De draagkracht van brug testen met een wipwap en een vrachtwagen

Iv-Infra test een oude brug bij Schipluiden. Beeld Iv-Infra

Ingenieursbureau Iv-Infra heeft een nieuwe manier gevonden om de draagkracht van kleine oude bruggen te meten. Nodig? Een zware vrachtwagen, meetapparatuur en een wip.

Veel gemeenten en provincies worstelen ermee: oude betonnen bruggen. Soms zijn ze meer dan honderd jaar oud. Tekeningen zijn er vaak niet, informatie over de constructie ontbreekt meestal ook. Wie garandeert dan dat zo’n oude brug nog bestand is tegen het moderne verkeer met zijn zware vrachtwagens?

Gemeenten en provincies die over de draagkracht van hun bruggen twijfelden, moesten tot voor kort aankloppen bij een civiel ingenieursbureau. Dat zette de betonboor in de brug en controleerde de wapening. Een nogal ruwe methode. Niet alleen vanwege die boor en de herrie, maar ook omdat die methode weinig informatie oplevert over de staat van de brug. Als veel informatie over een brug ontbreekt, zijn ingenieurs verplicht een voorzichtige inschatting te maken van de draagkracht. “Zo worden bruggen kapotberekend, terwijl er een dag eerder nog zware vrachtwagens overheen reden", zegt Wouter van der Wiel van ingenieursbureau Iv-Infra. “Dan werden ze afgeschreven, gesloopt en vervangen voor veel geld.”

Wipconstructie

Iv-Infra vond een alternatieve methode en het basisidee is eigenlijk simpel. Op de brug wordt iets wat lijkt op een stalen plaat neergelegd. Onder het midden van de ‘plaat’ wordt een schot geplaatst. Noem het een wipconstructie. Een zware vrachtwagen rijdt de plaat op en stopt als ‘ie boven het schot balanceert. Dan is de belasting op de brug maximaal. De vrachtwagen wordt steeds zwaarder beladen, zodat het maximumgewicht kan worden vastgesteld. Van der Wiel: “We geven zo’n brug er flink van langs.”

Met meetapparatuur die om, onder en aan de brug is bevestigd, wordt vervolgens gemeten of de brug inzakt, en zo ja, of die daarna weer terugveert. Een secuur werkje, want de metingen moeten tot op 0,1 millimeter nauwkeurig zijn.

De ‘geef-hem-er-van-langs-methode’ kost rond de 15.000 euro, zegt Van der Wiel, en is niet goedkoper dan de man-met-de-betonboor. De winst voor de opdrachtgevers (meestal gemeenten en provincies) zit elders, stelt hij. “Er zijn geen beschadigingen aan de brug. De methode is sneller, in een halve dag zijn we klaar. Dat betekent minder wegafzettingen, minder files. Maar het belangrijkste is dat de draagkracht van de brug bekend is: er zijn geen onzekerheden meer, er hoeven geen bruggen meer kapotgerekend te worden.”

Oud bruggetje

Dat bleek in Schipluiden, waar Iv-Infra de methode voor het eerst toepaste. Een honderd jaar oud bruggetje in het Zuid-Hollandse dorp bleek na de test draagkrachtiger dan gedacht. Het kon zestig ton aan in plaats van de verwachte twintig ton. De gemeente hoeft pas over een jaar of dertig aan vervanging te denken en kan het geld voor de geplande nieuwbouw aan iets anders besteden. In Leidschendam ging het ook zo. Iv-Infra, dat nog werkt aan verbetering van de techniek, heeft vijf nieuwe opdrachten binnen en hoopt op meer. Nederland heeft enkele tienduizenden van die kleine bruggen.

De methode heeft wel zijn grenzen: ze is alleen toepasbaar bij bruggen van vijftien meter of minder lang. Waarom? Van der Wiel: “Als kleine bruggen te zwaar worden belast, zullen ze in het midden inzakken of scheuren. Dat is goed te meten. Bruggen die langer zijn dan vijftien meter kunnen anders reageren op overbelasting. Die kunnen breken aan de uiteinden, en dan plotseling. Dat is nog niet te meten en te voorspellen.”

Iv-Infra is onderdeel van IV-Groep, een middelgroot Nederlands ingenieursbureau dat vooral bekend is van zijn ontwerpen voor sluisdeuren en bruggen. Het bureau ontwierp onder meer de deuren voor de sluizen in het verbrede Panamakanaal en de deuren voor de nieuwe zeesluizen bij IJmuiden. Iv-Groep tekende ook voor het ontwerp van de Zandhazenbrug, de spoorbrug over de A1 nabij Muiderberg. Het bedrijf telde eind vorig jaar 642 werknemers en had een omzet van 81,4 miljoen euro.

IV-Infra adviseert onder meer over manieren om de doorstroming van het verkeer te verbeteren en over de instandhouding van constructies, zoals bruggen en viaducten. Zo beschikken in Noord-Holland veertig brugwachters over een app die meldt wanneer ze het beste een brug kunnen openen. Die app bevat informatie over het scheepvaartverkeer, maar ook over het wegverkeer, de komst van ambulances en de nadering van (al dan niet vertraagde) bussen. De informatie over de openingstijden van bruggen wordt doorgegeven aan verkeerscentrales.

Lees ook:

Regio zucht onder vrachtwagenverbod Merwedebrug

Sinds vrachtwagens niet meer over de Merwedebrug mogen, is het een chaos in de omliggende gemeenten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden