De echte kloof in de politiek

De leden van het kabinet hebben een paar maanden hun licht bij de burgers opgestoken om te weten wat er aan het overheidsbeleid schort. Het zal goed bedoeld zijn, maar al die tijd stonden ze met hun rug naar de werkelijke problematiek. Ziehier wat deze week in drie dagen naar buiten kwam.

4 juni: de overheid geeft per jaar vier tot vijf miljard euro uit aan geheel of gedeeltelijk mislukte automatiseringsprojecten. Dat is al vijf jaar geleden vastgesteld maar veel verbetering is sindsdien niet opgetreden.

5 juni: de farmaceutische industrie heeft een ongewenste invloed op de behandelrichtlijnen voor artsen. Daardoor krijgen patiënten niet altijd de medicijnen die het beste voor ze zijn. Voorts blijkt er in Nederland vrijwel geen medisch expert te vinden die geen relaties heeft met de geneesmiddelenindustrie.

De Inspectie Gezondheidszorg heeft kennelijk jaren geslapen, ze besloot pas tot een onderzoek na de publicatie in 2006 van Trouw-journalist Joop Bouma ’Slikken – hoe ziek is de farmaceutische industrie’.

6 juni: de missie in Uruzgan is binnen een jaar financieel volledig uit de hand gelopen. In augustus 2006 werden de totale kosten op 320 miljoen euro geschat; inmiddels is dat 600 miljoen geworden en daarbij zal het niet blijven. Als ’verklaring’ wordt onder meer aangevoerd dat de zanderige bodem van Afghanistan funest is voor veel rollend materieel. Nooit aan gedacht! Nooit opgemerkt ook, hoewel er in dat land al een kwart eeuw oorlog wordt gevoerd.

De gevolgen zijn ernstig: delen van de krijgsmacht moeten inkrimpen en onlangs aangeschafte houwitzers en pas gemoderniseerde tanks moeten worden verkocht. Een grandioze verspilling van publieke middelen.

Wat doet Den Haag? Is er crisisberaad in het kabinet en eist de premier, gesteund door de meerderheid van de ministers, dat bij de falende departementen en diensten wordt ingegrepen? Gaan er bij Defensie koppen rollen? Krijgt de Inspectie Gezondheidszorg een meer capabele leiding? Komt er een urgentieprogram automatisering?

En als het kabinet in gebreke blijft, zoals is te verwachten, gaat de Kamer dan in de aanval? Eisen de Kamerleden, over de grenzen van de partijen heen, forse maatregelen? Het is scoren voort open doel: gemakkelijker kunnen ze het niet krijgen.

Tonen de media zich verontwaardigd? Herinneren ze eraan dat deze geldsmijterij niet anders dan een voortzetting is van bijvoorbeeld de jaarlijkse miljardenstroom richting letterlijk onverantwoorde ontwikkelingsprojecten? Merken ze op dat het falen van de Inspectie Gezondheidszorg doet denken aan de vele jaren dat de Onderwijsinspectie onverantwoorde hervormingen in het schoolwezen met de mantel der liefde bedekte?

Ach nee, dat is allemaal veel te moeilijk en te vermoeiend. Het moet leuk blijven. Wat Kamerleden en media bezighoudt, zijn ruzietjes en relletjes en vooral egotripperij.

Neem Rita Verdonk, deze week in HP/De Tijd, bezig met de vraag of de top van de VVD wel ’fatsoenlijk rechts’ is, een nieuw bedachte categorie van politici. Ze loopt het rijtje door en noemt Wiegel, Bolkestein en Voorhoeve geschikt, Hans Dijkstal valt uit de boot: niet fatsoenlijk rechts.

Zoals kleine meisjes op het schoolplein: is Tim lief? Ja. En Hansje. Ja, heel lief. Paultje? Bah, nee, echt niet. Het jongetje Mark is maar een beetje stout: ’niet echt rechts’. Markje boos, zodat Rietje haar oordeel weer inslikt. Dan duikt Wiegeltje op en zegt dat Rietje over Markje mag zeggen wat zij wil. Lief Wiegeltje, denkt Rietje.

De PvdA grossiert vooral in onnodige rellen. Deze week verscheen ene Ehsan Jami in het nieuws, een raadslid in Leidschendam dat een comité van ex-moslims had opgericht, een goede zaak natuurlijk maar wat agressief gebracht en niet erg origineel: moslims zijn achterlijk. Meteen beginnen PvdA-leden op eigen houtje een poging hem in te kapselen. Filmmaker Eddy Terstall snelt toe, geholpen door het kersverse Kamerlid Mei Li Vos, een ambitieus dametje overigens dat onlangs de Nederlandse bevolking liet weten ’dat niets haar tegenhoudt de top te bereiken’ (de top!)

Terstall heeft eigen pretenties. In een verward interview in NRC Handelsblad noemt hij zijn interventie ’walgelijk’ maar zegt het geen ramp te vinden als Jami de vele allochtone kiezers van de PvdA zou wegjagen: ’Ik heb liever dat de partij klein is, maar wel moreel zuiver’. En dus voelt PvdA-voorzitter Ruud Koole zich weer verplicht over de kwestie een principiële verklaring af te leggen.

Ziehier de werkelijke kloof in de Nederlandse politiek. Terwijl machtige belangengroepen, zoals in dit geval de krijgsmacht, de automatiseringsbranche en de geneesmiddelenindustrie het algemeen belang aan hun laars lappen, houden de politici zich bezig met onbenullige spelletjes, in de veronderstelling dat ze iets te melden hebben.

Garnalen die voor walvis spelen. Het is om onpasselijk van te worden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden