De dode boeren spoken rond

Geen 'Gone Girl' maar dankzij moord en spook toch een smeuïg vakantieboek

Soms doet een Nederlandse uitgever er ronduit verkeerd aan om elke goede kritiek die een roman in het buitenland oogstte te willen citeren. Uitgeverij Hollands Diep haalt nu op de achterzijde van de derde roman van Elizabeth Brundage Vogue aan: dit boek zou 'een literaire, en meer feministische, 'Gone Girl'' zijn. Dat wekt verwachtingen, maar dan blijkt tijdens het lezen dat dit boek in niets op 'Gone Girl' lijkt - het heeft een totaal andere structuur, zonder de vaart en ingenieuze plotwendingen die 'Gone Girl' voortstuwden - en dat het ook verre van feministisch is, ja zelfs bevolkt wordt door notoir onfeministische personages.

Goed, we vergeten de achterflap en beginnen opnieuw. Een literaire thriller, zegt de voorkant. Vooruit.

De roman van de Amerikaanse Brundage speelt zich af op een boerderij die generaties lang in het bezit is geweest van de familie Hale. In de jaren zeventig van de vorige eeuw kwam het laatste boerenechtpaar dat er woonde in de schulden en pleegde zelfmoord, met achterlating van drie tienerzonen. De volgende bewoners zijn typische stadsmensen die zich op het platteland willen vestigen zonder ook maar het geringste idee te hebben waar ze aan beginnen.

Catherine en George Clare trekken er met hun driejarige dochtertje Franny in. Ze krijgen bij het opknappen van de woning al snel hulp van de verweesde zonen Hale, die dringend een bijbaantje nodig hebben. Catherine merkt dat de geest van Ella Hale - de moeder van de tienerjongens - in de boerderij rondwaart, maar haar man weigert haar te geloven. "Je verbeeldt het je maar," zegt hij. En: "Misschien moet je dan maar naar een psychiater. Er is niets aan de hand met dit huis." Voor George valt het paranormale in dezelfde categorie als religie: geraaskal en onzin. Catherine slikt zijn neerbuigende opmerkingen gelaten tot ze een jaar later vermoord in de slaapkamer wordt gevonden, een bijl in haar hoofd. Wat is hier gebeurd?

George beweert dat hij ten tijde van de moord op zijn werk was, waardoor alleen Franny de dader kan hebben gezien, maar hij staat niet toe dat ze wordt ondervraagd. Bang dat zijn dochtertje daar een trauma aan overhoudt, of bang voor wat ze te vertellen heeft?

De roman is met een trage spanning opgebouwd. Brundage schildert George gaandeweg als psychopaat af en de broers Hale als sympathieke, aandoenlijke jongens die het zwaar te verduren hebben gekregen, maar nu met vallen en opstaan hun weg in het leven proberen te vinden. De vrouwelijke personages zijn oppervlakkiger en clichématiger. Zo is de katholieke Catherine alleen maar met George getrouwd omdat ze zwanger raakte. Ze wil het liefst van hem scheiden, maar ze gehoorzaamt haar moeder die meent dat het allemaal wel meevalt als ze maar goed voor haar kind zorgt en een goede huisvrouw is. Waarmee de kous af is.

Feministisch is het boek dus zeker niet. Een thriller is het wel. En literair is hij tot op zekere hoogte. Er staan juweeltjes van zinnen in, zoals deze die beschrijft hoe Catherine haar man ziet: "Zijn zelfingenomenheid zag ze ten onrechte aan voor intellect en zijn ijdelheid voor een teken van goede komaf." Een enkele zin die met zo weinig woorden zo veel zegt over zowel degene die observeert als degene die geobserveerd wordt, dat is prachtig. Maar daar tegenover staan ook manke vergelijkingen als "haar in kousen gestoken dijen maakten een ritselend geluid dat George sterk deed denken aan dat van een vingernagel die over een schoolbord krast."

En dan is er nog de kwestie van het volledig ontbreken van aanhalingstekens bij dialogen: waarom in een tamelijk traditionele roman, met traditionele personages, wordt gekozen voor een vorm van interpunctie die niet traditioneel is, en die hier evenmin functioneel blijkt, blijf tasten in het duister.

Maar ja, die moord en dat spook hè... die maken het, ondanks alle kanttekeningen, evengoed tot een smeuïg vakantieboek.

Elizabeth Brundage: Alles houdt op te bestaan (All Things Cease to Appear) Vert. Lucie Schaap en Maaike Bijnsdorp. Hollands Diep; 478 blz. 19,99

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden