De doema is van Poetin

verkiezingen | De partij van president Poetin is als grote winnaar uit de bus gekomen bij de parlementsverkiezingen. De oppositie wijt haar verlies aan de lage opkomst en fraude.

Dikke tevredenheid in het Kremlin, een kater van jewelste bij de Russische oppositie. Met de uitslag van de zondag gehouden verkiezingen voor het Russische lagerhuis heeft de partij van president Poetin, Verenigd Rusland, de greep op de volksvertegenwoordiging verder verstevigd.

De partij kan rekenen op 343 van de in totaal 450 zetels in de staatsdoema, een comfortable constitutionele meerderheid waarmee de partij geheel op eigen houtje de grondwet kan wijzigen, als het Kremlin dat opportuun acht. In de vorige doema had Verenigd Rusland nog 238 zetels.

"De president heeft voor de zoveelste keer een mandaat van het volk gekregen", concludeerde Poetins woordvoerder Dmitri Peskov toen de overwinning van Verenigd Rusland zich aftekende.

Het grote aantal zetels komt niet alleen door de ruim 54 procent van de stemmen die Verenigd Rusland binnenhaalde (in 2011 nog 49 procent). Op basis van deze stembusuitslag wordt slechts de helft van de doemazetels verdeeld. De andere helft gaat naar individuele kandidaten die hebben gewonnen in de afzonderlijke kiesdistricten. De overgrote meerderheid van deze 225 zetels gaat naar kandidaten van Verenigd Rusland.

De drie loyale oppositiepartijen in het parlement, waaronder de communisten en de rechts-radicale LDPR, behouden hun fracties. De grote verliezers zijn de extraparlementaire oppositiepartijen, zoals Jabloko en Parnas. Niet alleen kwamen Poetins felste critici niet in de buurt van de kiesdrempel, ze bleven ook onder de drie procent, waardoor ze geen aanspraak kunnen maken op overheidsfinanciering en automatische deelname aan de volgende verkiezingen.

De diep teleurgestelde partijen wijten de slechte score aan het wegblijven van veel kiezers, apathie, tekortkomingen van de eigen campagne en verkiezingsfraude. Jabloko-leider Grigori Javlinski noemt de lage opkomst 'een schande' en de stembusuitslag 'heel slecht'. "Ons wacht een verdere neergang van de economie en politieke avonturen om de aandacht daarvan af te leiden. Alles blijft hetzelfde."

Diverse waarnemende instanties erkennen dat deze doemaverkiezingen beter georganiseerd en transparanter waren dan de vorige. Toch waren er opnieuw veel meldingen van stembusfraude, soms ondersteund door overtuigende videobeelden. De eerste analyses laten zien dat Verenigd Rusland buitenproportioneel veel stemmen heeft gekregen in stembureaus met een opvallend hoge opkomst, en ook dat suggereert fraude.

De termijn van de nieuwe doema loopt af in 2021, dus ruim nadat Rusland in 2018 een nieuwe president heeft gekozen. Vladimir Poetin is nu al de gedoodverfde winnaar van die verkiezingen, bij gebrek aan serieuze concurrenten. De meerderheid die Verenigd Rusland nu in de doema krijgt kan in theorie worden gebruikt om in de grondwet te gaan sleutelen aan de ambtstermijn van de president, zoals in 2008 ook al is gebeurd. Toen werd de presidentiële termijn verlengd van vier naar zes jaar, en die van de doema van vier naar vijf jaar.

Voor de oppositie was er één lichtpuntje. Enkele kandidaten zijn er in geslaagd door te dringen tot regionale volksvertegenwoordigingen. Onder hen het prominente Jabloko-lid Lev Sjlosberg, die terugkeert in het parlement van de provincie Pskov. Hij was daar door zijn collega's weggestemd, nadat hij als een van de eersten had gemeld dat Russische militairen waren gesneuveld bij operaties in Oost-Oekraïne.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden