De Europese visie van Macron is op maat gesneden voor Merkel

President Macron tijdens zijn speech. Beeld REUTERS

Emmanuel Macron heeft veel plannen om Europa nieuwe impulsen te geven. Maar zijn grootse plan voor de eurozone blijft vaag, om Angela Merkel niet te hinderen.

Macron sprak in Sorbonne-universiteit voor een gehoor met veel Erasmusbeurs-studenten. De mogelijkheid om zes maanden in een andere lidstaat van de EU door te brengen, wil Macron uitbreiden naar iedereen onder de 25 jaar. Zodat ook jongeren die een beroepsopleiding hebben gevolgd profiteren van Europa.

Het was een van de vele voorstellen die Macron lanceerde in een uiterst lange speech waarin hij zijn Europese visie uitwerkte. Om de burger met de EU te verzoenen moet veel intensiever worden samengewerkt op tal van gebieden. Macron noemde veiligheid, defensie, immigratie, ontwikkelingssamenwerking met Afrika, duurzame energie en digitalisering. Uiteindelijk zal er, aldus Macron, een ‘Europese soevereiniteit’ ontstaan die er voor zorgt dat de lidstaten greep houden op ontwikkelingen die hun grenzen overstijgen.

Nieuwe agentschappen

De nieuwe agentschappen en initiatieven waren na een half uur bijna niet meer te tellen. Zo zou er een nieuw agentschap voor innovatie ervoor zorgen dat de EU ‘voorop loopt en niet alleen maar volgt.’ Een agentschap voor immigratie moet het asielbeleid gaan stroomlijnen en op zijn lijst staan verder onder meer een CO2-taks - die bij de grens van de EU geheven zou moeten worden - en een nieuwe belasting voor internetreuzen als Google en Airbnb.

Maar waar het ging om het meest gevoelige onderdeel van de Europese agenda - de eurozone - hield Macron zijn kaarten tegen de borst. Hij zou de eurozone graag versterken met een minister van financiën, een parlement en een eigen begroting, maar er volgde geen concrete invulling van deze ‘kwalitatieve stap voorwaarts’.

Dat is begrijpelijk omdat men in Duitsland - en ook in Nederland - huiverig is voor een dergelijke aanpak. In plaats van nieuwe instellingen, ziet men hier over het algemeen liever dat de eurolanden zich aan de gemaakte afspraken houden. Een euro-minister die in tijden dat het tegenzit kan investeren en daarbij nieuwe schulden maakt heeft men al helemaal liever niet. Evenmin als een permanente transferunie: dat wil zeggen dat de er - via steeds weer nieuwe instrumenten - geld vloeit van de sterke naar de zwakkere landen.

De verkiezingsuitslag van zondag in Duitsland lijkt de kansen op het ‘meer solidaire Europa’ dat Macron voor ogen staat verder te verkleinen. De waarschijnlijke nieuwe coalitiepartner FDP voelt niets voor Macron’s plannen, om nog maar te zwijgen van de nieuwkomer in de Bondsdag, de AfD.

Vandaar dat Macron nauwelijks iets zei over wat bijvoorbeeld de begroting voor de eurozone met zijn. Het geld zou in ieder geval moeten komen uit de vennootschapsbelasting - waarvan hij het tarief wil harmoniseren om fiscale concurrentie bestrijden - , milieuheffingen en de genoemde taks voor de grootmachten van het internet. Over de vormgeving van een eurozone-parlement en het takenpakket van een nieuwe minister van financiën onthulde hij helemaal niets. Een dag eerder zeiden zijn medewerkers op het Elysée tijdens een persbriefing nog dat de controle-taak in handen moet komen van het Europees Parlement. Maar kennelijk is dat idee, in ieder geval voorlopig, van tafel.

Om Merkel verder gerust te stellen benadrukte Macron dat hij geen ‘schulden uit het verleden wil delen’ en liet hij opmerkelijk veel de woorden stabiliteit en regels vallen. Nu maar de reacties aan de andere kant van de Rijn afwachten. De website van de conservatieve krant Die Welt was in ieder geval vast positief: ‘Macron wil wel heel veel, maar hij wil tenminste iets.’

Lees ook: Plots moet 'ecopartij' de Groenen mee gaan doen met de dans om de macht

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden