brexit

De Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk blijven rondjes draaien

Theresa May in Grimsby, gisteren. Beeld Getty Images

De Britse premier Theresa May roept de EU op tot meer flexibiliteit. Geen idee wat ze bedoelt, reageert Mark Rutte.

De bodem van Het Kanaal is op het diepste punt 174 meter, maar gisteren leek het plotseling een stuk dieper. Terwijl het plan was dat de EU en het Verenigd Koninkrijk de afgelopen week nader tot elkaar zouden komen, leken ze gisteren juist uit elkaar te zijn gedreven. Nadat premier Theresa May de Europese Unie opriep meer flexibiliteit te tonen, volgde vanuit Brussel het verwijt dat May onterecht met de beschuldigende vinger naar de Unie wijst.

“Ik heb geen idee wat ze bedoelde”, zei Mark Rutte tijdens de wekelijkse persconferentie van de minister-president over zijn Britse collega. Zij had even daarvoor gezegd dat er nog maar ‘een klein duwtje’ nodig is om een acceptabel akkoord te bereiken tussen haar land en de EU. Rutte zegt dat de situatie er in werkelijkheid niet bepaald rooskleurig uitziet. Nog altijd lijkt het er volgens hem op dat het Verenigd Koninkrijk op 29 maart zonder akkoord de EU verlaat.

Inlegvel

Volgende week wordt het spannend. Op dinsdag zal May haar parlement opnieuw het akkoord tussen de EU en het VK voorleggen. Een paar maanden geleden stemde het Lagerhuis dat akkoord, dat na jaren onderhandelen tot stand was gekomen, genadeloos af. De afgelopen weken werd intensief gesproken over een bijlage waarmee aan de Britse bezwaren tegemoet werd gekomen.

Wat de nieuwe bijlage inhoudt, was tot nog toe niet duidelijk. Gisteren, vlak voor de deadline, bleek dat er de afgelopen tijd niet veel vooruitgang is geboekt. De Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk lijken rondjes te draaien in onverenigbare posities.

May hield een speech in Grimsby, een Engelse plaats waar in 2016 meer dan 70 procent van de inwoners voor het verlaten van de EU stemde. Daar zei ze dat het Verenigd Koninkrijk mogelijk nooit de Europese Unie zou verlaten. Dat scenario zou zich voordoen als het parlement dinsdag de nieuwste versie van het akkoord wegstemt.

May zei dat ze van de EU nog ‘één klein duwtje’ nodig heeft om het akkoord dinsdag door het parlement te krijgen. Ze zei dat het VK ‘serieuze voorstellen’ had gedaan om de vastgelopen besprekingen vlot te trekken. Nu zou de Europese Unie weer aan zet zijn.

Doorwerken

In Brussel reageerde EU-onderhandelaar Michel Barnier vrijwel onmiddellijk. “We zijn niet geïnteresseerd in een spelletje wiens schuld is het”, zei hij. “We zijn nog altijd aan het werk.”

Barnier vertelde eerst aan de ambassadeurs van de 27 andere EU-landen wat er tot nog toe was bereikt. Daarna verklaarde hij in een serie tweets wat de EU de afgelopen weken het Verenigd Koninkrijk heeft voorgesteld in de gesprekken die nog altijd gaan over de backstop, het onderdeel over de Ierse grens van het akkoord dat in het Lagerhuis in Londen veel weerstand oproept, omdat het daar wordt geïnterpreteerd als een listige passage waardoor het VK uiteindelijk nooit de douane-unie verlaat.

“De EU heeft voorgesteld om een wettelijk bindende interpretatie van het akkoord op te stellen”, zei Barnier. Hij vertelde dat de EU bereid is om het VK de mogelijkheid te geven eenzijdig de douane-unie te verlaten. “Het Verenigd Koninkrijk zal er niet toe gedwongen worden om tegen zijn wil in een douane-unie te blijven.”

Volgens Barnier wordt er nog altijd overlegd, ook werd een gepland bezoek van de onderhandelaars vanuit het Verenigd Koninkrijk gisteren afgeblazen. “De EU zal de komende dagen intensief doorgaan om ervoor te zorgen dat het VK de EU verlaat met een akkoord.”

Maar even later bleek dat de EU ook een prijs zou hebben gevraagd voor die toezegging, namelijk dat er in de toekomst mogelijk een grens komt te liggen in de Ierse zee. Die optie heeft de EU eerder ook al eens geopperd, maar die is voor de Britten onbespreekbaar.

De kans dat het Britse parlement instemt met een dergelijk voorstel is nogal klein. Die mogelijkheid heeft May al voorzien: het parlement zal in dat geval ook op dinsdag stemmen. Dan ligt de vraag op tafel of het parlement wél of géén akkoord wil. Mocht de voorkeur van de volksvertegenwoordiging uitgaan naar een vertrek uit de EU met een akkoord, dan wordt een dag later gestemd over een mogelijke verlenging van de onderhandelingen.

Dossier brexit:

De brexit nadert, de Britse premier May probeert haar land er zo goed mogelijk uit te laten komen. Lees in dit dossier het laatste nieuws rondom de brexit-perikelen, mogelijke scenario’s en de gevolgen voor Nederland.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden