De evenaar event de nacht

De herfst begint. Het is de dag dat de zon rond het middaguur boven de evenaar staat.

Het begrip ’boven’ is raar voor een hemellichaam dat zich qua omvang tot de aarde verhoudt als een skippybal tot een doperwt. In de zon zouden 300.000 aardbollen passen. De aarde slingert als een stofje om de zon, op een afstand van rond 150 miljoen kilometer. Maar wij zien onszelf liever als middelpunt en zeggen dat de zon boven de evenaar staat. Al even onbescheiden menen we dat wij bovenop de aarde wonen – iedere globe is met het noordelijk halfrond naar boven gekeerd. Niet kaarsrecht, want de denkbeeldige as tussen de polen staat uit het lood. Omdat die as niet loodrecht staat op het vlak waarin de aarde om de zon draait, is het noordelijk halfrond in juni naar de zon gericht en in december ervan af. De zon lijkt in juni hoger te staan, schijnt korter door de dampkring voor hij ons velletje verbrandt en zet ons van ’s morgens vroeg tot ’s avonds laat in het licht. Op het zuidelijk halfrond is dat allemaal hetzelfde, maar dan omgekeerd. De zon lijkt boven de aarde op en neer te schuiven. Op 21 juni staat hij het noordelijkst, boven de Kreeftskeerkring, op 21 december het zuidelijkst, boven de Steenbokskeerkring.

Tussen de keerkringen ligt het gebied waar de zon soms loodrecht boven lijkt te staan: de tropen. Hoe zuidelijker de zon staat, des te korter de noordelijke dageraad duurt. Nu kruist de zon de evenaar in zuidwaartse richting: het begin van de herfst. Overal op aarde duren dag en nacht even lang: de equinox of nachtevening.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden