DE ECONOOM

Eénpunters, tweepunters, techno-, mega-, world- en flying flippo's. Smiths food group bv heeft er inmiddels 200 miljoen in omloop gebracht. Vier wetenschappers blikken terug op een fenomeen, hèt fenomeen, van 1995: de opkomst van een plastic schijfje. Een 9-jarige verzamelaar kijkt juist vooruit. Soms gebeurt het al dat helemaal niemand ze bij zich heeft. “De flippo is niet meer in de rage.”

SHIRLEY CHEDI

“Een flippo mag dan wel op geld lijken, het is daarmee nog geen betaalmiddel”, zegt de Amsterdamse econoom Bert Scholtens. “Er zijn voorbeelden te over van de meest uiteenlopende dingen, die wèl als betaalmiddel hebben gediend. Koeien, schelpen, sigaretten, noem maar op. Alleen, in die gevallen was het hebben van deze zaken geen doel op zichzelf: ze werden gebruikt om diensten af te rekenen.”

Waarmee Scholtens direct belandt bij één van de belangrijkste eigenschappen van geld: het uitoefenen van ongedifferentieerde koopkracht. “Los van de aard van het produkt, kan de aanschaf of verkoop ervan worden uitgedrukt in eenheden van geld. Maar wat zie je bij de flippo's? Daar kun je alleen andere flippo's voor krijgen. De term 'ongedifferentieerd' is hier niet van toepassing.”

Dit gebrek aan verscheidenheid ziet de econoom ook in de groep waarbinnen flippo's worden 'verhandeld'. “Het gaat om een sociaal homogene groep, die qua leeftijd en achtergrond zeer goed is afgebakend. Wanneer een flippo dezelfde functies zou hebben als geld, zou je alle sociale lagen in dit gezelschap terug moeten vinden.”

“Wat hier gebeurt, is dat flippo's binnen die ene groep op grote schaal worden geruild. Maar daarmee zijn ze nog geen algemeen ruilmiddel geworden. Wanneer je iets koopt maakt het niet uit of je betaalt met een gulden uit 1960 of uit 1995. Bij flippo's bestaat dat onderscheid wel, want je kan ééntje van twee punten alleen maar ruilen voor een andere van twee punten.”

“Waar het bij die schijfjes om draait is het 'hebben'. En omdat ze een verzamelwaarde hebben, krijgen ze een ruilwaarde. Anders dan veel mensen denken gaat het bij geld niet zozeer om het 'verzamelen' ervan maar om de koopkracht die je ermee kan uitoefenen. Wat heb je aan de wetenschap dat er geld op je bankrekening staat? In principe niets, tenzij je van plan bent dat bedrag te besteden. Geld willen we hebben om uit te geven, maar flippo's, die worden verzameld om te houden.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden