De e-sigaret: minder schadelijk is ook schadelijk

Over de e-sigaret circuleren veel verhalen. Is-ie nou wel of niet schadelijker dan de gewone sigaret? Alina Sedee zoekt het uit.

De nieuwe Nederlandse elektronische sigaret Zensations zet zichzelf als volgt in de markt: "Het belangrijkste kenmerk is de smaak. In die zin laat het zich vergelijken met een goede wijn of een gerecht van een topkok. Maar je wordt er niet dronken of zwaarder van. Zensations biedt een smaakbeleving in de meest pure vorm." De ingrediënten van dit exquise product? Glycerine, propyleenglycol, smaakstoffen en nicotine. De Zensations wordt gemaakt in een fabriek in Chenchen, China, met vloeistoffen (e-liquids) uit Duitsland. Hij is verkrijgbaar in zeven smaken, mét en zonder nicotine en is volstrekt ongevaarlijk, suggereert de fabrikant in zijn commercial. Om die boodschap kracht bij te zetten, laat hij daarin Toony de Stuntman in een auto van dertig meter naar beneden vallen. In beeld verschijnt dan de slogan: 'Roken is dodelijk. Gebruik Zensations.'

De invloed van de e-sigaret op de gezondheid is al sinds de introductie punt van discussie. Gebruikers ('dampers') noemen alle waarschuwingen 'angstterreur', volksgezondheidsorganisaties stellen dat het te vroeg is om te juichen omdat de gevolgen van roken ook pas na jaren bekend werden.

Het is geen geheim: e-sigaretten zijn verslavend. Daarom roken mensen ze ook. De distributeur gaf zijn Zensations zelfs de bijnaam 'de E-Hookah'. Vanaf februari moet daarom van staatssecretaris Van Rijn op alle verpakkingen een waarschuwing staan tegen de verslavende werking. De minimumleeftijd voor e-sigaretten gaat omhoog naar 18 jaar. Hiermee wil Van Rijn de e-sigaret net zo behandelen als tabaksproducten. Terecht, vindt het Longfonds. Woordvoerder Jelmer Krom: "Dit helpt, vooral om te voorkomen dat kinderen beginnen met roken. Onze zorgen over de gezondheid zijn daarmee niet weggenomen: over de e-sigaret als opstapje naar het echte roken, over de gezondheidseffecten van dampen op de gebruiker en op de omgeving, en over het instandhouden van de rookcultuur. Regulering van de e-sigaret is echt nodig."

Dampers voeren een rabiate strijd tegen alles wat de e-sigaret in een kwaad daglicht zet. Onderzoeken die negatieve gevolgen laten zien, worden gepareerd met tegenargumenten of studies waarin de verslavende en schadelijke werking van nicotine in twijfel wordt getrokken. Nicotine zou zelfs gunstig zijn voor de gezondheid en helpen tegen alzheimer, parkinson en, hoe ironisch, kanker. "Misdadig", noemt longarts Pauline Dekker die onderzoeken. "Er is zóveel bewijs voor de schadelijkheid van nicotine. Je bloedplaatjes gaan ervan aan elkaar plakken. Dat veroorzaakt stolseltjes die kleine vaatjes en kransslagaderen kunnen afsluiten. Nicotine doet niet zoveel op de longen, maar veel op vaatziekten en het verslavende aspect. Er zijn uitgebreide studies die aantonen dat onder invloed van nicotine alle soorten kanker sneller uitzaaien."

"Nicotine is een giftige en verslavende stof", beaamt hoogleraar toxicologie prof. dr. Ivonne Rietjens. "Nicotine wordt ook wel gebruikt als insecticide. Het zou een effect hebben op de gemoedstoestand, maar de vele positieve bijwerkingen die genoemd worden, zijn niet eenduidig bewezen."

In één opzicht hebben de dampers gelijk: de e-sigaret bevat echt veel minder schadelijke, giftige stoffen. En daar zit de crux van de discussie. 'Minder schadelijk' is óók schadelijk. Veel gebruikers maken melding van keel- en longirritatie. Vorige week meldden onder meer Telegraaf, Metro en Spits! dat een e-sigaret vijftien keer zo schadelijk zou zijn als een gewone sigaret. Dat onderzoek is uit zijn verband gerukt en dat cijfer klopt niet, beamen toxicologen en tabaksexperts.

Bij het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum houdt men de e-sigaret in de gaten. Het aantal meldingen loopt op, van één in 2012 tot 33 in 2013 en vorig jaar kwamen er 44 meldingen binnen over blootstelling aan nicotineoplossingen (e-liquids). In 85 procent van de meldingen had iemand de vloeistof ingeslikt. Dat zorgde bij zowel kinderen als volwassenen voor irritatie van het mondslijmvlies, braken, misselijkheid, buikpijn en duizeligheid. In de andere gevallen ging het om huidcontact met nicotinevloeistof of overmatig gebruik van de e-sigaret.

Naar de (omgevings)effecten van e-sigaretten is op dit moment onderzoek gaande. Kortom: wordt vervolgd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden