'De echte ücalan zit in ons hart'

De beelden van hun afgematte en gekooide leider ücalan voor de Turkse rechtbank hebben één voordeel, zegt Mustafa uit Osnabrück cynisch. ,,Zelfs mijn Duitse buurman heeft inmiddels begrepen dat de Turken de onderdrukkers zijn.'' Mustafa is één van de 40 000 Koerden die zaterdagmiddag in een vreedzame demonstratie door Den Haag trokken.

Barbara Berger

Duits lijkt de voertaal in de kilometerslange stoet die van het Vredespaleis naar het Zuiderpark trekt. Het beeld van een weke ücalan in een glazen kooi, die vreedzame beloftes doet aan de Turkse staat kan de studente Newroz die sinds zes jaar in Hannover woont niet beroeren. ,,Dat is pure propaganda van de Turken. Ze zenden alleen uit wat in hun straatje past. De echte ücalan zit in ons hart.''

Terwijl zij met een groep vriendinnen ücalans koosnaam schreeuwt 'Apo! Apo! Turken terroristen!', doceert zij wat er op het kladblok moet: ,,Je kunt een president niet opsluiten. Een conflict met een president hoor je politiek op te lossen. Europese leiders moeten iets doen. Ze konden ook wapens leveren aan de Turkse militairen.''

Newroz en haar vriendinnen hebben charisma: ze horen bij de uitgebreide eigen ordedienst van de demonstranten en duwen iedereen die niet keurig in de rij loopt, fel terug. ,,Wij zijn bereid te sterven voor onze leider'', zegt een vriendin van Newroz. ,,Koerdistan is het enige land waar ik vrij ben. In Duitsland ben ik altijd de terroriste, zelfs op de verpleegafdeling waar ik mensen verzorg. Ik ben die Auslünderin, goed genoeg voor het laagste werk. ücalan is de enige die iets voor ons heeft gedaan. Discriminatie, dat kennen we niet in onze eigen cultuur.''

En als ücalan toch moet hangen? Dan staan de meiden nergens meer voor in. ,,Dann machen wir alles kaputt.'' Een oudere man mengt zich in het Frans in de discussie. Hij is net als tienduizenden anderen uit de omringende landen middenin de nacht vertrokken om op tijd in Den Haag te zijn. 500 bussen reden 's ochtends vroeg de stad binnen, die wemelt van buitenlandse auto's, vaak vol Koerdische ouderen met GSM-telefoon en babies.

,,Ze hangen onze leider nu niet. Ze hebben hem nodig en zullen heel lang met hem spelen. Maar onze leider heeft ons geleerd hoe wij onze strijd moeten voeren. Wij gaan door en wij zijn met 30 miljoen.'' Of de strijd gaat om een vrij Koerdistan of vrede met de Turken blijft vaag. Alleen de prijs van de strijd wordt indringend duidelijk op de foto's die oudere vrouwen meedragen. Afbeeldingen van gruwelijk toegetakelde zonen en dochters vertellen hun eigen verhaal.

Later, bij aankomst in het Zuiderpark, waar in het gras naar de toespraken geluisterd wordt, blijkt hoe belangrijk dit soort bijeenkomsten zijn voor een opgejaagd volk. Het is één grote reünie van bekenden en families die over Europa verdeeld wonen.

De demonstranten weten heel goed dat het Haagse publiek hen na de laatste rellen rondom de Griekse ambassadeurswoning liever ziet gaan dan komen. De beleefdheid en vriendelijkheid in de stoet jegens Nederlandse meelopers is bijna opvallend. Als het even stortregent, gaan er drie paraplus tegelijk open boven het Hollandse hoofd. En elk papiertje verdwijnt, met een vette knipoog naar de verslaggeefster, demonstratief in de prullebakken.

Bewoners in de omgeving van de chique Groot Hertoginnelaan, die van de politie het advies hadden gekregen hun auto's ergens anders te parkeren, reageerden van tevoren woest. De buurt is klaarblijkelijk het Molukse trauma van enkele jaren geleden nog niet te boven. ,,Toen moesten ze zonodig ónze auto's vernielen voor hún vrije Molukken'', zegt een bewoner. Maar burgemeester Deetman zag geen aanleiding 'de vrijheid van meningsuiting' aan banden te leggen. Een stad met een Vredespaleis en Joegoslavië-tribunaal zal altijd demonstraties aantrekken, meent Deetman. ,,Als we één ruit inslaan, zijn we voorpagina-nieuws'', roept Newroz. ,,We moeten het bijna doen want anders halen 40 000 koerden geen enkele krant.'' Tegen tien uur 's avonds is iedereen weg. Alleen de vele komkommerschillen en de goede omzet van de haringboer bij het Zuiderpark herinneren Den Haag nog aan 40 000 Koerdische demonstranten.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden