeenten verwachten ook in 2018 door te groeien.

Het aantal werknemers jonger dan 35 jaar bij gemeenten ligt met 12 procent heel laag. Daarom heeft inmiddels ruim driekwart van de gemeenten beleid ingezet op het werven van jongeren. Vooral stageplaatsen en traineeplekken worden ingezet om twintigers een kans te geven bij de gemeente.

Ook heeft bijna de helft van alle gemeenten inmiddels een generatiepact, waarbij oudere medewerkers minder gaan werken om ruimte te maken voor jongeren. Het lukt in zoverre dat gemeenten inderdaad meer jongeren weten aan te trekken - in 2017 bestond 43 procent van de instroom uit jongeren - maar ze raken ze ook weer snel kwijt.

De uitstroom onder jongeren is, na de uitstroom van 60-plussers, het hoogst. Gek genoeg voert 72 procent van de gemeenten (nog) geen actief beleid om jongeren te behouden en/of uitstroom van jongeren te voorkomen.

Lees ook: College Rotterdam veegt kritisch rapport over druk op ambtenaren nonchalant van tafel

Het knettert tussen de Rekenkamer Rotterdam en het college van burgemeester en wethouders. Dat veegt een kritisch rapport over de oneigenlijk druk op ambtenaren nonchalant van tafel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden