De favoriete eigen film van Alfred Hitchcock

Alfred Hitchcock maakte ons niet alleen bang voor vogels en douches, maar ook voor onze eigen familieleden. Denk aan de zoon Norman in 'Psycho', de echtgenoot Johnny in 'Suspicion', en, last but not least, de lievelingsoom, uncle Charlie, in 'Shadow of a Doubt'. Deze onbekendere Hitchcock uit 1943 opent vanavond het retrospectief 'The Hitchcock Touch' in Eye in Amsterdam. Een terechte uitverkiezing, niet alleen omdat 'Shadow of a Doubt' Hitchcocks lievelingsfilm was, ook omdat in deze eerste Amerikaanse film van de Britse regisseur, de 'leading man' voor het eerst een schurk is. Een aanbeden, charmante schurk; geïdealiseerd door zijn nichtje, verafgood door zijn oudere zus, niet doorzien door zijn van detectiveromans bezeten maar onnozele zwager, noch door de politie die op hem jaagt. Ook als toeschouwer kan je je door deze - dankzij de elegantie en charme van acteur Joseph Cotten - zeer aimabele, weduwen wurgende seriemoordenaar laten inpalmen. De opklimmende violen in de openingsscène, de haveloze wijk in New Jersey waar we oom Charlie voor het eerst treffen, de twee mannen die hem in de gaten houden- alles wijst erop dat er iets niet pluis is met deze man die daar maar wat lig te duimendraaien op zijn hotelbed. Zo ook de donkere schaduw die over het station valt als hij even later met de trein het provinciestadje in Californië binnenrijdt (een cadeautje, die schaduw, zo vertelde de regisseur) waar hij zijn toevlucht zoekt bij zijn oudere zus en haar gezin, en er als de verlosser ontvangen wordt.

Naar verluidt hield Hitchcock zo van de film omdat hij er genoegen in schepte het kwaad zijn intrede te laten doen in 'small-town America', en het daar met open armen ontvangen te zien worden. Heel fraai bouwt hij de twijfel op in het dweepzieke nichtje, Charlie's naamgenote, die in haar oom eerst een zielsverwant ziet, een man die wél op avontuur gaat, die niet ingeslapen is zoals zijn zus, haar moeder die al jaren dezelfde saaie wrong in het haar draagt en haar dagen slijt met vergeefse huishoudelijke handelingen, of haar vader die iedere dag op dezelfde tijd thuiskomt van zijn saaie baan op de bank. Kleine hints brengen haar echter aan aan het twijfelen over de ware aard van haar oom, over wat hij verborgen houdt. Waarom verbergt hij de krant? Waarom reageert hij geprikkeld op een onschuldig deuntje dat zij neuriet ('The Merry Widow'!)? Waarom verstopt hij zich voor twee mannen die gewoon wat vragen willen stellen?

'Shadow of a Doubt' was Hitchcocks eerste film op locatie. Er werd gefilmd op 904 McDonald Avenue, in zo'n gezellig zonnig Amerikaans familiehuis met veranda, en open voor- en achterdeur, waar dan toch steeds meer schaduwen in vallen, een gedaante onverwacht opdoemt in het donker bovenaan de trap, en de garage een moordwapen herbergt. Het script, gebaseerd op een idee van Thornton Wilder, werd geschreven door drie vrouwen, Alma Reville (Hitchcocks vrouw), Sally Benson en Patricia Collinge, de actrice die de moeder speelt en die ook journaliste was voor The New Yorker. Ze maakten de vrouwen in deze film even veelkantig als de schurk, zeker het nichtje Charlie, oom Charlie's evenknie met haar hang naar avontuur en zin in opwinding. De film spiegelt als het ware Hitchcocks eigen komst naar 'onschuldig' Amerika om er perversie en onbehagen op te diepen, maar je kan er ook een prefeministisch 'coming of age'-verhaal inzien, waarin een goedgelovig maar dapper meisje de schellen van de ogen vallen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden