De diepe tragiek van de klassieke clown

Van onze mediaredactie In zijn woonplaats Den Haag is dinsdag de zanger en komiek Dolf Brouwers (85) overleden, reeds! Het is niet echt een zin om een doorgaans ingetogen in memoriam mee te beginnen. Maar Sjef van Oekel, de naam waaronder Brouwers vooral bekend was, liet geen enkele gelegenheid voorbijgaan om nog eens 'reeds!' te kunnen zeggen. En anders ontviel hem, terwijl hij zijn hoornen bril verschikte, een krachtig: 'jawel!'

Aan Dolf Brouwers kleefde het verhaal van de klassieke clown, die diepe tragiek en grote vrolijkheid in zich verenigt. De laatste jaren was het vooral het drama van de eenzaamheid sinds zijn vrouw, die hij jarenlang had verzorgd, was overleden. Als het in interviews over die eenzaamheid ging, hield Brouwers het niet droog. Maar ook onder die omstandigheden kon hij nog binnen één tel glijden in de rol van Sjef van Oekel: reeds!

De rol van Van Oekel kwam hem begin jaren zeventig aanwaaien toen een andere Haagse komiek, Harry Touw, hem vroeg voor een rolletje als de Belgische ('Ik kon Vlaams praten omdat ik zoveel in België werkte') patatbakker Sjefke in de hoogst omstreden Fred Hachee Show. Wim T. Schippers en Wim van der Linden zagen in Brouwers meteen zo'n kenmerkend figuur voor de tv-programma's die zij maakten voor de VPRO. Sjef van Oekel, Fred Hachee, Barend Servet, en nog een stoet andere namen in programma's als de Fred Hachee Show (1971), de Barend Servet Show, Van Oekels Discohoek, Waldolala en De Lachende Scheerkwast.

Dolf Brouwers was tot dan toe de man geweest die nooit het succes haalde dat hij ooit gewild had, maar zonder dat ook wel tevreden was. Hij begon als herenkapper en werd daarnaast op zijn achttiende zanger van het lichte lied en operettemelodiën in revue's en op de radio, maar de grote doorbraak zat er voor hem nooit in. Hij erkende zelf ook dat hij hooguit aardig kon zingen. Tenslotte verdiende hij een bescheiden boterham als reisleider, als schnabbelende zanger en als kapper.

Hij noemde zijn ontdekking op zijn 61ste een wonder. “Ik heb er jarenlang naar verlangd, echt verlangd. En nu ik een paar keer heb gezegd 'ik word niet goed' en 'ik ben maar een eenvoudige boerenlul', nu gaat het opeens allemaal gebeuren.” Ook omdat hij de teksten van Wim T. Schippers zo goed bij hem vond passen. “Als ik dan na een tijdje moet zeggen: ik word niet goed - dan denk ik weleens, ik word écht niet goed.”

“Wat was ik nou?” bedacht Brouwers zich in een interview met Het Parool bij zijn eerste succes. “Ik was niks. En nou ben ik iemand. Dus doe ik alles wat ze zeggen, maar ik moet er wel achter staan. Ik heb soms moeite met bepaalde dingen. In m'n tekst staat nu: teringlijers. Dat kan ik moeilijk uit m'n mond krijgen. Dan denk ik aan mijn vrouw, die óók boven de zestig is, en de kinderen. Dat ze zeggen: waarom zeg je dat nou?”

De succesvolle Dolf Brouwers, alias Sjef van Oekel en Waldo van Dungen, was natuurlijk in hoge mate een door derden bedacht figuur, die bijna naief genoot van zijn optredens in de hoogst omstreden shows. Want meestal gebeurde het toch zoals 'de Wimmen' het wilde en kotste hij (200 leden zegden er hun lidmaatschap op de VPRO voor op) na een drankgelag op kerstavond een fietstas vol.

Ook toen vijftien jaar geleden een einde kwam aan de tv-figuur Sjef van Oekel bleef dat succes aan Brouwers kleven. Hij trad regelmatig op, zong cd's vol en gleed tijdens interviews vanzelf en op verzoek moeiteloos in zijn rol. Alleen de Van Oekel-strip die Schippers samen met Theo van den Boogaard maakte voor Nieuwe Revu ging hem op den duur te ver. Hij vond er zich iets te vaak afgebeeld als een geile oude baas, in de weer met opblaaspoppen. Voor de rechter kwam het tot een confrontatie. De zaak werd met een betalingsregeling geschikt.

Kort na de oorlog had Dolf Brouwers succes met het lied 'Eens zal de Betuwe in bloei staan', maar hij wordt herinnerd van een echte Van Oekel-hit: 'Zuurkool en vette jus'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden