De 'Dutch Master' is geaccepteerd

Wie in Groot-Brittannië iemand naar een olympische titel leidt ís iemand. Charles van Commenee moet lachen om zijn titel 'Dutch Master'. Als coach van meerkampster Denise Lewis werd hij meteen geaccepteerd als eerste buitenlandse technisch directeur in de Britse atletiek. De Nederlander spreekt, anderen volgen. Maar zijn leven is atletiek geworden. ,,Dit tempo houd ik geen tien jaar vol.''

EDMONTON - Provoceren ligt opgesloten in het karakter van Charles van Commenee. Koud had de Nederlandse technisch directeur meerkamp en springen voet gezet op Britse bodem, of hij vergeleek de accommodaties van deze atletiekgrootmacht met die uit de derde wereld.

Zelf stond Van Commenee ervan te kijken hoe positief hij als eerste buitenlander op een hoge atletiekpost werd ontvangen. ,,Dutch Master word ik in de pers genoemd. Daar moet ik wel om lachen.''

Zelfs wordt aangenomen dat zijn baan een opstapje vormt naar algemeen technisch directeur. ,,Ik heb absoluut niet de ambitie om de grote man te worden. Dan houd je je slechts bezig met financiën en administratie. Nu heb ik een prachtige baan. Ik ben managementverantwoordelijk én ik sta dicht bij de atleten.''

,,Ik ben makkelijk geaccepteerd. Ik heb het voordeel dat ik een olympisch kampioene meebreng. Men kent me, als half aanhangsel participeer ik al jaren in de Engelse ploeg. Nu ontdekken ze dat ik niet zo'n etter ben als ze dachten.''

,,Als ik zo'n opmerking over accommodaties maak, wordt dat geaccepteerd. Dat komt door de cultuur, men hecht waarde aan meningen van autoriteiten, aan uniformen en tradities. In Nederland is de opvatting van een tienjarige net zo belangrijk als die van de vader, daar is iedereen gelijk.''

,,In Engeland heb je een enorme voorsprong als je een bepaalde positie bekleedt. Dat maakt het werken voor mij erg gemakkelijk. Ik geef richting, de rest volgt. Waar ik in Nederland me de blaren op mijn tong moest lullen om hopelijk de helft mee te krijgen. Ik had het geduld niet meer om met vallen en opstaan te verdwalen. Sommige mensen willen steeds opnieuw het wiel uitvinden. Terwijl ik zoiets heb van: volg me maar, ik weet al hoe ik moet lopen.''

,,Natuurlijk weet ik minder van hinkstapspringen dan Jonathan Edwards (wereldrecordhouder, red). Op dat niveau werk ik niet, ik moet richting geven aan jonge mensen die doorkomen. Ik leer veel, heb meer bagage dan een half jaar geleden. Ik zie hoe je wetenschappelijke projecten opzet, hoe de psycholoog denkt en is in te schakelen, ik praat met toptrainers over hinkstapspringen. De Britten hadden in Sydney drie man bij de beste zes, die hebben wat te melden. Maar uiteindelijk bepaal ik waar de groep op stage gaat.''

Een halfjaar is Van Commenee aan het werk, een huis heeft hij nog niet. Hij is te gast bij een oude kennis, Jean Pickering, weduwe van de grote verspringer Ron Pickering. Zoals hij een atleet zou verbieden in de voorbereiding op het seizoen te verhuizen, zo gaat bij hem het werk voor.

Hoe uitdagend de functie voor de voormalig Knau-coach is, de klus heeft ook een andere kant. ,,Dit werk vergt veel, mijn leven is nu atletiek. Je gaat ervan uit dat je elke week een dag of twee halve dagen vrij hebt. Maar het is zeven dagen stampen, 52 weken per jaar. Een termijn is niet bepaald, maar dit houd ik geen tien jaar vol.''

,,Naarmate je meer atleten aan de top hebt, komt er meer bij kijken. De hoofdcoach van Ajax heeft ook meer werk dan de trainer van Vlug en Vaardig. Of dat de verhouding is tussen Engeland en Nederland? Laat Nederland De Graafschap zijn. Of De Baronie, amateurkampioen van Nederland? Nee, ik kom wat Nederland betreft erg negatief over. Maar ik heb de indruk dat er iets gaande is, weer dynamiek ontstaat. Al zal het lange tijd vergen om op niveau te komen.''

De investeringen van de Britten zijn onvergelijkbaar. Enkele jaren geleden ging de federatie failliet; nu zegt Van Commenee dat bij UK Athletics the sky the limit is. Er is na de Spelen een World Class Performance Plan opgesteld, waarmee het Australische systeem wordt gekopieerd.

,,We zijn bezig met het opzetten van acht highperformance-centra die twintig miljoen gulden per stuk kosten. Alle atleten van niveau kunnen zich daartoe wenden. Op alle gebied kunnen ze er gratis terecht: accommodatie, voeding, psychologen, fysiotherapeuten, medische begeleiding.''

,,In Sydney wonnen de Britten zes medailles, waarvan twee gouden. Het streven is de beste atletieknatie te worden. Daarvoor wordt geïnvesteerd in de beste mensen, ongeacht waar ze vandaan komen. Ik was de eerste buitenlander, velen zijn gevolgd. Het hoofd van de wetenschappelijke afdeling, de fysiotherapie, de afdeling wetenschap, de dokter die het medische systeem doorlicht, de polstokhoogcoach, de verantwoordelijke voor jong Groot-Brittannië.''

In schril contrast met de sportieve ambities staat het onvermogen een nationaal atletiekstadion te bouwen. Eerst was er het fiasco van het nieuwe Wembleystadion. Het plan om op de lokatie Picketts Lock in Londen een 93 miljoen pond kostend atletiekstadion te bouwen dat de WK van 2005 moet huisvesten, dreigt ook op een drama uit te lopen.

,,Het wordt als beschamend ervaren, maar het heeft vooral te maken met politiek. Er is een nieuwe minister van sport die niets te maken heeft met afspraken die eerder zijn gemaakt. Er is een gat van dertig miljoen dat snel moet worden gedicht. Er moet nog dit jaar worden gebouwd.''

,,Het is een blamage als de WK moet worden teruggegeven. Engeland is een steunpilaar van de internationale atletiek. Dat heb ik ervaren toen ik in Edmonton aankwam. Daniel Caines valt net na de inschrijfdatum af. Iwan Thomas loopt net te laat de limiet. Binnen een paar minuten had ik Thomas in plaats van Caines op de lijst. Dat was me namens Nederland niet gelukt. Duitsland, Engeland, de VS, die krijgen altijd dingen gedaan. Die bevoorrechte positie is niet juist. Maar ik zit er steeds dichter bij en ik vind het fascinerend. En het is niet slecht voor mijn netwerk.''

De vrees dat de Britse atletiek door de vele dopinggevallen aan geloofwaardigheid zou verliezen, was ongegrond. Bedrijven pompen er miljoenen in, hetgeen doet vermoeden dat het publiek niet is geïnteresseerd in het probleem. ,,Het is tragisch maar waar. De mensen houden van sterren, zolang je medailles mee naar huis neemt, is het goed.''

,,Mij doet het wel wat. Zoals het al de dopingvrije atleten wat kan schelen. Ik kan bij een aantal kampioenen niet opstaan en klappen. Ik baal ervan dat Lieja Koeman in Sydney negende wordt, met vijf vrouwen boven haar die ooit zijn gepakt. Het is ook vervelend dat iedereen die wint verdacht is. Of het nu Denise Lewis is, Marianne Timmer of Inge de Bruijn, ze moeten zich verantwoorden. Als iemand op een verjaardag hoort wie ik ben, willen ze meteen weten wat wij gebruiken. Daar baal is vreselijk van.''

,,De nummer een in de Giro wordt betrapt op een nieuw middel. Tegelijkertijd begint Johan Olaf Koss over genetische manipulatie, over ingrepen in de genen en in de hersenen. Waarop in Nederland een Tweede-Kamerlid vragen stelt.''

,,Maar als iemand middenin deze sport zit, ben ik dat. En ik zie het niet. Ik zie Lieja Koeman als gemiddeld juniore uitgroeien tot olympisch finaliste. Ik zie Edwards winnen, ik zie Lewis winnen. Ik zie onvolmaakte atleten winnen, mensen die twijfels kennen, die falen, die geblesseerd zijn. En ook wel eens verliezen.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden