De eerste sterke vrouw van de pop

Het album 'Tapestry' van Carole King uit 1971 geldt als een mijlpaal in de popgeschiedenis. King en haar jubilerende album worden vanavond in Amsterdam in het zonnetje gezet.

SASKIA BOSCH

Een liedje schrijven over een glorieuze nieuwe liefde, of juist je ex in een song nog lekker even een trap nageven. Schrijven over je eigen leven kortom, alsof het een dagboektekst betrof. Het is in de hedendaagse popmuziek zo vanzelfsprekend dat het bijna onvoorstelbaar is dat het ooit niet gebeurde. Toch kwam het schrijven van zeer persoonlijke songteksten pas in de jaren zestig echt in zwang en de Amerikaanse singer-songwriter Carole King (New York, 1942) was een van de muzikanten die aan de wieg van het genre stonden.

Kings persoonlijke manier van songs schrijven culmineerde in 1971 in het album 'Tapestry', dat nog steeds geldt als een mijlpaal in de popgeschiedenis. "Het album is in Los Angeles opgenomen en King was daar toen een belangrijke speler in wat ze de mellow maffia noemen", legt schrijver en popkenner Leo Blokhuis uit. "Rond 1970 was dat de overheersende stroming in LA, die als belangrijk kenmerk had dat de artiesten hun eigen leven bezongen. Bob Dylan was een van de eersten in de jaren zestig. In de jaren zeventig waren Carole King en Joni Mitchell de twee grote vrouwen die daar aan meededen. En dat was toen totaal uniek."

'Tapestry' werd wereldwijd meer dan 13 miljoen keer verkocht en laat een King op de toppen van haar kunnen horen. Het dozijn melodieuze popsongs klinkt bedrieglijk eenvoudig en de nummers zijn bijna allemaal hits geworden. Liedjes als '(You make me feel like) A natural woman', 'I feel the earth move' en 'You've got a friend' behoren ook anno 2011 nog tot het collectieve geheugen. Al zullen veel muziekliefhebbers ze eerder in een vertolking door een andere artiest dan in de oorspronkelijke versie van King kennen. En al weten nog maar weinigen dat ze geschreven zijn door King.

Alle reden dus om in het jaar dat 'Tapestry' zijn veertigste jubileum viert, de plaat en Carole King in het zonnetje te zetten. Het idee om een eerbetoon aan King te organiseren kreeg journalist Guuz Hoogaerts toen hij in het boek 'City to city' van Leo Blokhuis las dat 'Tapestry' in 1971 het levenslicht zag. "Ik dacht: 'Hé, die plaat is dus veertig jaar oud, daar moet ik iets mee doen! Want de plaat is nog steeds een toetssteen, waar veel aan wordt afgemeten." Hoogaerts legde zijn idee voor aan Blokhuis, die meteen enthousiast was. Samen ontwikkelden ze een avondvullend eerbetoon aan King. Tijdens 'Tribute to Carole King - Tapestry' zullen vanavond zes Nederlandse zangeressen in Paradiso elk vier nummers van Carole King vertolken. In het eerste deel van de avond worden hits gebracht die King samen met haar toenmalige echtgenoot Gerry Goffin schreef. In het tweede deel zingen de zangeressen 'Tapestry', in zijn geheel en op volgorde.

Het vinden van zangeressen die wilden meewerken was een koud kunstje. Stevie Ann, Charlie Dée, Anneke van Giersbergen, Eva Kieboom, Lea Kliphuis en Ricky Koole waren maar al te graag bereid mee te werken. Dat het zo weinig moeite kostte om zangeressen te vinden, heeft er volgens Hoogaerts mee te maken dat King ook nu nog relevant is voor de huidige generatie singer-songwriters. "Het is tegenwoordig nog steeds zo dat wanneer je als vrouwelijke singer-songwriter begint, er altijd wel iemand is die zegt: 'Ken je Carole King en 'Tapestry'?' Zelfs als je het album zelf niet kent, word je er wel heen gemanoeuvreerd."

Singer-songwriter Stevie Ann groeide op met 'Tapestry' en ziet het album als een belangrijke inspiratiebron. "Ik ken 'Tapestry' via mijn moeder en vind het een plaat met een hele warme jaren zeventig sfeer. Je voelt echt het gevoel van vrijheid dat toen heerste in de liedjes. De songs zijn enerzijds heel openhartig en breekbaar, maar tegelijkertijd zijn ze heel aanstekelijk. Die tweestrijd vind ik tof. De plaat inspireert me doordat hij laat voelen dat er zoveel mogelijkheden zijn. Sommige platen kunnen je visie verbreden. Mijn motto is: 'Als ik maar vrij kan zijn, komt het goed'. En op 'Tapestry' voel je de vrijheid, mede doordat veel songs live zijn opgenomen."

Ook de Rotterdamse singer-songwriter Charlie Dée zegt gevormd te zijn door King. "Ik bewonder haar ambacht als songschrijver. Het zijn standaard popliedjes, maar zonder dat het plat wordt. 'Tapestry' is een magische plaat, waarbij alles op z'n plek is gevallen. Soms heb je in de geschiedenis van die momenten dat alles klopt en dat heeft deze plaat. Voor mij als songwriter is het ambacht van King een leerschool. Als ik muziek aan het schrijven ben, zet ik soms 'Tapestry' op om in een soort flow te komen en probeer ik erachter te komen hoe ze zo'n song heeft gemaakt."

Hoe hoog de zangeressen Carole King ook hebben zitten, ze waarderen haar meer als songschrijver dan als zangeres. Zangeres en actrice Ricky Koole: "Carole King is geen briljante zangeres en heeft niet de mooiste stem. Het is niet voor niets dat haar liedjes vooral door anderen prachtig zijn uitgevoerd. De beste schrijvers zijn vaak niet de beste uitvoerders. Qua zang luister ik liever naar iemand als Bonnie Raitt. Maar King is wel een hele goede songschrijver. Ze schrijft eenvoudige liedjes, maar altijd met mooie scènetjes en lekkere, duidelijke melodieën. Haar songs pakken je heel makkelijk; eigenlijk zijn het allemaal hits."

Ook Charlie Dée, die in 2009 een muzikale ode aan Joni Mitchell opnam ('A Tribute to Joni Mitchell'), plaatst kanttekeningen bij de kwaliteiten van King als zangeres. "Ik heb wel iets met King, maar niet op de manier waarop ik iets met Joni Mitchell heb. Het is een ander soort liefde. King waardeer ik vanuit mijn werk. Ik heb haar hoog zitten als songwriter. Maar als ik naar haar platen luister, vraag ik me meer af 'wat is je geheim' dan dat ik er bij wegzwijmel."

Het neemt niet weg dat Carole King als oermoeder van de vrouwelijke singer-songwriters nog steeds tot een van de belangrijkste vrouwen in de pop wordt gerekend. "Ze is een van de eerste vrouwelijke singer-songwriters en dat vond ik vroeger al heel stoer", meent Koole. En Stevie Ann ziet King samen met Joni Mitchell als "de twee sleutelfiguren op het terrein van de vrouwelijke songwriters".

Volgens Leo Blokhuis is 'Tapestry' zelfs het startpunt voor alle eigenzinnige vrouwen die hun eigen liedjes schrijven. "Ze was al tien jaar bezig in de muziek, maar schreef vooral met haar man Geryy Goffin. Toen ze aan 'Tapestry' begon, zei iemand tegen haar: 'Dat kan je niet alleen'. Maar dat kon ze wèl! Ik zie haar dan ook als de eerste sterke vrouw in de pop. Alle eigenzinnige dames in de pop, van Madonna tot Alanis Morissette, zijn schatplichtig aan dit album."

Tribute to Carole King - 'Tapestry' wordt gehouden op 26 mei in Paradiso in Amsterdam.

undefined

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden