De eco-revolutie van Bogota

Openbaar vervoer en fietspaden vervingen de auto grotendeels in hoofdstad Colombia

Nog niet zo lang geleden was de Colombiaanse hoofdstad Bogota een van de smerigste steden van de wereld. Dikke lagen smog vertroebelden de skyline en jaarlijks stierven duizenden mensen door de ongezonde lucht. Alle zeilen zijn bijgezet, en met resultaat. Waar steden in groeimarkten als China en India alleen maar viezer worden, klaart de lucht in Bogota steeds verder op. De Wereldgezondheidsorganisatie van de VN roemt Bogota in een onlangs verschenen rapport zelfs als dé wereldstad van de schone lucht. Wat is het verhaal achter dit Colombiaanse wonder?

Het begon allemaal toen een excentrieke bebaarde professor in 1995 burgemeester van Bogota werd. De Litouws-Colombiaanse Antanas Mockus, die in een supermanpak op de fiets campagne voerde, wilde een einde maken aan de verstikkende lucht en verkeerschaos in de stad. Hij lanceerde een revolutionair plan: een netwerk van openbaar vervoer en fietspaden moest de auto grotendeels vervangen.

En zo geschiedde. In Bogota verrees in 2001 een gigantisch metrobussysteem: TransMilenio, waarbij grote rode bussen over speciale busbanen door de stad rijden. Een zegen voor Bogota, zo blijkt. Dertien jaar later zijn er nog nauwelijks files en reizen Colombianen tot vier keer sneller van A naar B. Daarnaast is het aantal broeikasgassen met 59 procent teruggedrongen mede doordat 7000 oude busjes van kleine vervoersbedrijven van de weg verdwenen. Veel forenzen in Bogota laten de auto staan en reizen nu met TransMilenio. Reiziger Daniel Mendoza tegenover the New York Times: "Nu ik de bus neem hoef ik niet steeds geld uit te geven aan benzine voor mijn auto, en ik ben ook nog eens sneller op mijn werk."

De busstations staan in verbinding met fietspaden, waarvan er in vijftien jaar bijna 400 kilometer van zijn aangelegd. Om fietsgebruik te stimuleren stelde het bestuur 'Ciclovia' in, autovrije dagen waarbij groepen fietsers in alle vrijheid over wegen kunnen rijden. Automobilisten die zijn gaan fietsen, klagen op social media dat zíj nu de uitlaatgassen moeten inademen.

Toch lijkt dit hen niet te ontmoedigen: in 2000 fietste nog geen 0,1 procent van de bevolking, nu is dat bijna één op de tien. Onder hen zijn kinderen, die fietsles krijgen van hun ouders. "Ik vind fietsen moeilijk, maar mijn vader leert mij hoe ik de versnellingen moet gebruiken en heuvels op moet fietsen", zei tiener Karen Sofia Sanchez tegen persbureau AFP.

Het nieuwe verkeersnetwerk was niet genoeg voor Mockus, burgemeester tot 2003, en zijn opvolgers. Ook zette het stadsbestuur in op grootschalige vergroening: er kwamen honderdduizenden bomen bij zodat de hoeveelheid beschikbaar groen per inwoner verdubbelde.

Daarnaast wordt het bedrijfsleven met subsidies gestimuleerd om mee te werken aan de eco-revolutie. Zo ontwikkelde EcoPetrol in 2010 in samenwerking met het stadsbestuur een schonere diesel, waar naast auto's ook de bussen van TransMilenio op rijden. In de periode 2003-2011 daalde het fijnstof in de lucht van 80 naar 51 microgram per kubieke meter, een daling van bijna 40 procent. Dit terwijl het fijnstof in de Indiase stad Delhi juist met bijna de helft steeg naar 249 microgram in 2010.

Daarmee laat Bogota als geen ander aan wereldsteden in andere opkomende economieën zien dat groei niet gepaard hoeft te gaan met meer vervuiling.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden