De dreiging van niet één, maar vier hongerrampen

Beeld News Net, Trouw BR

De hongersnood in Afrika is complex. Op korte termijn is veel geld nodig voor noodhulp. Antwoord op vier vragen.

Wat zijn de oorzaken?

Een combinatie van conflict, armoede en extreme droogte zorgt ervoor dat miljoenen mensen in Jemen, Somalië, Noordoost-Nigeria en Zuid-Soedan honger lijden. De hongerrampen in die vier landen eisen nu al heel wat levens en als er niet wordt ingegrepen dreigt, volgens de Verenigde Naties, de grootste humanitaire crisis sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog. In Zuid-Soedan is officieel al sprake van hongersnood en de drie andere landen dreigen daar ook snel in terecht te komen. In totaal hebben meer dan 20 miljoen mensen in die vier landen te weinig voedsel en zijn er 1,4 miljoen kinderen ernstig ondervoed. In Somalië zorgt de droogte ervoor dat de oogst mislukt en 80 procent van de veestapel dreigt te sterven. In Jemen, Noordoost-Nigeria, en Zuid-Soedan zijn gewapende conflicten de grootste oorzaak van de crisis.

Wanneer verkeert een land officieel in hongersnood?

Om de term 'hongersnood' wat concreter te maken, hebben de Verenigde Naties criteria opgesteld die kunnen aantonen of een land in hongersnood verkeert. Er wordt officieel van hongersnood gesproken als tenminste 30 procent van de kinderen jonger dan vijf jaar ondervoed is, er dagelijks minimaal twee mensen per 10.000 door voedseltekort omkomen, en er nauwelijks nog voedsel en andere basisvoorzieningen beschikbaar zijn. De toestand in Zuid-Soedan 'voldoet' al aan die criteria. Noordoost-Nigeria, Jemen en Somalië lopen ernstig gevaar.

Waarom komen de hulporganisaties nu pas in actie?

De meeste hulporganisaties zijn al jarenlang in deze gebieden aanwezig en roepen ook al maanden op hulp te geven. Volgens Giro 555 werd al regelmatig overwogen een grootschalige actie te starten. De grote hoeveelheid crises wereldwijd en de complexiteit van deze kwestie maakten het moeilijk om een duidelijke en voor het publiek aansprekende actie te lanceren. De laatste weken is dat veranderd: de media laten steeds meer beelden uit de getroffen gebieden zien en het feit dat de VN verklaarden dat in Zuid-Soedan hongersnood heerst, geeft de doorslag. Er kan niet langer worden gewacht.

Wat is nodig om de problemen op te lossen?

In eerste instantie is er veel geld nodig. Volgens Stephen O'Brien, VN-ondersecretaris-generaal voor humanitaire hulp, moet voor de maand juli zo'n 4,4 miljard dollar aan noodhulp worden ingezameld om 20 miljoen mensen van voedsel te voorzien. Volgens Thea Hilhorst, hoogleraar humanitaire hulp aan de Erasmus Universiteit, zijn acties zoals Giro 555 daarom zinvol: "Noodhulp is heel geschikt voor het redden van levens. Je kan snel een groot bedrag genereren om direct in te grijpen waar de nood het hoogst is. De problemen waaruit een crisis voortkomt, los je door zo'n inzamelactie in veel mindere mate op." Die achterliggende problemen, zoals politieke conflicten, corruptie en klimaatverandering, zijn complexer en niet zomaar met geld op te lossen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden