De dood van een kind in Syrië zet het spotlicht weer op een gevoelige kwestie: Nederlandse jihadisten terughalen of niet?

Vrouwen en kinderen vluchten uit Baghouz, waar het driejarige dochtertje van de Nederlandse Syriëganger gewond zou zijn geraakt. Beeld AFP
Vrouwen en kinderen vluchten uit Baghouz, waar het driejarige dochtertje van de Nederlandse Syriëganger gewond zou zijn geraakt.Beeld AFP

In Syrië is donderdag een driejarig Nederlands meisje overleden. Het gaat om de dochter van Syriëganger Angela B., bevestigen de advocaat van haar grootmoeder en diverse andere betrouwbare bronnen.

Het meisje, Soumaya, zou gewond zijn geraakt tijdens een bombardement op Baghouz, tot voor kort het laatste bolwerk van terreurgroep IS. Na twee weken bezweek de peuter, inmiddels met haar moeder en broertje in het Koerdische kamp Al-Hol, aan haar verwondingen.

Angela B. (23) vertrok in 2014 vanuit Soesterberg naar het kalifaat en trouwde daar met de Portugese voetballer Fabio P., die waarschijnlijk dood is. Sinds 2016 staat B. op de nationale sanctielijst terrorisme.

Soumaya is zeker niet het eerste kind van Nederlandse ouders dat in Syrië overlijdt. Naar eigen zeggen verloren Arnhemmer Yago R. en zijn Britse vrouw drie kinderen. En zeer waarschijnlijk overleden meer minderjarigen de afgelopen jaren in de heftige strijd rond het voormalige kalifaat of in één van de opvangkampen. Het is moeilijk daar betrouwbare cijfers over te krijgen.

null Beeld Louman & Friso
Beeld Louman & Friso

Gevoelige kwestie

De kwestie ligt gevoelig omdat verschillende organisaties, waaronder de Kinderombudsman, er meerdere keren bij het kabinet op aandrongen om kinderen van Nederlandse jihadisten terug te halen. Het belangrijkste argument: ze mogen niet de dupe worden van de fouten van hun ouders.

Het kabinet hield echter voet bij stuk en weigerde Syriëgangers te helpen. Wel zei minister Ferd Grapperhaus van justitie in februari ‘te zoeken naar mogelijkheden’ om een deel van de Nederlandse moeders en hun kinderen uit Syrië terug te halen. Daar is hij nog mee bezig, laat zijn woordvoerder weten. De Duitse en Franse autoriteiten kwamen wel in actie en haalden kinderen van uitreizigers op.

Ondertussen loopt het aantal Nederlanders in de Koerdische kampen rap op. Begin deze week maakte de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) bekend dat er zo’n 65 kinderen met één of twee Nederlandse ouders in een Koerdisch opvangkamp zitten. Ook dertig volwassen vrouwen en tien mannen zitten er vast. De verwachting is dat zich de komende weken nog meer uitreizigers met hun kinderen zullen melden.

Dringend

Houssein is de vader van een andere Nederlandse uitreiziger, die in een ander Koerdisch kamp vastzit. Samen met de moeder van Angela zit Houssein in een lotgenotengroep. “Nu is dit kindje overleden, en dat is verschrikkelijk, maar het is gewoon wachten op de volgende. Wie zal het zijn? Met die onzekerheid leven wij lotgenoten elke dag. Dit nieuws maakt het alleen maar heftiger en ondraaglijker.” Omdat zijn uitgereisde dochter, Meryem S., dezelfde achternaam heeft, staat Houssein niet met zijn volledige naam in de krant.

André Seebregts, de advocaat van de grootmoeder van het overleden meisje, hoopt dat de Nederlandse autoriteiten nu inzien hoe dringend de situatie is. “In de discussie omtrent het wel of niet terughalen van de kinderen ontbreekt de empathie nog een beetje. Ik hoop dat die mede hierdoor terugkomt: het gaat om mensen en daar worden we nu met onze neus op gedrukt.”

Ook hij is bang dat er de komende tijd meer kinderen zullen overlijden. “De omstandigheden in die kampen zijn zo slecht: ziektes, geen water, geen medicijnen. Er is een waanzinnige overbevolking en die Koerden kunnen het niet meer aan.” Volgens de advocaat is het Al-Hol kamp de afgelopen maand van 25.000 naar 70.000 mensen gegaan. “En met die 25.000 hadden ze het al moeilijk.”

De volledige naam van Houssein is bij de redactie bekend.

Lees ook:

Het kabinet zoekt naar mogelijkheden om Nederlandse moeders en hun kinderen uit Syrië terug te halen

Minister Ferd Grapperhaus (justitie) zei samen met Koerdische strijdgroepen ter plaatse te kijken wat de meest werkbare manier is.

De overheid moet alles op alles zetten om kinderen van Nederlandse uitreizigers in Syrië op te halen

De afwachtende houding van het kabinet, dat niets doet omdat het gebied te gevaarlijk is, is onacceptabel, vindt Kinderombudsman Margrite Kalverboer.

Druk op minister opgevoerd om IS-vrouwen

De rechter vindt dat de overheid alle moeite moet doen voor de terugkeer van zes IS-vrouwen naar Nederland, zodat ze hier berecht kunnen worden. De uitspraak geeft een van hun vaders hoop dat ook zijn twee kleindochters dan meekomen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden