De fidget spinner: concentratiekanon of stoorzender?

"Bij mijn zoon kan ik heerlijk z’n woordjes overhoren als hij met dat ding speelt."Beeld AFP

Hij zoeft, draait en je kan er kunstjes mee doen. De fidget spinner is de nieuwe rage in speelgoedland. Maar of het klopt dat het speeltje zorgt voor focus en concentratie, is maar de vraag. 

Mocht u in de openbare ruimte een zoemend geluid horen, dan hoeft u niet te vrezen voor een wespenplaag. Grote kans dat u het gegons van de zogenaamde fidget spinner hoort, in speelgoedland de nieuwe rage. De draaischijf die je tussen twee vingers klemt en die draait als een tol, zou bijdragen aan concentratie. Maar in de Verenigde Staten wordt het speeltje al verbannen van scholen, juist vanwege de afleiding.

Een moeder uit de Amerikaanse staat Florida heeft de spinner uitgevonden om haar drukke zevenjarige kind rustig te krijgen. Het ongeluk wil dat deze Catherine Hettinger in 2005 haar patent heeft opgegeven – ze kon het geld dat ze daarvoor jaarlijks moest ophoesten niet betalen. 

Terwijl veel speelgoedzaken garen spinnen bij het speeltje, verhuist zij binnenkort van een klein huisje naar een nog kleiner appartement, vertelde ze deze week aan de Britse krant The Guardian.

Het speeltje, in het Nederlands nog het best vertaald als ‘frutseldraaier’ was bedoeld om hyperactieve, angstige of autistische kinderen te helpen ontspannen en concentreren. Cathelijne Windervanck, directeur van het ADHD-centrum Nederland, met behandellocaties in veertien steden, is enthousiast. “Kinderen met ADHD hebben sterke motorische impulsen die moeilijk te remmen zijn, dus staan ze de halve dag op hun kop. De fidget spinner kan die impulsen kanaliseren.”

De juf van Windervancks eigen kinderen heeft al een doos gekocht voor in de klas. “Ik vind dat geweldig. Uit onderzoek blijkt dat beweging het brein stimuleert. Dit is echt een win-win situatie voor docent en leerling. Bij mijn zoon, die geen ADHD heeft maar wel druk is, kan ik heerlijk z’n woordjes overhoren als hij met dat ding speelt. Dat was voorheen wel anders, met stuiterende skippyballen door de kamer.”

Tekst loopt door onder video. 

Concentratie

Windervanck, die ook het boek ‘ADHD, hoe haal je het uit je hoofd’ schreef, denkt dat de spinner ‘meer rust in het brein en in de omgeving geeft’. Aanvoeren maar dat speeltje, zou zij willen zeggen, haar kinderen mogen het gerust mee naar school nemen. Daar had Heleen Slagter, universitair hoofddocent psychologie aan de Universiteit van Amsterdam, meer moeite mee toen ze de spinner ’s ochtends de jaszakken van haar kinderen in zag glijden.

“Maar mama, dit speeltje is heel goed voor de concentratie, dat zeggen deskundigen”, zei haar zoon. “Ik begon toen tegen te sputteren.” Slagter doet onderzoek naar hoe het aandacht werkt in het brein. Ze is sceptisch over de werking van het speeltje. “Dat ronddraaien leidt alleen maar af van werk of les: je bent met een andere taak bezig: dat ding moet toch blijven draaien.”

Wie inzoomt op de hersenen, komt erachter dat mensen heel moeilijk twee dingen tegelijk kunnen doen, weet Slagter. “Je kunt wel switchen van de ene naar de andere taak. Onderzoek laat zien dat je daarvoor schakeltijd nodig hebt (tussen beide taken). Als je speelt in de klas, en je moet daarna weer terug naar je schoolwerk, denk je: waar was ik ook alweer. Dat zorgt ervoor dat je je werk langzamer en minder goed doet.”

Terwijl de fidget spinners op steeds meer vingers ronddraaien, spaart uitvinder Catherine Hettinger voor een auto die niet meteen uit elkaar valt bij gebruik. Ze is niet verbitterd, maar blij dat het speeltje dat zij bedacht heeft, voet aan wal krijgt, vertelt ze The Guardian: “Ik ben een techneut, niet een persoon die miljoenendeals sluit.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden