De EU zoekt naar een nieuwe verhouding met Turkije

De Turkse minister van buitenlandse zaken Mevlut Cavusoglu (links) gaat op de foto met zijn Maltese collega George Vella en Federica Mogherini, de 'buitenlandchef' van de EU. Beeld EPA

Europese landen gaan voorzichtig peilen of een andere relatie met Turkije mogelijk is. Ministers van buitenlandse zaken van de Europese Unie spraken hier vandaag op Malta over. 

In de middag schoof hun Turkse collega Mevlut Cavusoglu aan. Hij zei door te willen gaan met de gesprekken over het lidmaatschap. Europese landen waren de laatste tijd erg kritisch op het referendum van 16 april dat de macht van president Recep Tayyip Erdogan vergroot.

De Duitse minister van buitenlandse zaken Sigmar Gabriel vond het te ver gaan om de gesprekken over Turks EU-lidmaatschap eenzijdig te beëindigen. “De relatie wordt er niet beter op als we iets opzeggen voordat we iets nieuws te bieden hebben.”

Alternatief

Gabriel wil de komende tijd bekijken of Turkije misschien belangstelling heeft voor betere toegang tot de Europese markt als alternatief voor lidmaatschap. De Franse minister Jean-Marc Ayrault zat op dezelfde lijn. “We willen geen scheiding met Turkije. Het is aan hen om te vertellen welke kant ze op willen.”

Sommige landen vonden het Turkse referendum juist reden voor een ferme Europese koers. De Oostenrijkse regering wil de toetredingsonderhandelingen al langere tijd beëindigen. Minister Sebastian Kurz zei dat hij steeds meer steun voor zijn ideeën proeft.

Minister Bert Koenders wilde dat de Europese Commissie een oordeel velt over de situatie in Turkije. Dat zou moeten gebeuren aan de hand van de ‘Kopenhagen criteria’, een controlelijst over onder meer democratie en rechtsstaat die de Europese Unie hanteert voor nieuwe leden. Europese regeringsleiders zouden aan de hand van het rapport bij een volgende topontmoeting op 22 juni kunnen bepalen of ze de toetredingsgesprekken met Turkije formeel willen bevriezen.

Zo’n formele beoordeling door de Commissie is een verregaande stap. Rapporteur over Turkije in het Europees Parlement Kati Piri is er een voorstander van, maar snapt wel waarom de Turkse regering het niet graag wil. “Als je Turkije nu beoordeelt aan de hand van de Kopenhagen criteria, kun je weinig anders dan de gesprekken bevriezen. Er zullen dan ook voorwaarden gesteld worden voor een eventuele hervatting. Turkije is bang dat Cyprus en Griekenland daar bijvoorbeeld in proberen te zetten dat Ankara eerst Cyprus moet erkennen.”

Turkije kon vandaag ook op steun rekenen. De Litouwse minister Linas Linkevicius zei dat Ankara een belangrijke partner is. “Druk uitoefenen lost niets op. Turkije is onze bondgenoot in de Navo, dus we moeten blijven praten. Het is niet rationeel om de kloof verder te vergroten.” Federica Mogherini, de eurocommissaris voor buitenlandbeleid, benadrukte ook het belang van een goede relatie met Navo-partner Turkije. Ze blijft de staat van de democratie en rechtsstaat in Turkije in de gaten houden, maar er komt geen officiële beoordeling als opmaat naar bevriezing van de toetredingsgesprekken door regeringsleiders.

Lees ook: Erdogan begint aan wereldreis om aan zijn imago te werken

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden