De familie Cooper is besmet

reportage Angst voor Ebola verbreekt in Liberia de traditionele sociale verbanden

Het begint met de moeder van de 16-jarige Promise Cooper, die al dagen klaagt over hoofdpijn en koorts. Onderweg naar het JFK-ziekenhuis in de Liberiaanse hoofdstad Monrovia sterft ze. De vader van Promise krijgt een maand later dezelfde klachten en als haar jonge broertje ineens niet meer aan de fles wil, beseft Promise dat dit geen malaria is.

Ze heeft over ebola gehoord op de Liberiaanse radio. Uit angst dat haar drie jongere broertjes en zusje besmet raken, draagt ze hen op buiten het kleine huis te spelen en hun vader niet aan te raken. Ze vecht tegen een onzichtbare vijand die haar familie in zijn greep houdt.

Buren en vrienden krijgen ondertussen lucht van de besmetting. In Liberiaanse families zorgen leden voor elkaar, maar de angst voor ebola maakt korte metten met deze gewoonte. Het nieuws gaat, net als ebola, als een brandend vuurtje door de buurt: de familie Cooper is besmet.

Promise is slechts één van de 3700 kinderen die door ebola een of beide ouders hebben verloren in Liberia, Sierra Leone en Guinee, de landen die hard getroffen zijn door het virus. Velen worden uit angst voor ebola verstoten. Zo ook Promise, die het gat opvult dat haar moeder na haar dood achterlaat.

Maar voor Success, haar vijf maanden oude broertje dat vernoemd is naar de droom van haar ouders, kan ze niets meer doen. Een paar dagen later komt de ambulance het babylijkje ophalen. Die neemt ook haar vader en 11-jarige broertje Emmanuel mee. Promise kijkt toe hoe haar zieke familieleden in de ambulance verdwijnen, zonder te weten wanneer ze hen weer zal zien. Ze blijft achter met de 15-jarige Benson en de 13-jarige Ruth.

Om geld te verdienen - vooral om naar het ziekenhuis te kunnen bellen voor meer informatie - koopt Promise zakjes water, om die voor het dubbele bedrag door te verkopen. Maar niemand wil water van een meisje wier naam verbonden is aan ebola. Overal waar ze komen worden de Coopers met de nek aangekeken: winkeliers weigeren ze te helpen, moeders verbieden hun kinderen met de Coopers om te gaan. "Waarom? We zijn mensen", vraagt Promise zich af.

Als ze uiteindelijk genoeg geld heeft om naar het ziekenhuis te gaan, blijkt Promise' vader overleden. Over haar broer Emmanuel kan de beveiliger bij de ziekenhuispoort geen informatie vinden. Later ziet Promise hem in een tv-item over kinderen die ebola hebben overleefd. Vol hoop keert ze terug naar het ziekenhuis om Emmanuel te halen.

Niet lang nadat Emmanuel thuis is, krijgt de 13-jarige Ruth koorts. Samen met Emmanuel en Benson moet Promise zien hoe ambulancebroeders opnieuw een van haar familieleden meenemen.

Maar er is geen tijd om bij de pakken neer te zitten. Met bleekmiddel en water gaat Promise het huis en haar broertjes dagelijks te lijf: alles moet gereinigd. Ze waarschuwt hen: "Raak niemand aan, ook niet je vrienden. Was steeds je handen." 's Nachts huilen haar broertjes om hun ouders, maar Promise vertelt dat ze niet meer terugkomen. "We moeten ons richten op ons eigen leven."

Bij dat leven hoort Ruth: de gebeden van Promise zijn verhoord. Na drie weken behandeling komt haar zusje gezond naar huis.

Bijna niets in het huis herinnert aan het oude gezinsleven. De kleding van Promise' ouders is verbrand om verspreiding van ebola tegen te gaan. De foto's op de stempassen van haar ouders zijn de enige tastbare herinnering die over is gebleven. Het aandenken aan baby Success: twee flessen poedermelk op de keukentafel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden