De deeltijdleraar is geen probleem, maar kleine deeltijdbaan wel

Een leraar geeft uitleg aan de klas op een digitaal schoolbord. Beeld ANP

Het tekort aan leraren is op te lossen door het aantal deeltijdbanen te beperken. Leidt dat ook tot betere lessen?

Om het lerarentekort op te lossen, zou het helpen als leerkrachten minder in deeltijd werken. Wanneer alle leerkrachten die een of twee dagen voor de klas staan een dag extra zouden werken, is het tekort opgelost, schreef Trouw dit weekend.

Onderwijsbestuurders zetten steeds meer vraagtekens bij kleine deeltijdbanen. Is het ook voor de kwaliteit van het basisonderwijs van belang dat leerkrachten meer werken?

"Ik ken geen eenduidige voorbeelden die aangeven dat het voor de onderwijskwaliteit slecht is als leerkrachten in deeltijd werken", zegt hoogleraar onderwijskunde Jos Claessen van de Open Universiteit. Veel van die onderzoeken naar parttimers zijn van de jaren negentig, zegt Claessen, toen het fenomeen net opkwam.

Amper onderzoek

"Voor de onderwijsresultaten maakt het niet uit of kinderen een of meerdere leerkrachten hebben", zegt hij op basis van die studies. "Tenzij het te gortig wordt. Als er bij wijze van spreken in één week vijf verschillende leerkrachten voor een klas staan." Nu wordt er, omdat deeltijdwerk in Nederland zo gewoon is, amper onderzoek naar gedaan. "We kunnen de klok toch niet terugdraaien."

De meest recente gegevens komen uit 2014. Toen concludeerde de Onderwijsinspectie dat leerkrachten met een aanstelling voor vier of vijf dagen over het algemeen de beste leraren zijn. Zij kunnen de leerstof beter uitleggen en spelen beter in op verschillen tussen leerlingen dan hun deeltijdcollega's. Maar het verschil met leerkrachten die drie dagen werken is niet groot. Het zijn vooral de leerkrachten met een deeltijdbaan van een of twee dagen die minder goed lesgeven dan hun collega's.

"Dat is te verklaren", zegt Claessen. "Als je een of twee dagen op een school bent, voel je minder binding met de klas en met collega's." Het zijn dan ook deze kleine deeltijdbanen van een of twee dagen waar onderwijsbestuurders het liefst vanaf zouden willen.

Minder vaak trots

Na het rapport van de inspectie uit 2014 deed Stamos, dat cijfers over de onderwijsarbeidsmarkt levert, onderzoek naar deeltijders. Dat was ook na een geruchtmakend essay waarin hoogleraar onderwijsbestuur Edith Hooge pleitte ervoor om het gegeven dat de meeste basisschoolleerkrachten in deeltijd werkende vrouwen zijn, een probleem te noemen. Dit betekent immers vaak dat zij 'het primaat leggen bij (een combinatie van werken en) de zorg voor thuis, in plaats van de uitoefening van het beroep van leraar'.

Uit de enquête van Stamos onder leerkrachten bleek toen dat deeltijders naarmate ze minder werken ook minder vaak aangeven dat ze bijvoorbeeld trots zijn op hun vak of dat ze de ontwikkelingen in hun vakgebied goed volgen. Maar de verschillen waren zo klein dat Stamos er geen conclusies aan wilde verbinden.

Behalve met de onderwijskwaliteit moeten scholen ook rekening houden met het pedagogisch klimaat. Voelen kinderen zich prettig op school?

Ook daarvoor maakt het volgens Claessen niet zo gek veel uit of een kind een of twee leerkrachten heeft. "Kinderen gaan al naar de crèche of de voorschoolse opvang. Ze zijn gewend aan meerdere opvoeders." Bovendien heeft het volgens hem ook voordelen om meerdere leerkrachten te hebben, bijvoorbeeld als een kind het met een juf of meester niet zo goed kan vinden.

Onderwijshoogleraar Edith Hooge van de universiteit van Tilburg is minder enthousiast over het concept van de deeltijddocent. Volgens haar is de deeltijdjuf juist slecht voor het onderwijs.

Lees meer debat en discussie over het onderwijs in ons dossier Onderwijs.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden