De eeuwige broederstrijd van de Turken

ERDAL BALCI

De vader van Kaïn en Abel is dood. Dit keer is de dode man in kwestie niet Adam, maar wijlen meneer Hikmet, een plattelander die ooit vanuit het oosten van het land naar een armenwijk in Istanbul is geëmigreerd, in de grote stad de laatste adem heeft uitgeblazen en nu de rust heeft hervonden van de grond van zijn geboortedorp. Hikmet had zijn tweelingzoons Kaïn en Abel genoemd in navolging van de man die in de islam geldt als de eerste profeet.

Nu heb ik er spijt van dat ik nooit de moeite heb genomen de vader van Kaïn en Abel (Habil en Kabil in het Turks) in levenden lijve te ontmoeten. Want waarom vernoemt iemand zijn zoons naar de bekendste broedermoord aller tijden? Kan het zijn dat meneer Hikmet als jonge vent al wist wat de bron is van alle ellende van deze regio?

De grond van het Midden-Oosten blijkt immers zeer vruchtbaar als het om broedermoord gaat. Een van de sultans van het Ottomaanse Rijk liet zelfs in de wetboeken opnemen dat een ieder die de troon bestijgt het recht heeft om al zijn broers af te laten maken. Breng een bezoek aan het Topkapi-paleis in Istanbul waar het Ottomaanse koningshuis resideerde, sluit de ogen voor een poosje en u zult de hartverscheurende kreten horen van de broers die zich tegen de beulen verzetten.

Een Turkse dichter zag in het Turkse land het hoofd van een merrie, een merrie in galop uit het Verre Azië, reikhalzend naar de Middellandse Zee. De inwoners van dit gebied houden van deze aarde en willen het land alleen voor zichzelf. De bezem van de grote etnische zuivering heeft al flink huisgehouden onder de Armeniërs en de Grieken; volken die met hun cultuur en gebruiken zoveel op de Turken lijken dat ze gerust als de broers van de Turken beschouwd zouden kunnen worden.

Wie nog meer op de Turken lijken zijn de Koerden. In tegenstelling tot de Grieken en de Armeniërs zijn de Koerden net als de Turken moslim. Maar toch wil het ook met hen niet vlotten als het om broederschap gaat. De oorlog tussen de Turken en de Koerden kent af en toe een intermezzo van een paar jaar, laait dan altijd weer op en duurt nu al bijna een eeuw. Zelfs in deze dagen van de gruwelijke dreiging van IS weigeren de Turken openlijk partij te kiezen voor de Koerden. Een van hen, een vooraanstaande politicus in Iraaks Koerdistan, zei vorige week nog erg teleurgesteld te zijn in de Turkse broeders: "IS rukt hier op en de Turken bellen niet eens op om te vragen hoe het met ons gaat".

Wijlen meneer Hikmet moet het geweten hebben. Hoe zou het met zijn eigen zoons gaan? Ik doorzocht de lijst met de telefoonnummers in mijn mobieltje en moest vaststellen dat ik nooit de telefoonnummers van Kaïn en Abel heb opgeslagen. Ik kon dus niet bellen en om te vragen of Abel nog in leven is. Wel zag ik een raaf langs ons scheren, en dat in een stad waar je doorgaans alleen om eten huilende meeuwen ziet.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden