Commentaar

'De EU moet het ongelijk van Trump bewijzen'

Donald Tusk tijdens een persconferentie. Beeld AFP
Donald Tusk tijdens een persconferentie.Beeld AFP

Met een felle toespraak heeft Donald Tusk de verhouding met de nieuwe Amerikaanse president Donald Trump op scherp gezet.

Volgens de Poolse ‘president’ van de Europese Unie, de voorzitter van de raad van Europese regeringsleiders, past Trump in een rijtje bedreigingen waarin zich ook het Rusland van Poetin, China en de radicale islam ophouden. Bedreigingen waartegen de EU zich teweer moet stellen, aldus Tusk, zeker omdat ze combineren met de ‘nationalistische, xenofobe en anti-Europese sentimenten’ binnen de EU zelf. Anders gezegd: de EU wordt van binnenuit en van buitenaf onder vuur genomen.

Tusk had nog wel wat andere elementen kunnen noemen die de EU dreigen te vergruizen. Zoals de aanhoudende kwetsbaarheid van de euro in het licht van de zeer diverse economieën in het noorden en het zuiden. Of de uiteenlopende visies van West-Europese en sommige Oost-Europese landen over de verhouding tot Rusland of het vluchtelingenvraagstuk. Of de politieke verdeeldheid over de vraag welke taken op EU-niveau moeten worden afgehandeld, en welke moeten worden uitgevoerd op het niveau van de lidstaten, dan wel daaraan moeten worden teruggegeven.

Weinig kans

Maar de confrontatie met Trump is nieuw. Het is voor het eerst dat een Amerikaanse president een fragmentatie van de EU aanmoedigt. Ook hebben zijn medewerkers hard uitgehaald naar de veronderstelde rol van de EU als vehikel voor uitsluitend de Duitse (economische) belangen. Het is een houding die het historische besef ontbeert dat de EU is gebouwd op de puinhopen van de Tweede Wereldoorlog. Druk van buiten kan resulteren in vergruizing, maar ook voor grotere interne binding. Voor dat laatste pleit Tusk en dat is terecht. Want de Europese landen maken afzonderlijk weinig kans in het internationale krachtenspel overeind te blijven nu de VS en Rusland de bestaande internationale ordening eroderen - variërend van het schrappen van vrijhandel en het optrekken van grenshekken tot het annexeren van het territorium van andere landen - en de economische opkomst van China zich hard laat voelen. In dat krachtenspel maken 27 vuistjes (de huidige groep EU-leden minus de Britten) bepaald minder indruk dan één grote.

Het is goed dat de felle en geërgerde toon van Tusk ook is te zien in reacties van andere landen, zoals van Nederland dat de gesprekken heeft opgeschort over de stationering van Amerikaanse douaniers op Schiphol.

Morgen praten de EU-leiders verder in Malta, onder meer over migratiebeleid, de EU na de Brexit, en Trump. Voor hetere vuren hebben ze zelden gestaan.

De mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden