De D-Day veteranen hoefden niets te zeggen om bij velen in Portsmouth een traan los te maken

D-Day veteranen op het podium in Portsmouth. Beeld AP

De geallieerde invasie van Normandië, van 6 juni 1944, wordt grootschalig herdacht. Ieder heeft zijn eigen beleving.

Stapje voor stapje kwamen ze naar voren. Een klein dozijn D-Day-veteranen op het enorme podium in Portsmouth. Fragiel, breekbaar, maar toch saluerend naar de militairen om hen heen. Het applaus zwelde aan. Van de wereldleiders, de honderden genodigden en de tienduizenden toeschouwers die de herdenking op grote schermen volgden.

Ze hoefden niets te zeggen om toch bij velen in de Zuid-Engelse stad een traan los te maken. Zij zijn het nog levende bewijs van de grootste invasie over water in de geschiedenis. Het keerpunt in de Tweede Wereldoorlog. Allemaal ruim boven de negentig, sommigen zelfs ouder dan honderd. Maar toen onervaren jongens, amper volwassen.

“Ik ben zo trots dat ik dit mag meemaken en dat ze zoveel moeite hebben gedaan om hierbij stil te staan”, zegt veteraan Jim Healy (94), die bij de Britse marine zat op 6 juni 1944. Zijn landingsvoertuig raakte beschadigd nadat hij het schip vlak voor de Normandische kust had verlaten. “We konden geen kant op, we lagen ineens in oorlogsgebied. Maar niemand had ons verteld wat we in zo’n situatie moesten doen.” Healy, behangen met medailles, overleefde. Hij vertelt zijn verhaal nog zo vaak als het kan.

Portsmouth was de plek waar maandenlang de invasie in het diepste geheim werd voorbereid door de Amerikaanse generaal Eisenhower en de Britse generaal Montgomery. In de nacht van 5 op 6 juni gingen daar ruim 150.000 militairen aan boord van honderden oorlogsschepen op weg naar Omaha, Juno of Utah Beach, de codenamen voor de Normandische stranden.

Op uitnodiging van koningin Elizabeth II waren alle regeringsleiders van de toenmalige geallieerden naar de zuid Engelse havenstad gekomen. Trump was er, die daarmee tegelijk zijn driedaagse staatsbezoek aan het Verenigd Koninkrijk afsloot. Maar ook president Macron, de Canadese premier Trudeau en premier Rutte, die naast een geëmotioneerde bondskanselier Merkel zat. Alsof ze zich voortdurend realiseerde hoeveel er in 75 jaar is veranderd. Veel regeringsleiders hadden een rol in de ceremonie, die via muziek, dans en theater de gebeurtenissen rondom D-Day zeer gedetailleerd, persoonlijk en indringend op het publiek overbrachten.

Lees ook:

75 jaar D-Day: hoe vier je dat als Duitser?

De hotelkamers in Normandië zijn al maanden volgeboekt voor D-Day. De provincie houdt morgen rekening met veel geallieerden en toeristen die de voormalige vijanden uit de oorlog respect komen betuigen. Alleen de Duitsers blijven nagenoeg weg. 

Een overzicht van D-Day herdenkingen

Ver-Sur-Mer, 8:30 

Inwijding van het monument voor de ruim 22.000 Britse soldaten die zijn gesneuveld na D-Day, in aanwezigheid van president Macron en premier May.

Sainte-Marie-du-Mont, 08:45 

Ceremonie ter ere van de militaire leiders van Operatie Overlord, de codenaam van de invasie, bij Utah Beach.

Bayeux, 09:15 

Herdenkingsdienst in de kathedraal, gevolgd door een ceremonie op de begraafplaats.

Arromanches, 10:30 

Ceremonie op de plaats waar Nederlandse militairen landden tijdens D-Day, in aanwezigheid van minister Bijleveld van defensie.

Colleville-Sur-Mer, 11:00 

Herdenking op de Amerikaanse militaire begraafplaats aan de kust, uitkijkend over Omaha Beach. Aanwezigen: Macron, Trump en andere leiders van geallieerde staten. Afwezig: de Russische president Poetin.

Courseulles-Sur-Mer, 12:00 

Franse en Canadese ceremonie bij Juno Beach, waar de Canadese soldaten landden.

Bénouville, 12:45 

Parade van veteranen over de Pegasusbrug, die in de nacht van 5 op 6 juni werd ingenomen door de Britse 6de Luchtlandingsdivisie.

Sainte-Mère-Église, 14:00 

Enscenering van de inname van het dorp door parachutisten van de Amerikaanse 82ste Luchtlandingsdivisie.

Arromanches, 15:15 

Britse veteranen komen bijeen om de invasie op Gold Beach te herdenken.

Courseulles-Sur-Mer, 18:00 

Internationale D-Day ceremonie bij Juno Beach, onder leiding van de Franse premier Édouard Philippe en in aanwezigheid van minister Bijleveld. President Macron en enkele andere staatshoofden zijn er niet bij.

Arromanches, 21:00 

Concert en vuurwerk.

Ook op vrijdag 7 juni en in het weekend zijn er nog veel herdenkingen, parades en feestelijke bijeenkomsten in Normandië.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden