De eredivisie is eerlijker door de VAR, al waren er nog steeds vijf foute beslissingen

Björn Kuipers wacht op het oordeel van de Var in de wedstrijd tussen FC Utrecht en NAC, begin oktober. Beeld ANP Pro Shots

Terwijl veel betaald voetbalclubs zonnige oorden opzochten om zich voor te bereiden op de tweede seizoenshelft, kwam het Nederlandse scheidsrechterskorps vorige week in Zeist bijeen voor een driedaags trainingskamp.

Dat was een mooi moment om terug te blikken op de eerste seizoenshelft, waarbij de meeste aandacht uitging naar de VAR, die dit seizoen zijn intrede heeft gedaan in de eredivisie. De videoarbiter werd 51 keer ingezet voor de winterstop. Negentien keer voor een (mogelijke) strafschop, zeventien maal voor het (al dan niet) geven van een rode kaart, twaalf keer bij een (terecht of onterecht) doelpunt en drie maal voor een (mogelijke) persoonsverwisseling.

De VAR maakt het voetbal eerlijker, vindt een ruime meerderheid van de eredivisieclubs. Dick van Egmond, scheidsrechtersbaas bij de KNVB, is het daarmee eens, al voegde hij eraan toe: "Het kan en moet nog beter".

Van de 51 momenten dat de VAR voor de winterstop in werking trad, werd vijf keer alsnog een foutieve beslissing genomen, rapporteerde de KNVB. Die fouten moeten eruit. Een betere communicatie tussen de VAR en de scheidsrechter is daarbij essentieel, vindt Van Egmond.

Een voorbeeld van een foutieve beslissing na tussenkomst van de VAR: begin oktober gaf Björn Kuipers, over het algemeen gezien als de beste scheidsrechter van Nederland, een strafschop aan FC Utrecht, nadat NAC-verdediger Koch zijn tegenstander Gustafson naar de grond zou hebben gewerkt. Tussenkomst van de VAR bracht Kuipers niet op andere gedachten. FC Utrecht behield (en benutte uiteindelijk) de strafschop. NAC boos, analisten verontwaardigd, want waarom bleef Kuipers zijn beslissing, eentje die toch op zijn minst discutabel was, alsmaar verdedigen? Was dit een (te) autoritaire leidsman die zijn beslissing niet wilde laten overrulen door de VAR? Niet in het veld, niet na afloop voor de camera en zelfs niet een paar dagen later in het radioprogramma van Giel Beelen.

‘Ik had niet moeten fluiten’

Het was één van de vijf foutieve beslissingen na tussenkomst van de VAR, bekende de KNVB vorige week in het trainingscentrum in Zeist, waar alle scheidsrechters uit het betaalde voetbal bijeenkwamen. "Ik had niet moeten fluiten", erkende Kuipers na afloop van de sessie. "Naderhand kom je tot bezinning − en dat heeft tijd nodig − en komt het merendeel hier tot de beslissing dat het geen strafschop was. Duidelijk."

Kuipers is niettemin tevreden over de VAR. Van Egmond bracht vorige week het WK in Rusland nog maar eens in herinnering, waar Kuipers tijdens Brazilië-Costa Rica een achterwaartse val van Neymar aanvankelijk beloonde met een penalty. Onterecht, zo bleek − ook voor Kuipers − uit de beelden. "Toen ik de beelden zag, dacht ik: dit is einde WK voor mij", zei Kuipers. "Ik zat fout. Toch had ik na de wedstrijd een blij gevoel, want het verbeteren van je eigen fouten dankzij de VAR kan ook heel prettig zijn. Het is in het belang van de wedstrijd dat je de juiste beslissingen maakt."

Van Egmond begrijpt die instelling. "Scheidsrechters stappen tegenwoordig het veld in met de gedachte: hoe kan ik voorkomen dat ik gecorrigeerd ga worden door de VAR. Dat heeft te maken met je eer als scheidsrechter."

Kuipers: "Dat we moeten leren en dat we moeten verbeteren, dat staat buiten kijf. Uiteindelijk wil je als scheidsrechter een foutloze wedstrijd fluiten. Alleen, je kunt geen foutloze wedstrijd fluiten. Wij zijn mensen en we maken altijd fouten. Als we dan een cruciale fout maken, dan kun je gecorrigeerd worden." Zoals bijvoorbeeld in De Klassieker, toen Feyenoorder St. Juste een gele kaart − na tussenkomst van de VAR − een rode zag worden.

De communicatie tussen Kuipers en videoscheidsrechter Makkelie over dat moment was een dag later pas te horen voor het grote publiek. Van Kuipers mag het direct op het scherm, zowel op de tv als in de stadions, zodat de VAR ook beter inzichtelijk wordt voor pers en publiek in het stadion. Maar dat is iets voor later, benadrukte Van Egmond. Eerst moet de VAR verder geperfectioneerd.

Lees ook:

De videoscheids sloopt het voetbal

Nu we ervaring hebben opgedaan met de videoscheidsrechter, maken Cyril Lansink en Jan Vorstenbosch de balans op in een essay. Hun conclusie: schaf ’m af, die VAR.

Oude makkers zien Kuipers schitteren op WK: ‘Je maakt Björn de pis niet lauw’

Scheidsrechter Björn Kuipers (45) floot de kwartfinale Zweden-Engeland. Als het aan zijn oude makkers van Scheidsrechtersvereniging Noord Oost Twente (SVNOT) ligt, wordt Kuipers de eerste Nederlander die een WK-finale fluit. Trouw keek de wedstrijd met hen mee.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden