'De eenheid van de EU staat op het spel'

Vluchtelingen wachten op de trein naar Servië in Gevgelija bij de Grieks-Macedonische grens.Beeld afp

Het is geen kwestie meer van plan A óf plan B. Het wordt straks plan A, B, C en desnoods D: zo veel plannen als maar nodig zijn om de Europese migratiecrisis te bezweren. Waar Brussel nog krampachtig vasthoudt aan optie A, trekt Nederland als EU-voorzittersland de kar van een meer pragmatische aanpak, zo bleek vandaag tijdens de zoveelste ministersvergadering in crisissfeer.

Over dat plan A, ofwel de nog maar mondjesmaat uitgevoerde besluiten van de EU-landen en Turkije, zei staatssecretaris Klaas Dijkhoff: "We blijven er hard aan werken. Maar in de tussentijd kijken we ook naar terugvalopties." En die 'terugvalopties' (grenscontroles door groepjes landen om de migratiestroom tegen te houden) komen niet in de plaats van plan A, maar zijn een aanvulling daarop.

De Brusselse vergadering verliep vrij kalm, maar elders in Europa rommelt het. Griekenland riep zijn ambassadeur in Oostenrijk terug voor overleg. Athene is woest op de Oostenrijkse regering, die woensdag een bijeenkomst belegde in Wenen met tal van betrokken (Balkan)landen, maar zonder Griekenland. Die landen besloten één lijn te trekken om het aantal binnen te laten asielzoekers te beperken. Oostenrijk houdt vast aan het omstreden voornemen om per dag niet meer dan tachtig asielzoekers te accepteren.

Opeenhoping van duizenden migranten
De Griekse premier Tsipras heeft gedreigd met een veto bij welk soort beslissing dan ook op de ingelaste EU-Turkije-top op 7 maart, als andere landen zich niet solidair tonen en zich niet verplichten tot een eerlijke verdeling van asielzoekers. Door maatregelen van Macedonië en Oostenrijk dreigt een opeenhoping van duizenden migranten in Griekenland.

Intussen maakt ook het Hongaarse referendumplan de tongen los. Premier Orbán zou zijn bevolking de vraag willen voorleggen of de verplichte EU-verdeling van asielzoekers een goed idee is, maar details over dat referendum ontbreken. De Europese Commissie zei vandaag niet te begrijpen 'hoe zo'n referendum past in het besluitvormingsproces dat door alle lidstaten, inclusief Hongarije, is overeengekomen', aldus een woordvoerster.

'Vreemde beslissing'
En dan is er ook nog gedoe tussen Frankrijk en België. De Franse minister Cazeneuve neemt het de noorderburen kwalijk dat ze, met de inzet van 290 man politie, verscherpte grenscontroles hebben ingevoerd. De Belgen zeggen te vrezen voor de komst van migranten uit een te ontmantelen kamp bij Calais, maar Parijs spreekt van een 'vreemde beslissing'.

In deze kakofonie maakt de EU zich op voor beslissende dagen en weken. De extra top van 7 maart, en de daaropvolgende regeringsleidersbijeenkomst anderhalve week later, gelden als eindexamen voor plan A. Als de vluchtelingenstroom dan nog steeds niet onder controle is, komen 'minder ideale maatregelen in beeld', aldus Dijkhoff. Eurocommissaris Avramopoulos (migratie) wil daar nog steeds niets van weten. "We hebben nog maar tien dagen", zei hij dreigend. "De eenheid van de Unie en het leven van mensen staan op het spel."

Dijkhoff zit er namens het voorzittersland minder geharnast in. "Je ziet landen al proeven aan plan B, al trekken ze de sprint wel erg vroeg aan. Het is straks zaak om zoveel mogelijk goede dingen die zijn opgebouwd, te bewaren. Het traject met Turkije zal hoe dan ook doorlopen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden