De familie Hitler

Het geweld is Adolf Hitler in zijn jeugd met de paplepel ingegoten.

De vader van Hitler had zijn handjes los zitten en haalde nogal eens uit naar zoonlief. Ma Hitler moest regelmatig tussenbeide komen om te voorkomen dat Adolf in elkaar werd geslagen; ze ging dan letterlijk op hem liggen om de klappen van haar man op te vangen. Op zijn beurt mocht de latere dictator ook graag zijn vuisten gebruiken. Zijn zus Paula was er vaak het slachtoffer van, maar ze accepteerde het geweld grootmoedig: ze werd er een stoere meid van, vond ze zelf.

Het onthullende inkijkje in het gezin waarin Hitler is grootgebracht, was dinsdagavond te zien op ZDF, het tweede Duitse net. De 45 minuten durende documentaire 'Familie-Hitler, in de schaduw van de dictator' is gebaseerd op het speurwerk van de historici Timothy Ryback en Florian Beierl, die vele interessante documenten boven water hebben weten te krijgen. Daaronder een verloren gewaand dagboek van zus Paula, en een nooit uitgegeven boek over de geschiedenis van de familie Hitler, geschreven door een verre nicht. Bovendien ontdekten de twee geschiedkundigen FBI-dossiers over Hitler en papieren over zijn stamboom.

De propagandamachine van de nazi's zette Hitler graag neer als een man die uit het niets kwam, zonder privéleven, zonder familie, zonder gezin. ,,Hij was gekomen als een profeet; zo wilde de dictator gezien worden”, aldus de sonor.commentaarstem bij de documentaire. Vreemd dat iemand die rassenwetten invoerde, over zijn eigen afkomst niets kwijt wilde.

Die familie was er natuurlijk wel degelijk. Halfbroer Alois was kroegbaas en restauranthouder in Berlijn en bigamist (gelijktijdig met twee vrouwen getrouwd). Hij wist met gebruikmaking van zijn naam de joodse verhuurder van zijn pand het land uitgejaagd te krijgen. Halfzuster Angela, die het huishouden van Hitler in diens favoriete woning in Berchtesgaden dreef, kreeg nazi-prominent Martin Bormann zo ver dat deze andere bewoners op de Obersalzberg verdreef. Zuster Paula wilde trouwen met dokter Erwin Jekelius die duizenden gehandicapten de gaskamer injoeg - Hitler verhinderde dat opmerkelijk genoeg. Achternicht Aloisia, die aan schizofrenie leed, stierf zelf in de gaskamer. En dan was er nog nicht Geli, dochter van halfzuster Angela, met wie oom Adolf een relatie had. Zij leed aan depressies en pleegde zelfmoord, ruim een jaar voordat Hitler aan de macht kwam.

Sommige feiten waren al bekend (over nicht Geli bijvoorbeeld), maar de meeste niet. Het was al met al weer fascinerende televisie. Weer, want het ZDF zendt al tientallen jaren prachtige documentaires en series uit over het Derde Rijk. Als je denkt dat alle facetten zo langzamerhand wel aan de orde zijn geweest (de vertrouwelingen van Hitler, de veldslagen, de holocaust, de houding van de ' gewone' Duitsers tegenover de nazi's, het verzet in het leger), komen regisseur Guido Knopp en zijn staf weer met een nieuw, verrassend onderwerp, zoals deze week over de familie van de dictator. En elke keer slagen zij er weer in cruciale documenten te vinden, oude filmbeelden op te duikelen (een wandeling van Hitlers zuster Paula) en getuigen voor de camera te krijgen, zoals nu een pleegdochter van de halfbroer van Hitler, die kroegbaas uit Berlijn. Ze worden natuurlijk steeds ouder, hun herinneringen vervagen ook met de jaren, maar hun verhalen blijven authentiek en daarom zo indrukwekkend. Het is geschiedschrijving op haar best.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden