Mette Frederiksen van Socialdemokratiet gaat aan kop in de peilingen.

De Deense PvdA wil de grenzen potdicht en de kiezers keren terug

Mette Frederiksen van Socialdemokratiet gaat aan kop in de peilingen. Beeld Bloomberg via Getty Images

Mette Frederiksen weet met een hard antimigratiegeluid kiezers terug te trekken naar de Deense sociaal-democratische partij.

Het wordt al het wonder van Mette Frederiksen genoemd, naar de vrouw die na de vorige verkiezingen het partijleiderschap van de sociaal-democratische partij overnam. Net als in veel andere landen waren de sociaal-democraten in Denemarken lang de verschoppelingen van het politieke landschap. Maar Frederiksen gooide in de afgelopen vier jaar het roer radicaal om. 

Nu staat Socialdemokratiet in de peilingen voor de verkiezingen van woensdag op kop, met 30 procent van de stemmen. De liberalen, op de tweede plaats, komen niet verder dan 18 procent.

De nieuwe koers is nogal ferm, en zou door een jongere Frederiksen weleens ‘knetterrechts’ genoemd kunnen zijn. Maar de 41-jarige politica is tot een nieuw inzicht gekomen en ze kreeg haar hele partij mee. “Meer en meer raak ik ervan overtuigd dat de lagere klassen de prijs hebben moeten betalen voor de massa-immigratie”, zei ze onlangs.

112 wetten tegen immigratie

Het gevolg van die koers is dat de sociaal-democraten vanuit de oppositie de meeste van de in totaal 112 wetten tegen immigratie van de ­huidige regering hebben gesteund. Ze gaven hun goedkeuring aan het voorstel om sieraden en geld van asielzoekers in te nemen, ze zetten hun handtekening onder een reeks wetten waarmee gezinshereniging een stuk moeilijker wordt, stemden voor een boerkaverbod. Het waren allemaal wetten uit de koker van de liberaal-conservatieve regering, een minderheidsregering, die afhankelijk is van de gedoogsteun van de Deense Volkspartij, een soort Deense PVV.

De sociaal-democraten gaven ook hun goedkeuring aan het ‘getto­beleid’, dat een groot deel van de ­bewoners van dertig probleem­wijken dwingt om te verhuizen naar andere delen van de stad, hun kinderen verplicht naar een Deense voorschool moeten en dat hele gezinnen dwingt te verhuizen als één lid een misdrijf begaat – VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff was er nogal van geporteerd.

Ze stemden ook niet tegen het voorstel om criminele asielzoekers voortaan op een eiland voor de Deense kust te zetten. Integendeel: mochten ze zelf een regering kunnen vormen, dan beloven ze alle 112 maatregelen in stand te houden, ook die van dat eiland. Ze stellen er zelfs nog een paar méér voor.

Het levert Frederiksen een grote populariteit op. Vlak voor ze in een T-shirt en een spijkerbroek het podium opkwam, werd ze afgelopen ­zondag onder luid applaus aan­gekondigd. ‘En dan nu: de aanstaande premier van Denemarken’, aldus de spreekstalmeester van een demonstratie tegen bezuinigingen op de kinderopvang. De campagne is bijna compleet op haar gericht: haar beeltenis hangt overal.

Europese familie

Frederiksen wil niet alleen haar land leiden, ook de volledige sociaal-­democratische Europese familie. Afgelopen december, op het internationale congres van sociaal-democraten in Lissabon, sprak ze de zusterpartijen toe. “Jarenlang”, zei ze, “hebben we de uitdagingen van de massa-immigratie onderschat. We hebben daarin gefaald.”

Al eerder had ze met haar denkbeelden de aandacht van de Nederlandse PvdA-leider Lodewijk Asscher weten te trekken. Die is bijzonder geïnteresseerd; in 2017 haalde hij haar al een keer naar Nederland om te praten over een gezamenlijke ­visie op migratie, een jaar later ging hij op bezoek in Kopenhagen.

Met Frederiksen werkte Asscher aan een plan, waarin Europa fors ­investeert in opvanglocaties voor vluchtelingen buiten Europa. De kwetsbaarste vluchtelingen moeten aan de hand van quota over Europa worden verdeeld.

De nieuwe koers werpt in ieder geval in de peilingen zijn vruchten af: niet alleen staan de sociaal-democraten hoog, de Deense Volkspartij is meer dan gehalveerd. “De migratie-agenda is overgenomen door de sociaal-democraten”, verklaart politicoloog Rune Stubager. “Veel stemmers op de Deense Volkspartij waren ooit sociaal-democraat en zijn dat nu weer.”

Lees ook:

Meer dan honderd wetten tegen migranten, en nog is het de Denen niet genoeg

Overal in Europa hebben de sociaal-democraten het moeilijk, maar in Denemarken staan ze onverminderd sterk. Het geheim? Een snoeihard migratiestandpunt. 

Denemarken stuurt ‘getto-kinderen’ naar de crèche om Deense waarden te leren

Deense kinderen uit migrantenwijken moeten vanaf hun eerste verjaardag verplicht naar de crèche.

Deens parlement stemt in met ‘verbanning’ criminele asielzoekers naar onbewoond eilandje. 

Het Deense parlement stemt in met de huisvesting van criminele asielzoekers op een onbewoond eilandje. Het plan toont de hardere anti-immigratie-opstelling van het land.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden