Marianne Thieme, tijdens haar afscheid op het congres van de Partij voor de Dieren.

ReportageCongres Partij voor de Dieren

De dieren huilen terwijl hun partij ruziet

Marianne Thieme, tijdens haar afscheid op het congres van de Partij voor de Dieren.Beeld Maarten Hartman

Een stikstofcrisis, een klimaatcrisis: het zijn gouden tijden voor de Partij voor de Dieren – ware het niet dat de partij intern verdeeld is. ‘Zuur gezemel!’

Marianne Thieme moest de afgelopen maanden geregeld op haar tong bijten, zegt ze. Sinds haar vertrek als leider, vorig jaar oktober, heeft ze haar mond gehouden over de onrust binnen de Partij voor de Dieren. In het openbaar zei ze niets over tweedracht, over de ‘zogenaamde richtingenstrijd’. Vandaag doet ze dat alsnog.

Het is zondag. De Partij voor de Dieren is bijeengekomen in de RAI in Amsterdam. Het is niets minder dan een crisiscongres, met als hoofdingrediënt de interne onvrede over het royement van partijvoorzitter Sebastiaan Wolswinkel. Die werd enkele maanden geleden de laan uit gestuurd omdat hij de partij teveel schade zou hebben berokkend. Wolswinkel had publiekelijk gezegd dat de partij wel wat democratischer mag worden, met een bredere agenda. En hij zou besluiten van het bestuur stelselmatig naast zich neer hebben gelegd. De overige bestuursleden trokken de ultieme conclusie en zetten hem buiten.

Thieme is fel. “Alsof dit het goede moment is om op te roepen tot een discussie over de koers. Juist nu, terwijl onze koers steeds breder wordt omarmd. Dan begrijp je niets van ­onze unieke revolutie!”

Voormalig partijvoorzitter Sebastiaan Wolswinkel stond voor de gesloten deuren van de Amsterdam RAI.Beeld Maarten Hartman

Democratie

Het congres had vooral in het teken moeten staan van het afscheid van Thieme, maar de kwestie-Wolswinkel overvleugelt alles. Duizend leden zijn bijeen, de onrust broeit. Kritiek komt uit diverse windstreken; Nijmegen, Amsterdam, Groningen, Den Haag, Alkmaar. Waarom werd Wolswinkel, een jaar geleden democratisch gekozen, zo abrupt aan de kant gezet? Waarom mochten de leden zich niet eerst uitspreken?

De grote afwezige is Wolswinkel zelf. Hij is geen lid meer en wordt daarom geweigerd, zei interimvoorzitter Ruud van der Velden eerder in deze krant. Pogingen van leden om hem alsnog binnen te krijgen in de RAI mislukken. Het bestuur wil geen ‘functioneringsgesprek met duizend leden voeren’, zegt Van der Velden.

Het congres mort. Waar is de democratie, vragen leden zich af. “Het bestuur trekt een muur op”, vindt het Amsterdamse raadslid Anke Bakker. “Het congres moet zich kunnen uitspreken.” De onvrede wordt geregistreerd door tv-camera’s en journalisten van de dagbladen. Dat is wennen voor een partij waar de pers in de beginjaren niet eens welkom was. Later ging de deur voor de media met enige moeite open. Zo groot als vandaag is de belangstelling niet eerder geweest. “De pers is niet in ons geïnteresseerd”, roept Thieme. “Ze zijn wel geïnteresseerd in relletjes.” ­Tegen de leden zegt ze: “We moeten ons niet uit elkaar laten spelen.”

Buiten de RAI staat Sebastiaan Wolswinkel de pers te woord. ‘Dit is geen partij meer voor mij.’Beeld Maarten Hartman

Zwartmakerij

Het interne geruzie komt voor de Partij voor de Dieren op een zeer ongelegen moment. Na het vertrek van Thieme moet de partij met een nieuwe leider richting de Tweede Kamerverkiezingen. Ondertussen spelen er belangrijke kwesties, zoals de stikstofcrisis en het klimaatdebat, die alle aandacht vragen.

Van der Velden probeert het congres ervan te overtuigen dat het bestuur integer heeft gehandeld. De positie van Wolswinkel was simpelweg onhoudbaar, zegt hij. Volgens de statuten mag het bestuur een lid dat de partij schaadt royeren. “Hij heeft echt een eerlijke kans gehad.”

In de zaal staat Saskia Oskam uit Utrecht op. De twist over Wolswinkel emotioneert haar, zegt ze. “Een aantal mensen is de partij zwart aan het maken. Met zulke vrienden heb je geen vijanden nodig. We hebben al genoeg tegenstanders.” Ze krijgt een staande ovatie. Dan mengt Ewald Engelen zich in de discussie, de partner van Thieme. Ook hij is de kritiek op het bestuur zat. “Zuur gezemel! Antireclame voor de partij. De dieren huilen!”

Aan het einde van de middag behoudt het bestuur het vertrouwen van de leden. Buiten, voor de deur van de RAI, staat Sebastiaan Wolswinkel. Hij had deze uitkomst wel verwacht, zegt hij. “Maar het doet veel pijn.” Wolswinkel zal het royement niet aanvechten bij de rechter. “Dit is geen partij meer voor mij.”

Verkiezingstijd

Esther Ouwehand wil lijsttrekker worden bij de komende Kamerverkiezingen. Ze is fractievoorzitter in de Tweede Kamer sinds het vertrek van Thieme, oktober vorig jaar. Ouwehand is Kamerlid sinds 2006 en sindsdien de rechterhand van Thieme.

Lees ook:

Marianne Thieme: Het is een lekker gevoel om ‘I told you so’ te kunnen zeggen

Ze hoeft niet meer ‘s ochtends, nog in bed, door het laatste nieuws te scrollen. Marianne Thieme vertrok als leider van de Partij voor de Dieren, maar blijft activist. ‘Koopkrachtplaatjes zeggen niets. Roepen wij al heel lang.’

PvdD-fractieleider Esther Ouwehand: De koers is de koers, die verandert niet

Esther Ouwehand, de nieuwe fractieleider van de Partij voor de Dieren, zet de lijn van Marianne Thieme voort. Er komt geen verbreding van de agenda. Wat de partijvoorzitter zegt, zijn ‘privé-opvattingen’.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden