De eerste stappen op weg naar een Palestijnse cinema zijn uiterst wankel

HAIFA Regie: Rashid Masharawi. Met Mohammad Bakri, Ahmad Abu Sal'oum, Hiyam Abbass, Fadi el-Ghoul. Te zien in: Amsterdam en Eindhoven.

Drie jaar geleden debuteerde de Palestijnse filmmaker Rashid Masharawi, geboren en opgegroeid in het vluchtelingenkamp Shati in de Gaza-strook, met 'Curfew', zijn eerste lange speelfilm na een aantal korte films en documentaires. Die film werd geselecteerd voor een nevenprogramma in Cannes, bekroond op verschillende festivals en geprezen om de intieme kennismaking met het benauwde leven-met-avondklok van een Palestijns gezin in een vluchtelingenkamp. 'Haifa', Masharawi's tweede speelfilm, geeft opnieuw een impressie van het leven in een Palestijns vluchtelingenkamp in door Israël bezet gebied en werd dit jaar geselecteerd voor een prestigieuzer nevenprogramma in Cannes. De maker heeft 'op cinematografisch vlak veel vooruitgang geboekt', aldus de Nederlandse producent.

Ik zie die vooruitgang niet. Net als 'Curfew' biedt 'Haifa' een reeks tableaux met tenenkrommend amateurtoneel, bijeengebracht door iemand zonder zichtbare affiniteit met het medium film. Opnieuw worden de verlangens en frustraties van Palestijnen in de bezette gebieden verbeeld door middel van verschillende gezinsleden, elk met hun eigen plaatsbepaling ten aanzien van de politieke situatie: de hoopvolle vader, de berustende moeder, de strijdbare zoon, de onverschillige dochter. Nieuw is dat de gezinsleden niet langer aan huis gebonden zijn en hun bewegingsvrijheid zich nu 'uitstrekt' tot het dorp. Nieuw is ook de dorpsgek Haifa, die met zijn overdadige geschreeuw de losse scènes met elkaar moet verbinden. De wijze clown als verteller en narratieve lijm; het vreselijkste cliché uit het vormingstoneel.

Maar dan zijn er de verzachtende omstandigheden. Masharawi is de enige filmmaker die zelf is opgegroeid in bezet gebied, een filmcultuur of -infrastructuur is er niet in Palestina. Dat Nederland bijspringt met kennis, crewleden en geld mag dan ook worden gezien als een culturele vorm van ontwikkelingssamenwerking. Bovendien: het is toch prachtig dat een breed publiek de kans krijgt om een blik te werpen op het dagelijks leven in de bezette gebieden, om eens te kunnen kijken áchter de vredesonderhandelingen en de politici? Zeker nu Netanyahu de film actueler maakt dan Masharawi had kunnen vrezen. 'Haifa' kan heel goed om niet-filmische redenen worden gewaardeerd, maar de film zelf wordt daar niet beter door. De eerste stappen op weg naar een Palestijnse cinema zijn uiterst wankel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden