De ezel: Zeker niet dom, maar schrander en mooi

Super Tuesday is weer achter de rug en de uitslag is bekend. Of u al dan niet vrolijk wordt van deze uitslag is geheel aan u; ik mag slechts constateren dat de polarisatie die we in Europa zien zich ook in de VS voordoet. Meer en meer wordt de politiek gegijzeld door populisten. Dat Donald Trump als een olifant door de Amerikaanse porseleinkast dendert, mag echter niet verbazen: de olifant is het logo van de Republikeinse partij, dus in zekere zin roepen ze dat over zichzelf af. De Democraten hebben een ezel als hun embleem. Dat lijkt vreemd, zeker gezien de associatie van de ezel met domheid. Twee van de machtigste politieke partijen ter wereld gebruiken een dier als logo. Dit gebruik van ezel en olifant is terug te voeren tot een cartoonist, ene Thomas Nast, die ze in de jaren 1870 in spotprenten in het tijdschrift Harper's Bazar introduceerde.

De ezel is dus het embleem van de partij van Carter, Clinton, Obama en Sanders. Dat is op zijn minst opmerkelijk: de ezel staat bij ons symbool voor dom, eigenwijs en stug. De kreet 'Je bent een ezel!' is geen compliment. Stoute kinderen werden een eeuw geleden met ezelsoren in de hoek van de klas gezet en in sprookjes doet een ezel hooguit dienst als gouden munten poepende voorloper van de geldautomaat.

En dat allemaal terwijl ezels zulke leuke, schrandere én mooie dieren zijn. Wilde ezels komen oorspronkelijk voor in oostelijk Afrika en westelijk Azië. De Afrikaanse of Nubische wilde ezel (Equus africanus), met mooie zebrastrepen op de poten, en zijn Aziatische neef (Equus hemionus) zijn helaas zeer zwaar, respectievelijk zwaar bedreigd. De Nubische ezel komt nog sporadisch voor in Ethiopië en Somalië, maar leefde ooit ook in Egypte waar de farao's Toetanchamon en Ramses III nog op het dier schijnen te hebben gejaagd. De Aziatische ezel leeft nog op verspreide plekken, eigenlijk kleine refugia die restanten zijn van een ooit veel groter areaal, tussen Arabië en Centraal-China.

De domesticatie van de ezel, met de Nubische ezel als uitgangspunt, begon waarschijnlijk in Egypte in het vierde millennium voor Christus; van daaruit verspreidde de pakezel zich over de rest van de wereld, via het Midden-Oosten en Klein-Azië. De Romeinen zorgden voor de introductie in ons deel van Europa. Ezelinnenmelk was in de Romeinse tijd een gewild cosmetisch middel. De echtgenote van Nero bezat om die reden niet minder dan 500 ezelinnen. De moderne landbouw gebruikt steeds minder ezels, maar in Frankrijk en zuidelijker landen komen ze toch nog veel voor. Een van de aangenaamste geluiden die ik ken is het orgastische gebalk van een ezel op een zwoele zomeravond in Zuid-Frankrijk. De beroemdste ezel uit de wereldgeschiedenis is natuurlijk het dier waarop de zwangere Maria zat. Waarom het arme lastdier dat de vrucht van de verlosser naar de kribbe droeg, nadien het symbool is geworden van domheid is me een raadsel. Het feit dat de gemiddeld toch niet domme Democraten het als hun logo gebruiken, maakt dat raadsel niet kleiner.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden