De Fifa kiest een nieuwe Blatter, maar de twijfels blijven

Huidig Fifa-voorzitter Issa Hayatou loopt naar het spreekgestoelte tijdens het Fifa-congres. Beeld Epa
Huidig Fifa-voorzitter Issa Hayatou loopt naar het spreekgestoelte tijdens het Fifa-congres.Beeld Epa

De door corruptieschandalen besmeurde wereldvoetbalbond Fifa kiest vandaag een nieuwe voorzitter. Een sjeik uit Bahrein heeft de beste papieren, met dezelfde machtsbasis - dat wel - als de gevallen voorzitter Sepp Blatter.

Begint vandaag een nieuwe toekomst, een schone of schonere, voor de wereldvoetbalbond Fifa? In Zürich wordt de opvolger gekozen van de eerder gevallen en uiteindelijk langdurig geschorste voorzitter Sepp Blatter. Daarmee komt formeel een einde aan een tijdperk - Blatter leidde de Fifa sinds 1998. Of er een einde komt of kan komen aan de praktijken ervan, de welig tierende corruptie, is de vraag - als het al niet ernstig mag worden betwijfeld.

De grote favoriet is sjeik Salman Bin Ibrahim Al-Khalifa uit Bahrein, een vertegenwoordiger van een repressief regime. Hij lijkt grofweg gegarandeerd van de steun van twee grote continenten, Azië en Afrika. Daarop was nu net ook jarenlang de heerschappij van Blatter gebaseerd. Dat wijst op voorhand al niet op ingrijpende verschuivingen in het krachtenveld van de mondiale voetbalpolitiek.

Daar komt bij dat de campagnes - voor zover ze al zo mochten heten - van de vijf kandidaten bepaald geen sfeer van vernieuwing uitademden. Ze pleitten allen voor meer transparantie, maar dat klonk toch vooral als de holle verkiezingsretoriek, waarvan voorheen ook Blatter zich doodleuk placht te bedienen, als de kritiek aanzwol. De BBC had de kandidaten voor een debat bijeen willen brengen, maar slechts één van de vijf voelde daarvoor: de kansloze Franse diplomaat Jérôme Champagne.

Tekst loopt door onder de afbeelding.

Hervormingspakket
Een groot plan met voorstellen tot hervormingen binnen de Fifa is met grote meerderheid aangenomen. In totaal stemden 179 landen voor. 22 landen stemden tegen. Dit betekent onder andere dat de Fifa-voorzitter maximaal twaalf jaar voorzitter mag zijn.

Sjeik Salman Bin Ibrahim Al-Khalifa, de grote favoriet. Beeld Epa
Sjeik Salman Bin Ibrahim Al-Khalifa, de grote favoriet.Beeld Epa

De kandidaten

Salman Bin Ibrahim Al-Khalifa
50 jaar, Bahrein. De sjeik is de grote favoriet voor de verkiezing vanavond. Is niet onomstreden. In 2011 zou hij topsporters hebben aangewezen als schuldige aan een opstand in Bahrein in de Arabische Lente. Wil dat de Fifa-voorzitter minder invloed heeft op besluitvorming.

De kandidaten voor de positie van Fifa-topman. Van linksboven met de klok mee: prins Ali, Gianni Infantino, Jérôme Champagne, Tokyo Sexwalle en Sjeik Salman. Beeld Afp
De kandidaten voor de positie van Fifa-topman. Van linksboven met de klok mee: prins Ali, Gianni Infantino, Jérôme Champagne, Tokyo Sexwalle en Sjeik Salman.Beeld Afp

Is de Fifa al met al veel opgeschoten op de weg naar (enige) reiniging, sinds de FBI eind mei vorig jaar zeven officials in Zürich arresteerde? Daar waren ze bijeen voor de stemming waarbij Blatter nog herkozen zou worden. Ironisch genoeg werden begin december, uitgerekend voor een congres waarop de Fifa zich over noodzakelijke hervormingen zou buigen, nog eens zestien bestuurders aangeklaagd. De toewijzingen van de WK's aan Rusland (2018) en Qatar (2022) waren al omstreden, en ook rond die van 2010 aan Zuid-Afrika en zelfs die van 2006 aan Duitsland stegen geuren van corruptie op.

De balans in december: slechts twee leden van het comité dat de WK's aan Rusland en Qatar had toegewezen, waren nog van onbesproken gedrag. Elf waren opgestapt, geschorst of geroyeerd, en acht geschorst of onderwerp van onderzoeken van de FBI en de Zwitserse belastingdienst. Blatter en Uefa-voorzitter Michel Platini werden door de ethische commissie van de Fifa geschorst vanwege een schimmige betaling van 1,8 miljoen euro van de eerste aan de tweede voor bewezen diensten.


De kandidaten:

Gianni Infantino

45 jaar, Zwitserland. Door de Europese voetbalunie Uefa naar voren geschoven na de schorsing van voorzitter Michel Platini, de aanvankelijke Europese kandidaat. Als secretaris-generaal van de Uefa vooral bekend van de lotingsceremonieën voor Uefa-toernooien. Wil een groter WK, met 40 deelnemende landen, en belooft de bonden meer geld.

Prins Ali bin Al-Hussein
40 jaar, Jordanië. Was vorig jaar de laatst overgebleven uitdager van Sepp Blatter. Verloor kansloos. De vraag is waarom hij zich opnieuw in de strijd mengt. Hij heeft, net als vorig jaar, niet de steun van zijn eigen Aziatische continent. Belooft vooral meer transparantie - na (onder Blatter) vier jaar in het Fifa-bestuur te hebben gezeten, dat wel.

"De nieuwe president zal de Fifa niet veranderen", had Blatter in augustus in de Volkskrant gezegd. Hij trok voor zijn Nederlandse gesprekspartners de vergelijking met Ajax: daar kon je de technisch directeur en de trainer wel vervangen, maar niet alle spelers wegsturen.

Al bij zijn plotselinge aftreden, luttele dagen na de herverkiezing, kon de indruk ontstaan dat Blatter tegenstanders in zijn val zou meeslepen. Dat is hoe dan ook gebeurd met Platini, ooit zijn protegé, steeds meer zijn tegenstrever en zijn gedoodverfde opvolger. Hij is uitgeschakeld. De waarschijnlijke nieuwe voorzitter, sjeik Salman, lijkt op een met die van Blatter vergelijkbare machtsbasis te bouwen.

Vreemd zou het daarbij allerminst zijn, een Aziatische voorzitter van de wereldvoetbalbond. Al langer komt veel van het grote geld in het westerse voetbal uit het oosten, in de vorm van (shirt)sponsoring of van investeerders in clubs.

Dat de Nederlandse stem vandaag naar Uefa-voorman Gianni Infantino gaat, zou als vasthouden aan bekende waarden kunnen worden gezien. "We kennen hem goed", zei KNVB-directeur Van Oostveen.

Vóór de verkiezing wordt eerst vergaderd over hervormingen die de Fifa zich wil opleggen: een maximale termijn van twaalf jaar voor de voorzitter en een bestuurlijke reorganisatie. FBI-invallen zijn er dit keer niet geweest. Maar of een nieuwe toekomst voor het wereldvoetbal wordt ingeluid? Hooguit voorlopig een (iets) andere.

undefined

De kandidaten

Tokyo Sexwale

62 jaar, Zuid-Afrika. Trok zich voor de stemming terug uit de race.

Jérôme Champagne
57 jaar, Frankrijk. Diplomaat, adviseur van Blatter van 1999 tot 2010. Wilde ook vorig jaar aan de verkiezingsstrijd meedoen, maar kreeg toen te weinig steun. Lijkt ook nu kansloos, hoewel hij volgens insiders het meest gedetailleerde verkiezingsprogramma heeft. Belooft het rapport over de toewijzing van de WK’s aan Rusland en Qatar openbaar te maken.

Hoe werkt de Fifa-verkiezing?
Om 09.30 uur verzamelden de voetbalbonden zich in de grote vergaderzaal van het Fifa-hoofdkwartier in Zürich. Ze behandelen twaalf punten, waarbij vooral de punten acht en elf heel belangrijk zijn. Punt acht behandelt de hervormingsvoorstellen die de Fifa zelf heeft opgesteld. Punt elf bespreekt de verkiezing van de voorzitter.

Ook die stemming kan lang duren. Wie in de eerste ronde wil winnen, moet een twee derde meerderheid van de 207 stemmen behalen (Indonesië en Koeweit zijn geschorst). Die kans lijkt klein, zeker nu er vijf kandidaten zijn en het stemmen allemaal individueel gebeurt.

Moet een tweede ronde worden gehouden, dan gaan alle 207 landen opnieuw stemmen. Het wordt dan iets eenvoudiger om gekozen te worden. Een meerderheid (dus 104 stemmen) is dan genoeg. Haalt niemand de 104 stemmen, dan valt de kandidaat met de minste stemmen af. Dit proces herhaalt zich tot er nog maar twee kandidaten over blijven. Dan wint de kandidaat met de meeste stemmen.

Het lijkt onwaarschijnlijk dat die laatste ronde wordt behaald. Sjeik Salman al-Kahlifa weet zich hoogstwaarschijnlijk verzekerd van de voetbalfederaties van Azië en Afrika. Dat levert hem al ruim zeventig stemmen op.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden