De enige die Henk Otten nog uit de Eerste Kamer kan houden, is Henk Otten zelf

Henk Otten, penningmeester van Forum voor Democratie in de Tweede Kamer. Beeld ANP

Grote kans dat Henk Otten voor Forum voor Democratie in de Eerste Kamer komt. Hij diende net op tijd de kieslijst in.

Afgelopen week zag Henk Otten, de grote regelaar binnen Forum voor Democratie, zijn functies in de partij één voor één wegglippen. Dinsdag was hij penningmeester af, donderdag trok hij zich terug uit het partijbestuur, nadat was gebleken dat hij 30.000 euro uit de partijkas naar zichzelf had overgemaakt. Eén rol bekleedt hij nog: die van aankomend Eerste Kamerlid.

Otten zelf diende dinsdag de lijst voor de Eerste Kamer in bij de Kiesraad. Op die lijst staat hijzelf op de eerste plaats. Toen partijleider Thierry Baudet hem woensdag via Twitter opriep terug te treden als partijbestuurder, voegde hij daaraan toe dat hij hem ‘alle succes in zijn nieuwe rol als beoogd Eerste Kamerlid’ wenst. ‘Beoogd’, daar spreekt niet veel warmte uit én het impliceert dat er nog opties zijn waarin Otten geen senator wordt.

Maar die zijn er nauwelijks. De enige die Henk Otten nog van de lijst kan krijgen, is Henk Otten zelf. Hij kan zich terugtrekken als kandidaat. Gezien zijn strijdbare taal is zo’n stap onzeker. Mocht FvD hem royeren als partijlid, dan nog kan Otten op de ingediende lijst blijven.

Er is misschien nog een mogelijkheid om Otten te passeren, al is dit vooral een theoretische.

De in maart gekozen leden van de provinciale staten kiezen de Eerste Kamer. De ene stem weegt daarbij zwaarder dan de andere. Het inwonertal wordt namelijk gedeeld door het honderdvoud van het aantal Statenzetels in de provincie. Zo had een Statenlid uit Flevoland in 2015 een ‘stemwaarde’ van 98, tegenover 655 voor een Statenlid uit Zuid-Holland.

Truc

Statenleden mogen voorkeursstemmen geven. Als de nummer 2 op een lijst meer stemmen krijgt dan de nummer 1, dan schuift de nummer 2 een plaatsje op. Zo is een scenario mogelijk waarin Forum-Statenleden op nummer 2 tot en met 14 stemmen en niet op nummer 1. Dan wippen dertien kandidaat-senatoren over Otten heen, en valt die buiten de boot.

Tot 2010 was dit een reëel scenario. De helft van het aantal stemmen dat nodig is voor één zetel, was toen genoeg om iemand een plek te laten opschuiven op de lijst. Inmiddels telt elke stem daadwerkelijk één keer. Om Otten uit de Eerste Kamer te weren, mag geen enkel Statenlid op hem stemmen.

Omdat het gewicht per provincie zo verschilt, vergt deze truc bijzonder veel rekenwerk. Forum is bovendien nog niet zeker van zijn dertiende zetel; voor een deel is dat een restzetel. Forum-Statenleden kunnen slechts op zo’n twaalfenhalve zetel stemmen. Als Forum een dertiende zetel toekomt, is de kans groot dat Otten die alsnog pakt.

Dit scenario gaat er vanuit dat alle Statenleden tegen Otten zijn. Maar de gewezen partijbestuurder zegt dat hij veel steun geniet. Hij zegt aanvoerder te zijn van de meer ‘zakelijke’ vleugel van de partij, die niet veel opheeft met de filosofische vergezichten die Baudet schetst. Otten selecteerde veel Statenleden, vaak net als hijzelf afkomstig uit het zakenleven. Van hen kan hij ongetwijfeld stemmen verwachten. Veel Statenleden wilden vandaag niet reageren, Otten nam zijn telefoon niet op.

Mocht het toch lukken Otten te weren, dan blijft zijn schaduw boven de senaat hangen. Als de komende vier jaar een Forumsenator de fractie verlaat, dan wordt die vervangen door de eerstvolgende op de lijst. En dat is, in dat geval: Henk Otten.

Lees ook: 

Scheuring dreigt in Forum voor Democratie na opstappen Henk Otten

Henk Otten rept van ‘karaktermoord’ nadat hij uit het bestuur van Forum voor Democratie is gestapt. Ottens besluit is de voorlopige climax van een turbulente week voor de jonge partij. 

Henk Otten was de zakenman die Thierry Baudet grootmaakte

Als ‘Henk de Tank’ hield zakenman Henk Otten alle macht bij de partijtop, waar hij zelf tot voor kort de leidende figuur was. Vanavond maakte hij bekend ‘uit het partijbelang’ terug te treden. Wie is hij precies? 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden