De ene fraudeur is de andere niet

Rotterdam deelde de afgelopen twee jaar zes keer zoveel boetes uit voor bijstandsfraude als Amsterdam. En waar de hoofdstad 20 miljoen investeert in armoedebeleid, bezuinigt de Maasstad dat bedrag juist. Wethouders van de steden lichten de bijzondere verschillen toe.

NIELS MARKUS

'Amsterdam is trendsetter door minder boetes op te leggen'

Arjan Vliegenthart (SP) - Amsterdam, wethouder werk, inkomen en participatie

undefined

Waarom heeft Amsterdam veel minder boetes opgelegd dan Rotterdam?

"Het vorige college en dit college zijn vanaf het begin burgerlijk ongehoorzaam geweest. Wij trekken dezelfde lijn als de Nationale Ombudsman en de rechter eind vorig jaar: de wetgeving is te streng. Voor fraude moet opzet in het spel zijn, dat is lang niet altijd het geval. Vanwege de nieuwe regels herzien we 467 boetes. Als de overheid op de vingers getikt wordt, moet ze dat ook met terugwerkende kracht rechtzetten.

"In de nieuwe wet krijgen overtreders niet automatisch een boete van honderd procent van het te veel ontvangen bedrag, ook boetes van 25, 50 en 75 procent zijn mogelijk. Verwijtbaarheid speelt dan nog altijd een rol. Ging de overtreder met opzet de fout in, of had hij verkeerde informatie? Ook een boete van 25 procent leg je pas op als iemand verwijtbaar is."

undefined

De inspectie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid vindt dat gemeenten te weinig en te lage boetes opleggen. Slechts 35 procent van de fraudegevallen wordt beboet.

"Toen we besloten minder boetes op te leggen, wisten we dat de inspectie ons zou volgen. Amsterdam blijkt nu gelijk te hebben, niet Sociale Zaken. De wet die er lag, moet worden aangepast. Wat dat betreft is Amsterdam trendsetter."

undefined

In Rotterdam zijn 2500 boetes opgelegd voor verwijtbaar gedrag; fraude en nalatigheid. U bent veel minder streng.

"Rotterdam gaat er in de meeste gevallen van uit dat mensen de kluit belazeren, in Amsterdam vermoeden we vaker dat mensen fouten maken. De boel belazeren doe je met een intentie. En intenties doen ertoe in het recht. Er is ook verschil tussen moord en doodslag. Met de nieuwe wet zullen we evenveel misstanden aantreffen, maar daar kunnen we nu gradaties in aanbrengen. Ik ga ervan uit dat de meeste mensen te goeder trouw hun gegevens invullen. Ik wil niet direct zeggen: 'Uw gegevens kloppen niet, u zult de boel wel belazerd hebben'. Dan ga je wantrouwend met burgers om."

undefined

Het Landelijk Contact Sociaal Rechercheurs (LCSR) vindt de ongelijkheid oneerlijk en denkt dat fraudeurs verhuizen naar een gemeente die op te lichten is.

"Ik zie mensen niet zo snel verhuizen. Maar dit is een gevolg van de decentralisaties. De Rijksoverheid heeft ervoor gekozen de fraudewet bij gemeenten te leggen. Die hebben de autonomie om verschillend te acteren. Zo investeert Amsterdam de komende vier jaar twintig miljoen euro extra in armoedebestrijding. Rotterdam bezuinigt twintig miljoen. Als de sociaal rechercheurs een probleem hebben met de uitvoering van de fraudewet, hebben zij vooral een probleem met de landelijke wetgever, niet met gemeentelijke wethouders."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden