De eeuwige strijd tegen antisemitisme in het voetbal

Spelers van Lazio Roma met Anne Frank op hun shirt tijdens de warming-up voor de wedstrijd tegen Bologna: 'Nee tegen antisemitisme'.Beeld REUTERS

Een oude wond ging open. Het Italiaanse voetbal, dit seizoen juist geprezen vanwege zijn attractieve competitie, beleefde een week van racisme en antisemitisme.

De Italiaanse voetbalbond (FIGC) doet onderzoek naar de harde kern van Lazio Roma, waar vorig weekend de antisemitisch getinte onlusten begonnen. Zondag, na de thuiswedstrijd tegen Cagliari, lieten Lazio-supporters afbeeldingen van Anne Frank in een AS Roma-shirt achter in Stadio Olimpico, dat de clubs met elkaar delen. Met graffiti was erbij geschreven: "Roma-fans zijn Joden." De leuzen en stickers waren aangebracht in het vak waar zich normaal gesproken de fanatieke aanhang van AS Roma bevindt. Lazio-fanatici komen daar nooit, maar omdat hun vak gesloten was (vanwege een straf die de aanhang kreeg voor eerdere racistische spreekkoren naar donkere spelers van de tegenstander) mochten Lazio-fans daar zondag wel zitten.

Italië reageerde vol afschuw toen het nieuws naar buiten kwam. "Dit is ongelofelijk en onacceptabel", zei premier Paolo Gentiloni. De Italiaanse krant La Repubblica publiceerde maandag op de voorpagina beeltenissen van Anne Frank, waarin zij shirts droeg van Lazio Roma, AC Milan, AS Roma, Napoli, Juventus en Inter. Daarbij de tekst: "We zijn allemaal Anne Frank."

'Toneelstukje'

Ook Claudio Lotito, voorzitter van Lazio Roma, veroordeelde het wangedrag van zijn supporters. Hij kondigde aan dat zijn club een nieuwe campagne tegen antisemitisme zal beginnen, waarbij hij met tweehonderd Lazio-fans een bezoek wil brengen aan Auschwitz. Tevens legde hij een krans bij een synagoge in Rome. Lotito had zich nog niet omgedraaid of de Romeinse krant Il Messaggero publiceerde een geluidsopname, waarin Lotito spreekt over een 'toneelstukje' bij het gebedshuis. "Laten we verdergaan met deze schijnvertoning, snap je wat ik bedoel?" is te horen. Lotito ontkende later de uitspraak te hebben gedaan.

De Italiaanse voetbalbond leverde direct een statement af. De bond besloot dat alle wedstrijden in de Serie A, B en C van afgelopen week voorafgegaan zouden worden door een minuut stilte, terwijl er een passage uit het dagboek van Anne Frank zou worden voorgelezen. Ook deelden spelers de dagboeken uit aan kinderen. Maar wat een goede daad had moeten worden, liep uit op een fiasco. Dit keer in Bologna, dat bezoek kreeg van Lazio Roma. "Me ne frego", scandeerden de Lazio-fans. "Het interesseert ons niet." Ook waren tijdens het duel fascistische liederen te horen.

Het antisemitisme en racisme zitten diepgeworteld in het Italiaanse clubvoetbal. Bij Lazio voert het terug naar de opkomst van fascist Benito Mussolini, die aanhanger was van de club en voetbal gebruikte als een instrument om kiezers te winnen. Die extreemrechtse signatuur steekt nog regelmatig de kop op bij Lazio. Bijvoorbeeld toen Aron Winter in 1992 verkaste van Ajax naar Lazio. Een donkere speler met een Joodse voornaam was reden voor massale protesten en apengeluiden. Een andere speler, Paolo di Canio, bracht regelmatig de Hitlergroet, wat hem niet minder populair maakte bij de harde kern van Lazio, de Irriducibili - de Onoverwinnelijken.

Die fanatieke supporters, zogenoemde ultra's, bewaken de macht die ze hebben binnen de club. Ze zetten zich af tegen de ('linkse') media en koesteren hun eenheidsgevoel. Lazio, waar de Nederlander Stefan de Vrij onder contract staat, staat het zelfs toe dat vertegenwoordigers van de harde kern plaatsnemen bij bestuursvergaderingen.

De Italiaanse voetbalbond liet deze week weten dat straffen, zoals spelen zonder publiek, niet uitgesloten moeten worden voor Lazio. Lotito moest er minzaam om lachen. Sprak hier bondsvoorzitter Carlo Tavecchio, die drie jaar geleden, toen hij in de race was voor het voorzitterschap, in opspraak raakte omdat hij donkere spelers 'bananeneters' had genoemd?

Toch verkozen

Tavecchio werd toch verkozen. Een veelzeggend teken in de strijd tegen racisme en antisemitisme in Italië. Iedereen spreekt er schande van, maar niemand durft echt door te pakken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden