'De fado zingt in mij'

Zangeres Amalia Rodrigues, die de Portugese fado wereldfaam bezorgde, is gisteren op 79-jarige leeftijd overleden. Hoe beroemd zij in eigen land was, blijkt uit het feit dat in Portugal drie dagen van nationale rouw zijn afgekondigd.

Rodrigues gold als de ambassadrice van de fado. De door gitaarbegeleiding ondersteunde, sombere volkszang die voorheen alleen in barretjes in Lissabon werd gezongen, kreeg dankzij haar wereldwijde bekendheid. Bijna een halve eeuw heeft ze op de planken gestaan, tot in Brazilië, de Sovjet-Unie en Japan toe, altijd in het zwart gekleed. Haar vertolking van de fado gunde de buitenwereld een blik in het binnenste van de Portugese volksaard.

De beroemdste 'fadista' van deze eeuw beschouwde zichzelf enkel als doorgeefluik van de melancholieke boodschap van eenzaamheid, herinnering en verlangen (het typisch Portugese begrip saudade) waar het in de fado om draait. ,,Ik zing de fado niet, maar de fado zingt in mij'', zei ze ooit. Haar stem had een kracht die wel wordt vergeleken met die van Edith Piaf en Billie Holiday, maar hij was ook warm en helder en vooral dat laatste typeerde haar.

De op 1 juli 1920 geboren Rodrigues vergaarde al in haar tienerjaren bekendheid door in het havenkwartier van Lissabon al zingend fruit te verkopen met haar moeder en zus. Vanaf 1939 trad ze op in fadoclubs in Lissabon.

Na de Anjerrevolutie van 1974, die een einde maakte aan vijftig jaar rechtse dictatuur, werd Rodrigues ervan beticht te hebben gesympathiseerd met het oude regime. Juist omdat zij al die jaren als de verpersoonlijking van de Portugese volksaard gold, beschouwden de linkse krachten haar als representant van het fascistische bewind. Die beschuldigingen misten hun uitwerking op Rodrigues niet. De fadista kwam met een depressie in het ziekenhuis terecht. Om te bewijzen dat ze niets tegen het nieuwe bestuur had, nam ze 'Grandola Vila Morena' op, een lied dat de lof van de Anjer-revolutie bezong. Later zou ze in ere worden hersteld en zelfs worden onderscheiden met de hoogste Portugese onderscheiding, het Grootkruis in de Orde van Santiago. Geplaagd door een zwakke gezondheid trok ze zich in de jaren '80 terug uit het openbare leven.

Tot haar bekendste nummers behoren 'Tudo isto é Fado' (Dit alles is fado), 'Una casa portuguesa' (Een Portugees huis), 'Coimbra' en 'Barco negro' (Zwarte boot).

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden