De dokter hoeft niet alles op te lossen

ONNODIG | Problemen die normaal zijn bij een levensfase worden nogal eens gedumpt op het bordje van de arts.

Van drukke kinderen tot gebrekkige ouderen: bekijk die problemen niet alleen door een medische bril. Dat zegt de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving (RVS) in een rapport dat het vandaag publiceert. De dokter kan immers niet alles, en de medische aanpak heeft ook nadelen - zoals bijwerkingen, of niet het gewenste resultaat.

Het adviesorgaan van het kabinet geeft vijf voorbeelden van levensfaseproblemen. Behalve de drie gevallen die hiernaast staan uitgewerkt gaat het ook om onzekere jongvolwassenen en jonge ouders in een spitsuurgezin. Beide groepen belanden nogal eens bij huisarts of psycholoog in de overtuiging dat ze een stevig individueel probleem - of zelfs een stoornis - hebben, terwijl de klachten vaak jaren later zijn verdwenen.

"Als er iets niet goed gaat in het leven, is de route naar de dokter blijkbaar beter ontwikkeld dan andere mogelijkheden", zegt raadslid Liesbeth Noordegraaf. "We moeten niet verwachten dat die route alles oplost. Jonge vrouwen die denken dat ze nog makkelijk zwanger kunnen worden als ze 35 jaar of ouder zijn, moeten weten dat het niet altijd zo werkt."

De RVS wil de medische aanpak zeker niet overboord gooien. 'Drukke' kinderen die echt ADHD blijken te hebben kunnen veel baat hebben bij medicatie. Wel wijst de raad erop dat het aantal voorgeschreven ADHD-medicijnen in rap tempo is verviervoudigd. En neem late zwangerschappen: in vijftien jaar tijd is het aantal IVF-behandelingen meer dan vertienvoudigd.

De adviesraad denkt dat omstanders, zoals leraren of werkgevers, kunnen voorkomen dat mensen onnodig het medisch circuit ingaan. Dat kan geld besparen, maar het advies is niet bedoeld als bezuiniging. "Neem ons idee om het onderwijs aan te passen aan drukke kinderen, dat kan ook weer geld kosten", zegt Noordegraaf.

1. Het drukke schoolkind

NU

Max (10) kan nauwelijks stilzitten en presteert niet goed op school. De juf heeft geen tijd voor extra begeleiding en meldt ouders dit gedrag problematisch te vinden. Ouders vinden het thuis ook lastig. Bezoek aan artsen leidt tot de diagnose ADHD, hoewel dat niet zeker is. Max gaat medicijn slikken en zal dat zijn hele leven doen. Hij wordt rustiger.

ALTERNATIEF

De juf krijgt extra tijd om kinderen als Max concentratievermogen aan te leren. Als het niet direct lukt, kan Max een extra 'tussenjaar' krijgen voor de middelbare school. Niemand praat over 'te druk', maar bijvoorbeeld over 'energiek en creatief'. Hulpverleners krijgen meer kennis over druk gedrag en over de nadelen van medicatie.

2. Het onvruchtbare koppel

NU

Sophie (36) en Peter (43) hebben allebei carrière gemaakt en wonen in een groot huis. Ze besluiten dat ze nu echt klaar zijn om kinderen te krijgen, maar dat lukt niet. Bij het ziekenhuis ondergaan ze meerdere keren een IVF-procedure, met onzeker resultaat. Het valt hen zwaar. Ze zijn verrast dat het filmsterren op hoge leeftijd wel lijkt te lukken, en hen (nog) niet.

ALTERNATIEF

Sophie en Peter hebben als tiener bij seksuele voorlichting niet alleen geleerd over anticonceptie, maar ook over de dalende vruchtbaarheid na hun dertigste. Met betere regelingen voor bijvoorbeeld zorgverlof voor beiden durven ze kinderen eerder aan. Als ze toch de veertig naderen zonder zwangerschap, overwegen ze nadrukkelijker dan nu een leven zonder kinderen.

3. Ouderdom komt met gebreken

NU

Johan (73) krijgt steeds meer moeite met de amateursport die hij al decennia lang beoefent met een vaste vriendengroep. Via de huisarts komt hij bij de specialist. Die twijfelt weliswaar of hij Johan kan helpen, maar durft dat niet te zeggen en biedt toch een behandeling aan. De uitkomst is onzeker, zodat de kans groot is dat Johan vooral last heeft van de behandeling.

ALTERNATIEF

In de samenleving komt weer meer aandacht voor de ouderdom als levensfase, zodat Johan beseft dat zijn klachten daarbij horen. De huisarts en de specialist hebben bijscholing gekregen over hoe ze twijfel bij Johan moet aankaarten. De artsen geven Johan alle informatie om te beslissen of hij de behandeling wil ondergaan.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden