De enige kunstenaar met een eigen beeldentuin: 'tekens tegen de dood' Nic Jonk 1928-1994

Nic Jonk, de enige Nederlandse kunstenaar met een beeldentuin voor zijn eigen werk, is op 66-jarige leeftijd overleden.

Hij laat een groot oeuvre na, verspreid over heel het land, zoals in het kasteelpark van Het Nijenhuis te Heino (Ov.) en bij de strakke, eveneens sculpturale gebouwen van Wim Quist voor de waterzuivering op de Berenplaat bij Rotterdam. De grote musea hebben daarentegen met Jonks beelden niet veel op.

Jonks bronzen doen het goed in de open lucht, in tuinen en vooral in het Noordhollandse polderland, in Groot Schermer waar Jonk nabij zijn geboorteplaats behalve een grote, rechthoekige tuin ook een toonzaal had. Daar exposeerden met hem zijn kinderen Marc en Barbara hun keramiek en tekeningen. Het domein van de Jonks is net als de nabije pastoriewoning van Betje Wolff een toeristische bestemming.

Jonk was, met Auke Hettema, Theresia van der Pant en verscheidene andere traditionele maar goede beeldhouwers, een leerling van prof. V. P. S. Esser aan de Rijksacademie te Amsterdam. Hij voelde het meest voor de Franse beeldhouwkunst, met name die van Maillol en Laurens. Thema's ontleende hij aan de Bijbel en de mythologie. Dikwijls kreeg het onderwerp gestalte in de vorm van een vrouw: geabstraheerd maar vooral niet gedenatureerd. De beelden bejubelen vitaliteit en vruchtbaarheid. Hun welvende vormen zijn een hulde aan het meest-elementair vrouwelijke. Ook uit wolken boven het vlakke land putte hij inspiratie.

Bij alle jubel was er soms een neiging tot dramatiek, zoals in de 'Hercules met Hydra'. Dat werk doet denken aan de kunst van Bourdelle, maar zonder diens rhetoriek. Over het geheel genomen heeft Jonks oeuvre iets spontaans dat in traditioneel werk zeldzaam is. De succulente vormen lijken zich organisch en ongebreideld ontwikkeld te hebben. In sommige werken legde Jonk zich een methodischer ritmiek op, met een weloverwogen contrast tussen convex en concaaf, tussen gladde vormen en kantige contouren. Maar kenmerkender dan die late cubistische echo's zijn de onbekommerd-bolle, glanzende Jonken. Ze zien er in elk weer uit alsof ze zò uit het water komen. 'Weer eens een bloot wijfie maken', zei hij wanneer hij een nieuw werk voelde opkomen.

Hij noemde zijn beelden wel 'tekens tegen de dood'. Ze staan te protesteren tegen zijn verscheiden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden