De directeur werkt drie dagen

Een duobaan in deeltijd. Theo Brouwers en Harry Hummels -samen 'directeur duurzaam beleggen'- mochten het vijf jaar geleden van ING proberen. ,,Dit zou je iedereen gunnen.''

Het had helemaal fout kunnen gaan. Want goede vrienden zijn is één, samen een baan delen is heel wat anders. Het was ook wel spannend om de vriendschap in de waagschaal te stellen, denkt Brouwers. Vijf jaar geleden namen hij en Hummels (nu beiden 45) het risico. Het bleek een schot in de roos.

,,Ik heb nog nooit zo plezierig met iemand samengewerkt'', blikt Hummels terug. ,,En dankzij het klimaat binnen de bank is een duobaan zoals de onze mogelijk -mits de gevolgen voor de organisatie goed zijn uitgewerkt.''

Ze kennen elkaar van de zwemles van de kinderen. Aan de rand van het zwembad namen ze de week door en toen de vriendschap groeide, troffen ze elkaar ook regelmatig in de kroeg. Brouwers was directeur Effecten bij ING, Hummels hoofddocent aan de universiteit Nijenrode.

Tot zover niets bijzonders. Totdat Brouwers een sabbatical opnam. Hij ging met vrouw en zoon een adoptiedochter in China ophalen, maar wilde ook rustig nadenken over zijn toekomst. Meer tijd voor zijn gezin, dat was zeker. Want zijn zoon Tijn, toen 8, zag hij soms alleen in het weekeinde. Achteraf beseft hij dat hij van de ene baan in de andere is gerold. Toch vraagt hij zich af waarom hij zo geleefd heeft. Wel goed geld verdienen, maar nooit tijd voor enige verdieping.

Tijdens het sabbatsverlof groeide het idee om zich op duurzaam beleggen te richten. Hij voerde gesprekken met Amnesty International en Greenpeace en na zijn reis naar China polste hij zijn werkgever, ING Bank. Vervolgens stelde hij een business plan op voor een nieuw op te richten afdeling Duurzaam Beleggen. ,,Tegelijkertijd dacht ik na over een partner, want ik was vastbesloten om nog maar drie dagen te werken. Bovendien had ik iemand nodig met verstand van de sociale en ethische kant.''

Hummels: ,,In de kroeg bespraken we regelmatig Theo's plannen. In augustus 1999 vroeg hij of ik iemand wist die de baan met hem zou kunnen delen. In een opwelling -en tot ons beider verbazing- heb ik toen gezegd dat ik wel wilde. Theo belde me de volgende dag of ik het serieus meende.''

Hummels was destijds net in de race voor het hoogleraarschap, maar die functie kon hij ook in deeltijd vervullen. Hij is nu twee dagen hoogleraar 'Duurzaam Beleggen' bij Nijenrode en drie dagen per week directeur 'Duurzaam Beleggen'. ,,Het aardige is dat mijn inhoudelijke werkveld als hoogleraar afgestemd is op mijn werk bij ING.''

Voor Brouwers lagen de kaarten anders. Niet alleen ging hij van vijf naar drie werkdagen, hij ging ook achteruit in functie en echelon. ,,Toen ik bij de voorzitter van ING Bank binnenstapte om mijn oude functie in te leveren, kwam dat als een donderslag bij heldere hemel. Hij dacht dat ik in China een virus had opgelopen.''

Brouwers verdient nu ruim de helft minder dan voorheen en zorgt op dinsdag en woensdag voor de kinderen. De inkomensval vangt zijn vrouw -die twee dagen per week werkt als remedial teacher- bij lange na niet op. Toch vindt hij dat de kwaliteit van hun leven met 400 procent is gestegen.

,,We zijn naar een andere woning verhuisd, de tweede auto is de deur uit en we gaan minder uit eten. Hoewel ik altijd plezier in mijn werk heb gehad, merk ik dat je een belangrijk deel van het leven laat liggen als je altijd maar werkt. Ik volg nu een studie filosofie en de band met mijn kinderen is enorm gegroeid. Dat is onbetaalbaar. Dit zou je eigenlijk iedereen gunnen.''

Het bijzondere van hun duobaan is dat Hummels en Brouwers wel de baan, maar niet het werk delen. Ze hebben elk hun eigen portefeuille en werken op dezelfde dagen. Hummels: ,,Een duobaan in deeltijd is een keuze die consequenties met zich meebrengt. Je moet enigszins inschikkelijk zijn, zeker als je het invult zoals Theo en ik het hebben gedaan. Per slot van rekening zijn we twee dagen niet aanwezig; dat vergt een behoorlijke mate van zelfstandigheid van de medewerkers. Wel zijn we op de 'vrije' dagen altijd mobiel bereikbaar. Daar moet je ook niet moeilijk over doen. Maar deeltijd kan dus, ook in hogere functies.''

In het algemeen is werken in deeltijd alleen maar goed voor het bedrijf, denken ze. Brouwers noemt het feit dat ze hun human capital zeven dagen per week ter beschikking van ING stellen. ,,Bovendien stoppen twee deeltijders meer tijd in hun werk dan waarvoor zij worden betaald'', vult Hummels aan.

Inmiddels richt hun afdeling zich ook op maatschappelijk verantwoord ondernemen, met name intern. De derde poot is microkredieten, het geven van kleine kredieten aan startende ondernemers in derdewereldlanden. Dit jaar is ING sponsor van het 'VN-jaar van het Microkrediet'. Brouwers: ,,Die laatste poot hebben Harry en ik voornamelijk in onze vrije tijd bedacht en uitgewerkt.''

Dat is het leuke van deze duobaan, vindt Hummels: ,,We zijn voortdurend elkaars klankbord, dagen elkaar uit en komen regelmatig met nieuwe ideeën en plannen. Ook in onze vrije tijd. Juist doordat je alles met elkaar bespreekt, kom je nooit in een fase van oververhitting terecht, de reflectie is ingebakken, en dat is heel gezond.'' Brouwers: ,,Het voordeel is ook dat geen van ons een verborgen agenda heeft. We kunnen alles open en eerlijk bespreken. We hebben immers hetzelfde belang.''

Hoewel de reacties overwegend positief zijn, kijken enkele collega's nog raar tegen de driedaagse werkweek van de beide heren aan. Brouwers: ,,Door de maatschappij word je beoordeeld op je aanzien, je status en je inkomen. Voor sommigen sta je als deeltijder daarom buiten de maatschappij. Zeker als man. Wij worden geacht stoere praat over onze carrière te uiten en het is verleidelijk om daar aan mee te doen. Ik krijg wel eens te horen dat ik al aan mijn pensioen bezig ben.''

Collega's zien hen daarom soms niet meer als een bedreiging, merkt Brouwers. Dat is enerzijds prettig, anderzijds moeten ze wel scherp blijven en duidelijk maken dat ze nog volop meedraaien, ook al zijn ze twee dagen per week thuis of elders. ,,Daar komt bij dat we iets doen wat niet in het beeld van de harde zakelijke wereld past. Duurzaam beleggen is toch een kwetsbaar onderwerp.''

Hoewel de voordelen van deeltijd overheersen, zien ze wel een paar minpuntjes. Hummels wijst erop dat je soms belangrijke ontwikkelingen mist, maar ook de laatste nieuwtjes en verjaardagen van collega's. ,,Door de deeltijd sta je iets verder van de organisatie af dan je collega's die vijf dagen werken. Daarmee wordt een zekere distantie geschapen en neem je een bijzondere positie in. Vier dagen is tegenwoordig heel gewoon, ook voor mannen, maar drie schept een afstand die niet door iedereen wordt gewaardeerd. Je bent niet meer automatisch one of us, zo hebben Theo en ik de afgelopen jaren gemerkt.''

Maar het tegenovergestelde komt ook voor. Af en toe vragen collega's om een gesprek met Brouwers. Daarin uiten ze hun eigen twijfels, werpen ze de vraag op wat ze willen met hun positie en vragen ze hem om advies. ,,Het is mooi dat onze deeltijdbaan iets losmaakt bij de collega's. En het is natuurlijk een uitdaging om de vooroordelen tegenover deeltijdwerk weg te nemen. Sommigen hebben inderdaad de stap gezet, al is het meestal van vijf naar vier dagen.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden