De engel in Hengelo

Hengelo. Een naam die een engel in zich sloot, merkte de dichter Breyten Breytenbach op, toen hij er - of all places - zijn zeventigste verjaardag vierde. Ik bracht er een deel van mijn jeugd door, de vormende jaren. Dronk er als scholier bier bij café De Ster, dat door Bertje met een zwierig gebaar werd neergezet op viltjes die op dikke tafelperzen lagen en danste er in De Walvis op 'Vicious' van Lou Reed, met een vrouw die op hem leek.

Ik kreeg er na mijn diensttijd mijn eerste vaste baan, als verkoper bij Boekhandel Broekhuis. Dé boekhandel van Twente, gedreven door een sax spelende jazzliefhebber met een passie voor boeken. Ik solliciteerde bij hem, in zijn kantoor boven de zaak. Een paar dagen later werd er aangebeld. Stond hij onderaan mijn trap. Ik zei verbaasd zijn naam. Dat ik die had onthouden was voor hem genoeg reden om mij aan te nemen.

Het Hengelo van nu had 't moeilijk.

Dat zag je aan de gaten in de stad. De gaten die lege winkelpanden achterlieten, of het grote gat direct naast het raadhuis, waar een jaar geleden nog bouwschuttingen stonden en een groot nieuw winkelhart werd aangekondigd. Alleen maar vlakte lag er nu, met steengruis, wachtend op betere tijden. Aan de rand van de markt stond de grote bronzen berengroep, een van de beren hield een zilveren vis achter zijn rug. De groep had vierenhalve ton gekost, en de burgerij had het tandenknarsend aangezien. Misschien waren ze in liefde aangenomen inmiddels. Die mooie beren.

Ik wandelde door de Marktstraat, een leegstandsdrama, met sprankjes hoop in de vorm van pop-up stores. Maar het hart klopte nog, verderop in de boekhandel. Op de vloer ervan was het marmoleum vervangen door - en het bestaat werkelijk - een zacht vezeltapijt van kunststof; boven de leestafel, vlakbij de koffieautomaat, hingen lampen met witte kappen, de kinderhoek was kleurig en warm.

"Op drukke zaterdagen gaan hier twaalfhonderd mensen door de winkel", zei een medewerker en ik kon zijn trots voelen. Hij somde de meest gewilde rubrieken op: literatuur, spanning, tijdschriften, kinderboeken en kookboeken. Literatuur op één.

De stad mocht dan gebukt gaan onder een kwijnende middenstand, de boekhandel en het boek leefden nog. En ergens kwam me dit geruststellender, ja troostrijker voor dan de situatie in Den Bosch, met zijn genereuze winkelaanbod en zijn gesloten boekhandel.

En nog een oord trof me. De openbare bibliotheek. Die was al eens uitgeroepen tot de beste van Nederland. Een royaal gebouw, gul, de benedenverdieping stond vol met tafels en stoelen, fauteuils en zitbanken en die middag, toen ik er aan dit stukje ging zitten werken (gratis snelle wifi) wemelde het werkelijk van de mensen, jong en oud, die hier lazen, bladerden, huiswerkbegeleiding kregen of - zoals ik waarnam aan de leestafel - instructies van een fysiotherapeut, of die gewoon bezig waren hun eenzaamheid te verdrijven. Dit was een schitterende voorziening, vergelijkbaar met die bibliotheek van Almere, nog levendiger misschien.

Als de naam Hengelo een engel in zich sloot, dan moest die engel een lezer zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden